• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

9 sekretów skutecznej dyscypliny malucha

1. Zbyt młode na dyscyplinę?

Gdy 1-latek krzyczy o cukierki w sklepie lub wyrzuca jedzenie z wózka, trudno wiedzieć, jak zareagować. Przecież dziecko w tym wieku jest za młode na dyscyplinę, prawda? Nie do końca. Choć metody jak „cisza” czy odebranie przywilejów nie działają na maluchy (nie łączą jeszcze przyczyny ze skutkiem), to doskonały moment na wprowadzenie pojęć dobra i zła. „Rodzice często myślą o dyscyplinie tylko jako o karze, a słowo to pochodzi od ‚uczyć’” – mówi psycholog Deborah Roth Ledley, Ph.D., autorka Becoming a Calm Mom. „U 1-latków dyscyplina powinna być o socjalizacji i nauce granic”. Możesz postawić malucha na drodze do dobrego zachowania prostymi strategiami.

2. Stosuj przekierowanie uwagi

Hamuj chęć krzyku, gdy dziecko się niegrzeczni – Twój ton albo je zdenerwuje, albo zaintryguje. „Zamiast tego szybko i spokojnie zainteresuj je inną aktywnością” – radzi Ledley. Np. jeśli wspina się na rękę kanapy, delikatnie zsuń na dywan i zacznij czytać lub bawić się razem. Przekierowanie uwagi nie tylko szybko kończy niechciane zachowanie, ale uczy z czasem, że pewne rzeczy – jak wspinanie na meble – są zabronione.

3. Wskazówki dyscypliny

(Sekcja wideo – pominięta w tekście)

4. Bądź konsekwentny

Możesz myśleć, że pozwolenie płaczącej dziecku na ciasteczko przed obiadem „tylko tym razem” jest bezpieczne. Ale ustępowanie zachęca do kolejnego ataku gniewu, gdy nie dostanie swojej. „Ważne jest ustalanie granic i ich konsekwentne przestrzeganie raz po raz” – mówi Gregory Oliver, psycholog dziecięcy z Henry Ford Health System w Detroit. Ty i Twój partner musicie grać w jednej drużynie co do zasad domowych. Mieszane sygnały – czy można plaskać w wannie, czy trzeba siedzieć na krzesełku – nurzą i frustrują dziecko.

5. Trzymaj się pozytywnego tonu

Jeśli non stop mówisz dziecku „Nie!”, zacznie cię ignorować – a gorzej, samo zacznie to słowo używać, gdy nie chce czegoś robić. „Zachowaj ‚Nie!’ na sytuacje zagrażające bezpieczeństwu” – radzi Ledley. Jeśli dziecko sięga do drzwi piekarnika – szybko i stanowczo: „Nie!”. Ale gdy zachowanie nie jest niebezpieczne, sformułuj polecenie pozytywnie: zamiast „Nie! Nie zdejmuj butów w aucie!” – „Zostaw je do domu, a potem możesz biegać boso”.

6. Pokaż, jak to zrobić

Maluchy więcej wyciągają z obserwacji twoich czynów niż z twoich słów – wyjaśnia Penny Donnenfeld, Ph.D., psycholog z Nowego Jorku. Jeśli dziecko jest zbyt gorzkie z innym maluchem przy zabawie, pokaż pożądane zachowanie: „Przytulmy Emmę delikatnie”, potem weź ręce dziecka i poprowadź je w cichym przytulasku. Albo jeśli masz problem z myciem zębów przed snem – zróbcie to razem jako część wieczornego rytuału.

7. Chwal dobre zachowanie

Czasem maluchy wybuchają, bo brakuje im umiejętności komunikacji – to pewny sposób na przyciągnięcie uwagi. Dlatego zawsze daj dziecku znać, że jesteś zadowolony, gdy zrobi coś, co lubisz, albo pamięta o zasadzie (np. powiesi płaszcz na haczyku przy drzwiach). Nauczysz go, że dobre zachowanie też daje mu tę uwagę, której pragnie – i może po prostu w nią utrzyma.

8. Dyscyplinowanie dzieci w różnym wieku

(Sekcja wideo – pominięta w tekście)

9. Używaj humoru

Róbienie czegoś, co przeczy temu, co maluchy i przedszkolaki wiedzą o świecie, wywołuje u nich gwałtowny śmiech – bo dopiero poznają jego zasady. Gdy odwrócisz znane rzeczy do góry nogami, maluchy cieszą się, że są we eingeweiht.

Np. Amy Hunter z Mobile w Alabama, mama bliźniaków Henry’ego i Lukasa (obaj 2 lata), ma pewnik: przedmioty inne niż czapka na głowie. „Krzyczeli, bo nie chcieli siedzieć w fotelikach. Zignorowałam ich, spokojnie dałam każdemu książkę, włączyłam Mozarta i pojechałam. Zrobiła się cisza, potem gęgawki. Pogratulowałam sobie dobrego wychowywania, ale gdy zajrzałam w lusterko – Łukasz miał książkę na głowie. Teraz, gdy mamy kryzysy przy obiedzie, cała rodzina je z chusteczkami na głowie”. Hunter doda, że wspina się po schodach bardzo wolno, jak niemowlę, by chłopcy podążyły do wanny.

Podobnie Carol O’Reilly jedynym sposobem na przepłucanie włosów 3-letniej córki Noulę jest udawanie, że kubek z wodą to kawa. „Noula bierze kubek i mówi: ‚Oto twoja kawa, mamo’, ja wylewam jej na głowę i ona robi się ze śmiechu”.

10. Stosuj odwrotną psychologię

Mówienie dziecku, by zrobiło coś przeciwieństwa, co chcesz, działa, bo maluchy są sprzeczne z natury i kochają twierdzić niezależność.

Gdy 3-latka odmawia jedzenia, możesz czuć, że przegrywasz. Ale przestań nalegać, zobacz co się stanie:

– „Chloe, zjedz obiad.”
– „Nie lubię!”
– „Uwielbiasz makaron z serem.”
– „Nie, nie uwielbiam!”
– „Dobrze, nie ruszaj jedzenia, idę sprawdzić brata i zjem wszystko, zanim wrócę.”

Po chwili w kuchni Chloe ledwo trzyma się od śmiechu: „Tatu, wszystko zjedzone!” pokazując pustą miskę.
– „Co?! – udajesz entuzjazm. – To miało być moje!”
Ona się śmieje, tatuś się śmieje, obiad skończony.

Oczywiście, ta strategia ma ograniczony termin ważności. 16-latka zawali oczami: „Spoko, tatu. Wszystko twoje”.

11. Podawaj złe imię

To wariant strategii szoku głupotą. Gdy jesteś zaklęty w sporze, wtrąć do rozmowy inne imię – takie, którego dziecko wie, że jest błędne.

Gdy najstarsze dziecko Scotta Alexandra odmawiało przerwania zabawy, by odebrać brata z przedszkola, powiedział: „No to idziemy, musimy zabrać Elmo!”. Szaleństwo tego stwierdzenia („Tatu, Elmo nie czeka w szkole Tomka!”) odciągnęło uwagę od zabawy, pozwalając wyjść bez walki. (Oczywiście, jeśli dziecko jest dość duże, by kochać Elmo, ale za małe, by zrozumieć, że nie może czekać w szkole – prosisz o kłopoty, choć choć wozu wsadzisz).

Spróbuj tego triku, gdy dzieci twierdzą, że tylko tatuś może wlać mleko albo przeczytać bajkę. (Odpowiedź: „Ale ja jestem tatusiem!”). Zazwyczaj wywołuje gwałtowne przerwy śmiechu, co rusza sprawę z miejsca.

12. Jeszcze więcej zabawnych pomysłów

• Śpiewaj głupie piosenki. Zmiana jednego słowa zachwyca dzieci. Pomyśl: „Kołysanka dla samochodzików”.
• Spraw, by kąpiel i pójście spać były zabawą. Możesz zwisać ręką nad wanną, udając rozproszenie; gdy dziecko nieuniknionie zaleje Ci dłoń wodą – udaj zaskoczenie.
• Zabawajcie się w „statue”. Gdy dziecko powie „zamrożenie”, musisz zamroźć. Warto stać cal od koczenia i mruczeć przez zamrożone usta, że muszą cię odmrozić, albo będą w wielkiej tarapaty. Gdy cię odmrożą, powiedz: „Młoda pani, niech cię nie trafi pomysł mnie zamrozić znów, bo ja...”.