• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Lupus u dzieci: 16 objawów, typy, przyczyny i leczenie

Lupus u dzieci to układowa choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy dziecka atakuje własne tkanki i narządy: skórę, stawy, serce, mózg, nerki. Dokładna przyczyna nieznana, czynniki genetyczne i środowiskowe odgrywają rolę. Choroba dotyka 10 na milion dzieci rocznie. Ok. 15–20% pacjentów z lupusem ma początku w wieku dziecięcym.

Lupus trudno zdiagnozować – objawy podobne do wielu innych chorób. Początek w dzieciństwie może powodować cięższe przebiegi i uszkodzenia narządów w czasie. Objawy i nawroty można kontrolować lekami. Profilaktyka niemożliwa, ale lepsze zarządzanie chorobą – unikanie czynników wyzwalających objawy.

Przeczytaj o typach, możliwych przyczynach, objawach, diagnostyce i leczeniu lupus u dzieci.

Typy lupus

Lupus ma 4 typy w zależności od cech klinicznych i przyczyny:

• Lupus czerwononaczyniakowy układowy (SLE) – najczęstszy typ, dotyka cały układ i wiele narządów.
• Lupus czerwononaczyniakowy skórny (CLE) – tylko skóra. Zwierzęta/rumień na okazywanym słońcu: twarz, szyja, skóra głowy, ręce, nogi. To motylkowaty rumień na twarzy.
• Lupus lekowy (drug-induced) – wywołany przyjmowaniem pewnych leków, zazwyczaj znika po odstawieniu leku wyzwalającego.
• Lupus noworodkowy (neonatalny) – przejściowy lupus od antyciał autoimmunologicznych matki przechodzących przez łożysko do dziecka. U noworodków, zazwyczaj znika w kilka miesięcy bez ciężkich uszkodzeń.

Jeśli dziecko miało lupus lekowy – poinformuj lekarza przed przepisaniem nowych leków. Lekarz dobierze leki nie powodujące lupus lekowy.

Przyczyny lupus u dzieci

Dokładna przyczyna często nieznana. Czynniki zwiększające ryzyko:

• Czynniki genetyczne
• Infekcje wirusowe
• Leki: np. prokainamid, hydralazyna
• Stres fizyczny lub emocjonalny
• Hormony, np. estrogen

Lupus może wynikać z kombinacji genetyki i środowiska. Dziewczyny wyżej narażone przez estrogen. Niemniej niektórzy nie chorują mimo czynników ryzyka, inni chorują bez nich.

Objawy i znaki lupus u dzieci

Objawy różnią się w zależności od ciężkości i narządu/tkanki. Mogą obejmować:

• Wysypki na ciele i twarzy. Rumień motylkowaty na twarzy
• Gorączka
• Ból stawów (artralgia)
• Fotowrażliwość. Rumienie po naświetlzeniu słońcem
• Zmęczenie i zmęczenie. Bóle mięśni
• Bóle mięśni
• Rany w jamie ustnej, nosie, gardle
• Powiekszone węzły chłonne
• Utrata wagi
• Wypadanie włosów (alopecja)
• Drętwienie, ból, zimno, drętwienie palców rąk/stóp (zespół Raynauda)
• Częste infekcje
• Anemia (niski poziom krwinek czerwonych)
• Padaczka i inne objawy neurologiczne
• Problemy z nerkami: od małego wydalania moczu, ostre zapalenie kłębuszków, do niewydolności nerek
• Stany zapalne: zapalenie osierdzia, opłucnej, otrzewnej

Te objawy występują też w innych chorobach. Konsultacja z pediatrą dla dokładnej diagnozy i leczenia.

Diagnoza lupus u dzieci

Diagnozę można podejrzewać na podstawie objawów i badania fizykalnego. Często zamawia się testy:

• Przeciwciała antyjadrowe (ANA) we krwi
• Morfologia krwi
• Badanie moczu
• Testy funkcji nerek i wątroby
• Biopsja skóry i nerek

Lekarz może zamówić dodatkowe badania obrazowe: MRI, TK, echokardiografia, RTG klatki piersiowej – ocena zaangażowania narządów.

Dziecko może zostać skierowane do specjalisty: dermatolog (CLE), reumatolog (stawy) – w zależności od zaangażowanych narządów/tkanki.

Leczenie lupus u dzieci

Brak specyficznego wyleczenia. Objawy kontroluje się lekami. Opcje zależą od narządów zaangażowanych. Często przepisywane leki na kontrolę typowych objawów i zmniejszenie ciężkości:

• Glukokortykosteroidy, np. prednizon – hamowanie reakcji zapalnych
• LNS (niesteroidowe leki przeciwzapalne), np. ibuprofen, naproksen – ból, gorączka, obrzęk
• Paracetamol – ból
• Leki przeciwmalarialne, np. hydroksychlorochina – redukcja nawrotów lupusa i bólu stawów
• Immunosupresanty, np. azatioprina, metotreksat – hamowanie reakcji autoimmunologicznych
• Leki biologiczne, np. belimumab, ryuksymab – minimalizacja objawów lupusa

Leki mogą dawać skutki uboczne: dolegliwości żołądka, reakcje alergiczne. Choć niektóre dostępne bez recepty, przyjmowanie ich przy chorobie przewlekłej bez wiedzy o dawkach zwiększa ryzyko skutków ubocznych.

Zawsze konsultuj się z lekarzem przy długoterminowej farmakoterapii lupusa. Lekarze mogą dodawać leki ochronne na błonę śluzową żołądka.

Profilaktyka lupus u dzieci

Choć nie wszystkie przypadki można zapobiec, poniższe wskazówki mogą zapobiec wystąpieniu u niektórych dzieci lub raczej zmniejszyć nawroty.

• Redukcja stresu
• Wystarczający odpoczynek
• Regularna aktywność fizyczna
• Zdrowa dieta
• Ograniczenie narażenia na słońce
• Unikanie leków wywołujących lupusa
• Szczepienia i higiena – redukcja infekcji wirusowych

Powyższe środki mogą też zapobiegać nawrotom u dzieci z obecnymi objawami. Lupus może trwać całe życie – dziecko potrzebuje wizyt kontrolnych i leków przy nawrocie. Skontaktuj się z lekarzem szybciej przy powrocie objawów – szybkie leczenie zmniejsza ciężkość choroby. Lupus nie jest chorobą grożącą życiem i da się go łatwo kontrolować właściwym leczeniem i opieką.

Diagnoza lupusa u dzieci trudna – objawy podobne do innych chorób. Choć przyczyna nieznana, czynniki genetyczne, wirusy, stres fizyczny/psychiczny, hormony (estrogen) mogą prowadzić do lupusa. Objawy: wysypki, artralgia, zmęczenie, bóle mięśni, powiekszone węzły chłonne, wypadanie włosów. Brak skutecznego wyleczenia, ale objawy kontroluje się: kortykosteroidami, LNS, paracetamolem, lekami przeciwmalarialnymi, immunosupresantami. Jeśli dziecko ma dolegliwości żołądka lub alergię – odstaw lek i skonsultuj się z lekarzem.