• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Lęki nocne a koszmary – różnice i jak pomóc dziecku

Lęki nocne (night terrors) i koszmary (nightmares) to dwa różne zjawiska. Oto jak je rozróżnić i jak reagować.

Lęki nocne

Lęki nocne zdarzają się w pierwszych godzinach snu, gdy dziecko śpi bardzo głęboko. Minutę temu śpi jak anioł, nagle krzyczy i drga – to lęk nocny. Dla rodzica to przerażące, ale dziecko nie czuje bólu ani strachu.

Dziecko w locie nocnym może usiąść lub wystąpić, drgnąć, płakać, krzyczeć. Wygląda na panikę. Jest nie do uspokojenia i nie reaguje na pocieszenie.

Podczas ataku oczy mogą być otwarte, dziecko się rusza, ale wciąż jest w głębokim śnie.

Trwają od kilku minut do 40 minut. To naturalne zjawiska związane z normalnym rozwojem snu u dzieci. Mogą występować w rodzinach – istnieje skłonność genetyczna.

Czy wiedziałeś?
Lęki nocne straszne dla rodzica, ale nie szkodzą dziecku. Dzieci nie pamiętają ich rano i nie są świadome złego snu.

Co robić, gdy dziecko ma lęki nocne

• Nie budź dziecka podczas ataku. Obudzone dziecko będzie zdezorientowane i dłużej się uspokoi.
• Poczekaj, aż drgania miną. Prowadź dziecko z powrotem do łóżka (jeśli wyszło) i przykryj. Zazwyczaj szybko zasypia. Jeśli jest ryzyko urazu, pilnuj, by nie uderzało w ściany czy meble.
• Nie martw się – lęki nocne nie oznaczają, że coś jest nie tak z dzieckiem.

Czy wiedziałeś?
Lęki nocne występują zazwyczaj między 18. miesiącem a 6. rokiem życia. Dzieci wyrastają z nich, gdy rozwija się dojrześniejszy sen głęboki.

Kiedy szukać pomocy

Jeśli ataki są długie, gwałtowne, towarzyszą im inne trudności ze snem – lub dziecko ma problemy z oddychaniem (np. chrapanie) – skonsultuj się z lekarzem.

Koszmary

Koszmary zdarzają się w drugiej połowie nocy, w fazie REM. To złe sny, które budzą dziecko w strachu i lęku. Dziecko może śnić:

• realne zagrożenia: agresywne psy, rekiny, pająki;
• lęki wyimaginowane: potwory.

Koszmary są powszechne. Ważne jest pocieszenie i uspokojenie dziecka po przebudzeniu.

W zależności od umiejętności językowych, dzieci często szczegółowo opowiadają sen. Młodsze mogą mieć problem z ponownym zasnięciem.

Z wiekiem dzieci lepiej rozumieją, że sen to tylko sen. 7-latek może radzić sobie z koszmarami bez wezwania rodzica.

Porady przy koszmarach

Jeśli dziecko się obudzi, wyjaśnij, że to był zły sen. Uspokój: wszystko w porządku, jesteś bezpieczny. Pocałunek i przytulenie pomagają.

Jeśli przedszkolak śnił o potworach, wyjaśnij, że to wyluzowanie – straszne, ale nie mogą zranić. Nie drwiź z koszmaru ani nie mów, że dziecko jest głupie. Dla małego dziecka koszmar jest realny.

Jeśli dziecko opowiada o koszmarze następnego dnia, bądź cierpliwy. Posłuchaj obaw – nie bagatelizuj. Ale jeśli dziecko zapomniało, lepiej nie wracaj do tematu.

Jeśli koszmary powtarzają się (rekurencyjne), poszukaj źródła stresu w codzienności dziecka. Delikatnie zapytaj o kontakty z rówieśnikami, programy TV, inne doświadczenia. Jeśli zidentyfikujesz przyczynę, możesz ograniczyć ekspozycję na stresujące bodźce.

Przyczyny koszmarów

Pojedynczy koszmar nie jest oznaką zaburzeń emocjonalnych. Często wynika z bogatej wyobraźni.

Ale jeśli koszmary powracają lub są szczególnie drastyczne, dziecko może przeżywać stres w ciągu dnia.

Trawma też powoduje koszmary. Dziecko po traumie może śnić o niej przez tygodnie lub miesiące.

Kiedy szukać pomocy specjalisty

Warto skonsultować się, jeśli koszmary towarzyszą wysokiemu poziomowi lęku w ciągu dnia. Również, jeśli koszmary są reakcją na zdarzenie traumatyczne.

© Raising Children Network Limited, powielone z zgody.

Zasoby i linki:

HealthLink BC: Sen – pomaganie dzieciom (i sobie) spać dobrze