• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Zespół Tourette’a – tiki, diagnoza, leczenie i życie z chorobą

Co to jest zespół Tourette’a?

Zespół Tourette’a to schorzenie układu nerwowego centralnego, które powoduje tiki – niekontrolowane, powtarzające się ruchy lub dźwięki. Rozróżnia się dwa rodzaje: tiki ruchowe (motoryczne) – np. mruganie, trzęsienie głową, rzucanie ramionami – oraz tiki głosowe (wokalne) – np. czyszczenie gardła, chrapanie, kaszlanie. Aby postawić diagnozę, trzeba mieć co najmniej dwa tiki ruchowe i jeden głosowy, występujące codziennie lub z przerwami przez ponad rok, zaczynające się przed 18. rokiem życia.

Jak to jest mieć zespół Tourette’a?

Tiki są trochę jak czkawki – nie planujesz ich, nie chcesz ich, a trudno je zatrzymać. Można spróbować trików, ale nie da się po prostu „przestać”. Czasem tiki przypominają „drapanie się” – czujesz nagłą potrzebę zrobienia ruchu lub wydania dźwięku. Możesz to opóźnić, ale ostatecznie musisz to zrobić.

Objawy zespołu Tourette’a

Osoby z zespołem Tourette’a mają tiki ruchowe i głosowe. Tiki mogą występować jednocześnie wiele rodzajów, w ciągu dnia, ale rzadziej przy skupieniu (np. praca przy komputerze) lub relaksacji (słuchanie muzyki). Rodzaj i częstotliwość tików zmienia się w czasie. Pogarszają się przy stresie (egzamin), ekscytacji (impreza) lub silnym pobudzeniu. Mogą pojawiać się przy zasypianiu, ale znikają w głębokim śnie.

Często towarzyszą im inne trudności: ADHD (nadpobudliwość z deficytem uwagi), OCD (zespół obsesyjno-kompulsyjny) lub trudności w uczeniu się.

Kto choruje na zespół Tourette’a?

Choroba jest znacznie częstsza u chłopców niż u dziewcząt i zawsze debutuje przed 18. rokiem życia – zazwyczaj między 5. a 9. rokiem.

Dlaczego ludzie chorują na zespół Tourette’a?

Jest to schorzenie genetyczne – przekazywane od rodziców. Nie jest zakaźne. Dokładna przyczyna nieznana, ale badania wskazują na problemy w komunikacji nerwów w mózgu. Neuroprzekaźniki – substancje chemiczne przesyłające sygnały między komórkami – mogą odgrywać rolę.

Jak diagnozuje się zespół Tourette’a?

Każde dziecko z tikiem powinno pójść do lekarza, często neurologa. Nie każde tiki oznaczają zespół Tourette’a – mogą je wywoływać inne choroby, leki, a u wielu dzieci tiki same znikają po miesiącach. Lekarz wywiaduje rodzinę, bada pacjenta, czasem zleca badania krwi, EEG, skanowanie mózgu. Nie ma jednego testu potwierdzającego diagnozę.

Jak leczy się zespół Tourette’a?

Nie ma lekarstwa na zespół Tourette’a, ale zazwyczaj nie jest potrzebne. Dzieci radzą sobie z tikami i prowadzą normalne życie. Jeśli tiki utrudniają codzienność, lekarz może zalecić leki. Wizyty u psychologa/psychiatry pomagają – choć to nie problem psychiczny, terapeuta uczy radzenia sobie ze stresem, relaksacji, a także pomaga przy ADHD i lęku.

Stres nasila tiki, a tiki powodują stres – to krąg. Poradnie i organizacje pomagają dzieciom tłumaczyć innym, czym są tiki.

Jak zachowywać się wobec kogoś z zespołem Tourette’a?

Dzieci z zespołem Tourette’a chcą być traktowane jak każde inne. Mogą robić to samo co rówieśnicy. Większość poprawia się z wiekiem, niektórzy żyją z chorobą całe życie. Dobra wiadomość: nie obniża inteligencji, a dorośli z zespołem Tourette’a prowadzą normalne, szczęśliwe życie.