• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Padaczka – co to jest, objawy, leczenie i życie z chorobą

Co to jest padaczka?

Nazwa „padaczka” pochodzi z greckiego słowa oznaczającego „chwytać” lub „ujmuć”, a osoby chorujące na nię doświadczają napadów. Napad często nazywa się też skurczem, atakiem lub zdrętwieniem.

Komórki mózgu nieustannie wysyłają sygnały elektryczne, które przemieszczają się nerwami do reszty ciała. Sygnały te nakazują mięśniom pracować, co pozwala na wykonywanie codziennych czynności. Podczas napadu mięśnie gwałtownie się napinają i rozluźniają lub całkowicie przestają się ruszać. Napady pojawiają się nagle, a osoba, która ich doświadcza, nie ma kontroli nad swoimi mięśniami w trakcie trwania ataku.

W zależności od tego, w jakim obszarze mózgu dzieje się napad, zachowanie osoby może zmieniać się na różne sposoby. Jeśli zbyt wiele komórek mózgowych wysyła sygnały jednocześnie, następuje przeciążenie – osoba może stracić przytomność i drgnąć całym ciałem. Osoby z padaczką mogą mieć napady sporadycznie, np. raz na jakiś czas, lub nawet codziennie.

Czym jest napad?

Napad to zmiana w zachowaniu spowodowana nietypową aktywnością elektryczną w mózgu. Większość napadów pojawia się bez ostrzeżenia, choć niektórzy odczuwają przed nimi dziwne uczucie, dyskomfort w żołądku, nietypowy zapach lub smak. To zjawisko nazywa się aurą. Inni zauważają, że pewne czynniki mogą wywołać napad, np. niedosyp lub granie w gry wideo.

Podczas napadu osoba może upaść, drgnąć, zesztywnieć, wymiotować, ślinać, niekontrolowanie oddawać mocz lub kał. Inne napady są mniej dramatyczne – ktoś może po prostu patrzeć w jedną stronę lub mieć drgania w jednej części ciała. Po zakończeniu napadu osoba często czuje senność i nie pamięta, co się wydarzyło.

Kto choruje na padaczkę?

W Stanach Zjednoczonych ok. 3 mln osób ma padaczkę – chłopcy i dziewczynki, ludzie wszystkich ras i wieków. Napady mogą wystąpić w każdym wieku, ale najczęściej zaczynają się przed 10. rokiem życia lub po 55. roku.

Lekarze często nie potrafią wyjaśnić, dlaczego dana osoba choruje na padaczkę. Wiedzą jednak, że padaczka nie jest zakaźna – nie można się jej „zaliczyć” od kogoś. Nie dziedziczy się jej tak prosto, jak koloru oczów czy włosów. Jeśli jednak matka, ojciec lub rodzeństwo ma padaczkę, ryzyko jej wystąpienia jest nieco większe.

Jak mogą pomóc lekarze?

Jeśli ktoś miał napad, lekarze mogą zlecić badania, takie jak tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MRI) lub elektroencefalografia (EEG). TK i MRI pozwalają spojrzeć na strukturę mózgu, a EEG rejestruje fale mózgowe – żadne z tych badań nie boli. Mogą zostać też zlecone badania krwi.

Wszystkie te testy pomagają ustalić przyczynę napadu i ocenić, czy dziecko może mieć kolejne. Czasami jednak napad jest jednorazowy – wiele dzieci, które miało jeden napad, nigdy nie doświadcza drugiego.

Większość osób z zdiagnozowaną padaczką kontroluje napady przyjmowanie leków. W miarze dorastania wiele dzieci poprawia się tak, że może przestać brać leki. U niektórych trudno jednak opanować napady – wtedy może być konieczna specjalna dieta lub operacja.

Czy dzieci z padaczką są inne?

Osoby z padaczką muszą uważać w miejscach, gdzie napad mógłby grozić urazem – np. na wysokościach czy w wannie. Niektóre dyscypliny sportowe, jak boks czy nurkowanie, mogą być odradzane.

Poza tym większość osób z padaczką prowadzi normalne życie: chodzi do szkoły, studiuje, pracuje, żeni się i ma dzieci. Mimo że choroba nie musi ograniczać zdolności, może sprawiać, że dziecko czuje się inne. Jeśli znasz kogoś z padaczką, możesz bardzo pomóc, po prostu będąc dobrym przyjacielem.