• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Dzieci i sporty ekstremalne: czy sporty zespołowe odchodzą do lamusa?

Dzieci i sporty ekstremalne: czy sporty zespołowe odchodzą do lamusa?

Choć tradycyjne dyscypliny jak piłka nożna, koszykówka czy hokej nie tracą na popularności, świat tak zwanych sportów ekstremalnych nieustannie rośnie. Coraz więcej dzieci i dorosłych angażuje się w te ryzykowne – a czasem wręcz niebezpieczne – aktywności. Dlaczego?

To jest cool, baby!

Niektóre dzieci wolą jeździć na desce niż brać udział w strukturalnych treningach piłkarskich. Inni lubią jeździć na rowerach BMX aż do upadku sił, surfować czy poświęcać weekendy na naukę nowych trików na wrotkach.

Dla wielu młodych sportowców tradycyjne sporty zespołowe oznaczają dużo treningów, zasad, presji i rywalizacji. Łatwo zrozumieć, dlaczego przyciągają je indywidualność i samowyraz sportowy, które są znakiem rozpoznawczym sportów ekstremalnych.

Oczywiście dzieci przyciąga też fakt, że te sporty są „modne”. Kto nie chce być na czele nowości? Snowboarding – buntowniczy młodsi brat stoków – zyskał legitymację, gdy stał się oficjalną dyscypliną olimpijską w Nagano w 1998 r. Połączenie faktora „cool” z medialnym narażeniem tworzy obraz sportowy buntowniczy i pewny siebie.

Akcent na alternatywę?

Paul Vail, 29-latki, jeżdżący na rowerze BMX w stylu freestyle od 14 lat, mówi: „Dzisiejsze dzieci, które od 12. roku życia jeżdżą na deskorolkach lub rowerach BMX, staną się rodzicami, którzy powiedzą: ‚Tak, deskorolka, rower – to w pełni akceptowalne sporty dla mojego dziecka. Nie mówcie mi, że musi grać w futbola lub być w drużynie koszykarskiej, by zostać zaakceptowanym, bo to już nieprawda‘.”

Vail nie lubi terminu „sporty ekstremalne”. „Ludzie skakają ze spadochronem, jeżdżą na nartach, robią triki i skaczą od wieków. Uważam, że etykieta ‚sporty ekstremalne’ to gadżet. Wolę termin ‚sporty alternatywne‘.”

Niezależnie od nazwy, ważne jest zachęcanie dzieci do fizycznego samowyrazu – czy ich gusty biegną ku trendom, czy do tradycji. Oba typy sportu budują pewność siebie, redukują stres i poprawiają kondycję – co jest kluczowe dla rozwoju dzieci i dorosłych.

Młodzi sportowcy „alternatywnych” dyscyplin to wyrazisti, wysoko wykwalifikowani atlety. Sporty jak wspinaczka, snowboarding, wrotki, surfing, deskorolka, ekstremalne narciarstwo, rower górski (by wymienić kilka) wymagają znaczącej umiejętności technicznej, siły i wytrzymałości.

Ponadto sporty alternatywne mogą rozwijać pozytywne cechy: dyscyplinę, upór i determinację – pod warunkiem unikania poważnych kontuzji.

„Auć, to boli!”

Strach to pewnie główny powód, dla którego wielu z nas unika ryzyka. Dla sportowców ekstremalnych pokonywanie strachu jest częścią przygody.

Kiedy deskorolkarz ćwiczy triki na 15-stopowym rampie (tzw. half-pipe), a kolarz górski zjeżdża kamienistym szlakiem i popełni błąd – będzie bolało. A może bardzo.

Mimo to rozmówcy nie narzekali na kontuzje; większość cieszy się stosunkowo bezkontuzjową historią. Brian Krause, skydiver z armii USA, wykonał tysiące skoków bez nawet skręconego kostki. Z drugiej strony Matt Donovan, profesjonalny kolarz downhill, przyznaje, że jego pierwszy sezon był „bardzo kontuzjowy: dwa wstrząśnienia mózgu, wykręcenie barku, złamana ręka, wiele cięć i pęknięta żebra”.

Tak, sporty ekstremalne często prowadzą do ekstremalnych kontuzji. Chłopcy kontuzją się częściej niż dziewczyny, a najwięcej kontuzji notuje się wśród jeżdżących na wrotkach. Najczęstsze urazy to złamania kości, rozciągnięcia, skręcenia, poważne siniaki i cięcia twarzy. Badania pokazują, że prawie 75% osób skontuzjowanych w sportach ekstremalnych nie miało żadnego sprzętu ochronnego!

Przekażcie dzieciom jasno: bezpieczeństwo, nie moda, jest priorytetem, gdy praktykują swoją pasję.

Dzieci i kontuzje sportowe

Dopóki nie będzie więcej badań, trudno stwierdzić, czy najbardziej kontuzjogenne sporty dla dzieci (poniżej) są faktycznie niebezpieczniejsze niż sporty alternatywne. Sporty zespołowe mogą generować więcej kontuzji – nie z natury dyscypliny, ale dlatego, że w nie gra większa liczba dzieci. Więcej dzieci gra w koszykówkę niż jeździ na deskorolce.

Choć dziecko może skontuzować się w każdym sporcie, niektóre mają wyższy wskaźnik urazów. Jeśli Twoje dziecko uprawia jedną z tych dyscyplin „o wysokim ryzyku”, musisz zwrócić szczególną uwagę na bezpieczeństwo.

Najwięcej kontuzji u dzieci notuje się w sześciu sportach:

• Koszykówka
• Piłka nożna (amerykańska)
• Baseball
• Softball
• Piłka nożna (soccer)
• Gimnastyka

Dwa rodzaje kontuzji sportowych:

• Przewlekłe, powtarzalne lub urazy przeciążeniowe. Powodują złamania zmęczeniowe, pęknięcia mięśni lub postępujące deformacje kości.
• Urazy ostre, wynikające z traumy spowodowanej uderzeniem dużą siłą, powodujące złamania, wykręcenia i poważniejsze urazy kręgosłupu i mózgu.

Przed pubertatem ryzyko kontuzji sportowej jest takie samo dla chłopców i dziewczynek. W okresie dojrzewania chłopcy zyskują siłę i rozmiar i kontuzją się częściej i poważniej. Po pubertacie chłopcy są trzy razy bardziej narażeni na kontuzje niż dziewczyny.

Poważność kontuzji rośnie z wiekiem i poziomem rywalizacji. Mniej rozwinięte dziecko rywalizujące z dojrzałym jest bardziej narażone. Dzieci powinny być dobierane według poziomu umiejętności, wagi i dojrzałości fizycznej – zwłaszcza w sportach kontakowych.

Szacunkowo 65 000 rocznie dzieci trafia do lekarzy z kontuzjami na wrotkach; prawie połowa to złamania kości, a 7000 to urazy głowy i twarzy.

Najczęściej kontuzjowane są nadgarstki i łokcie.

Ochrony nadgarstków i łokci dają jeżdżącym na wrotkach taką samą ochronę (85%) jak kaski rowerzyści.

Podziękowania dla sportowców; Centrów Kontroli i Zapobiegania Chorobom w Atlanta; Nancy Coulter-Parker; oraz Ellen Lindenbaum, bibliotekarza Mercy Medical Center w Baltimore, za pomoc w znalezieniu statystyk kontuzji sportowych u dzieci.