• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Kluczowe zasady rodzicielstwa: Jak zachować zdrowy rozsądek

Twój zdrowy rozsądek jest ważny nie tylko dlatego, że Ty jesteś ważny, ale też dlatego, że Twoje dzieci potrzebują rodziców z zachowanym rozsądkiem. I są zaledwie kilka Zasad, które po opanowaniu pomagają Ci zachować głowę chłodną, gdy Twoje dzieci płaczą swoje serca.

(Fragment z książki „Zasady rodzicielstwa” Richarda Templara)

Relaksuj się

Kto są najlepsi rodzice, których znasz? Ci, którzy mają pozornie instynktualną zdolność do mówienia i robienia rzeczy, które prowadzą do szczęśliwych, pewnych siebie, zrównoważonych dzieci? Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, co sprawia, że są w tym tak dobrzy? Teraz pomyśl o tych, które uważasz prywatnie za niezdolne. Dlaczego nie?

Wszyscy najlepsi rodzice, których znam, mają jedną kluczową cechę wspólną. Są zrelaksowani w tym. A najgorsi są zahamowani czymś. Może nie są zestresowani tym, jak dobrzy są jako rodzice (może powinni), ale są zahamowani czymś, co wpływa na ich zdolność bycia naprawdę dobrymi rodzicami.

Znam parę rodziców, które neurotycznie dbają o czystość i porządek. Ich dzieci muszą zdejmować buty u drzwi, albo cały świat się zawali – nawet jeśli buty są czyste. Naprawdę wychodzą z równowagi, gdy dzieci zostawią cokolwiek nie na miejscu albo zrobią jakikolwiek bałagan (nawet jeśli zostanie posprzątany później). To uniemożliwia dzieciom po prostu relaks i zabawę, z strachem, że zabrudzą spodnie trawą albo przewrócą butelkę ketchupu.

Naprawdę dobrzy rodzice, których spotkałem, z drugiej strony, oczekują, że dzieci będą hałaśliwe, bałaganiarskie, skoczne, kłóciące się, narzekające i pokryte w błocie. Bierą to z wyrozumiałością. Wiedzą, że mają 18 lat, by zamienić te małe istoty w szanowne dorosłe, i doskonale się temporyzują. Nie ma pośpiechu, by zachowywały się jak dorośli – zdążą na czas.

Wiedz, w czym jesteś dobry

Gdy moi najstarsi dzieci byli małe, zawsze zazdrościłem tym innym tatuśom, którzy spędzali godziny rzucając piłkę nożną z dziećmi. Czułem lekkie poczucie winy, że nie mogę tego robić przez więcej niż kilka półchętnych minut. To po prostu nie ja.

Potem był znajomy, który zbudował niesamowity domek na drzewie dla dzieci w ogrodzie („Tatu, dlaczego my nie możemy mieć domeku na drzewie jak oni?”). I mama, która tworzyła skomplikowane i intrygujące poszukiwania skarbów na każdej imprezie. Ta, która wiodła córkę na te same zajęcia baletowe co moja co tydzień, ale wyglądała na to, że się w nich bawi, i… mógłbym dalej.

Prawdopodobnie jesteś przede mną. Skupiałem się na tym, co oni potrafią, a ja nie, ale tak naprawdę ja potrafię mnóstwo rzeczy, których oni nie potrafią – wszystkie, które traktowałem jako oczywiste, a były równie cenne.

Na przykład, uwielbiam czytać dzieciom na głos. I będąc dość wychowawczym typem (dobrze, zbliżającym się do ekscentryka), naprawdę ceniłem sobie spędzanie godzin na czytaniu długich historii, robieniu wszystkich głosów, akcentów, charakteryzacji, efektów dźwiękowych, dramatycznych szeptów i reszty. Ale wydawało się to tak naturalne, że minęły lata, zanim zdałem sobie sprawę, że to tak samo cenne umiejętność jak budowanie domków na drzewie czy gra w piłkę.

Ważne jest, by wiedzieć, w czym jesteś dobry i mieć zaufanie do swoich mocnych stron. Dzięki temu możesz obserwować innych rodziców robiących rzeczy, których nigdy byś nie zrobił, bez czucia niedoskonałości. Przecież Ty i ja wiemy, że ci inni rodzice też nie potrafią wszystkiego. Kiedykolwiek poczujesz drętwę zazdrości, zatrzymaj się i przypomnij sobie, w czym jesteś świetny.

Prawie każda zasada może zostać złamana okazjonalnie

Wszyscy wiemy, że istnieją zasady, systemy, procedury i polityki, których trzeba przestrzegać, jeśli jesteś rodzicem. Znasz ten typ: Nie karmić ich jedzeniem śmieciowym, nie pozwalać im zostać zbyt późno, nie pozwalać im zakrzyżyć oczu przed TV, nie pozwalać im przeklinać, dopóki nie będą dość starzy.

To, co my, rodzice trzymający się Zasad, rozumiemy, to, że jest bardzo mało zasad, których nie można złamać z wystarczającym powodem. Okej, powinieneś karmić ich zdrowym jedzeniem i zalecane „5 porcji dziennie”, ale gdy wracasz zmęczony po długim dniu, nie koniec świata, by dać im raz na jakiś czas patyczki rybne.

To po prostu kwestia przemyślenia, co najgorszego może się stać, jeśli złamiesz tę zasadę. Jasne, jeśli złamiesz zasadę o zapinaniu pasów bezpieczeństwa w aucie, najgorsze jest dość straszne, więc trzymaj się tej. Ale jeśli pominiesz kąpiel przed snem, bo wszyscy jesteście wykończeni – no cóż, jak to może być źle?

Pamiętaj, ta sekcja dotyczy Zasad dla zachowania zdrowia psychicznego. I punkt tej Zasady polega na tym, że ważniejsze dla dzieci jest posiadanie zrelaksowanego, z rozsądku rodzica, niż nigdy nie zjedzenie patyczka rybnego. Niektórzy rodzice sprawiają, że życie jest im zbyt trudne, myśląc, że konieczne jest trzymanie się każdej zasady zawsze. Biją się po głowie z powodu jakiejś drobnostki.

Nie próbuj robić wszystkiego

Co chcesz, by Twoje dziecko stało się, gdy wyrośnie? Mistrzynią jeździecką? Baletnicą? Naukowiec? Profesjonalnym sportowcem? Wirtuozem na skrzypcach? Aktorem? Trudno powiedzieć, gdy są małe, więc może powinieneś trzymać wszystkie opcje otwarte, dając im dodatkowe lekcje z wszystkiego, na co pokazują zainteresowanie. Wtedy nie będą mogły narzekać później, że to Twoja wina, że nie udało im się, bo nie zacząłeś ich wystarczająco wcześnie.

To tworzy dość zajęty harmonogram oczywiście. Piłka nożna w poniedziałek, dramat w wtorek, klarnet w środę – i pływanie po tym. Czwartek to balet, piątek idzie na siłownię. Jazda konna w weekend. I to tylko jedno dziecko. Staje się naprawdę zabawne, jeśli masz dwoje lub troje.

Whoa. Zatrzymajmy się. Przegapiliśmy coś. Co z szczęśliwą zabawą w ogrodzie? Co z nauką znajdowania własnej rozrywki? Gdzie w tygodniowym harmonogramie zdążają przeglądać komiks, albo po prostu leżeć w trawie, patrząc na chmury i myśląc o niczym konkretnym? To wszystko też żywotne elementy dorastania.

Znasz te wszystkie dzieci, których życie to jeden długi ciąg lekcji, ćwiczeń i dodatkowego nauczania? Kiedykolwiek widziałeś, co się dzieje, gdy prosisz ich o samodzielność na kilka dni? Załóżmy, że jadą na wakacje do jakiegoś pięknego, spokojnego miejsca – gór, wybrzeża, pagórkowatej krainy. Bezpojęciowe, to co. Nie mają pojęcia, jak się bawić – nigdy nie mieli czasu, by się nauczyć. To sprawi, że dorosłość będzie dla nich naprawdę trudna. Nigdy nie mogą zrelaksować, bo nikt ich nigdy nie nauczył, jak.

Nie panikuj; nie sugerujem zabrania dzieciom wszystkich zajęć pozalekcyjnych. To byłoby głupie. Ale sugeruję ograniczenie ich do, powiedzmy, dwóch w tygodniu. I niech same wybiorą, które dwa. Nie zmuszaj ich do nauki skrzypiec tylko dlatego, że Ty uczyłeś się ich w dzieciństwie i kochałeś. Albo dlatego, że Ty nigdy się nie nauczyłeś i żałujesz. Jeśli chcą podjąć coś innego, będą musieli odpuścić jedną z obecnych zajęć, by zrobić miejsce. (Tak, mogą rzucić balet, jeśli go nienawidzą, nawet jeśli nauczycielka powiedziała, że myśli, że mają talent.)

Chęć ucieczki jest normalna

Hej, porozmawiajmy o tabu. Śmierć, narkotyki, brudne tańce… a co z jednym z największych: przyznaniem, że są chwile, gdy chciałbyś, by dzieci po prostu zostawiły Cię w spokoju.

Oczywiście, bezwzględnie zabronione jest kiedykolwiek przyznawanie, że Twoje małe aniołki mogą być małymi potworkami. Możesz żartować o tym z autoodśmiewem, ale nie możesz poważnie dopuścić, że są chwile, gdy po prostu chcesz uciec od nich. Jak mogłeś? Twoja praca to ich kochać i, jeśli je kochasz, wynika z tego, że kochasz wszystko w nich. Masz uśmiechać się cierpliwie, gdy oczekuje się, że przeczytasz tę samą nudną bajkę każdego wieczoru przez trzy miesiące, patrzeć zachwyczaj, gdy piszczą drażniaco, biegnąc dziko, i śmiać się z nich, gdy powtarzają ten sam nieśmieszny żart po dwudziestym piątym razie – źle.

Ciekawa rzecz, uważa się za w porządku bycie zirytowanym cudzymi dziećmi (choć nie powinieneś mówić im tego w twarz). Więc wszyscy wiemy, że dzieci mogą denerwować. Dlatego wynika, że Twoje własne dzieci mogą Cię wariować czasem. I to w porządku.

Fakt, są w tym bardzo dobrze. Zaczynają niemal od momentu urodzenia. Ten płacz noworodek ma wiercić w Twoim mózgu, dopóki nie zrobisz coś z tym. I chłopak, jak to działa. Od tamtej pory, regularnie denerwują Cię. Czasem to nawet nie ich wina. Właściwie, najbardziej winogrodząca rzecz to gdy wiesz, że to nie ich wina. Ale gdy trzymają Cię w nocy przez trzy noce z rzędu z powodu zębowania, trudno być współczującym. Wiesz, że powinieneś, ale tak naprawdę chcesz, by zamknęły buzie i dały Ci spać. To tylko ząb, po wszystkim.

No cóż, mam dla Ciebie wiadomość. Każdy rodzic czuje to samo czasem. Fakt, będą fazy, gdy będziesz czuć tak 50 razy dziennie, między fazami, gdy to raz czy dwa razy w tygodniu. Po prostu zaakceptuj, że to naturalne, i każdy rodzic, który nie przyzna się do tego, kłamie. Nie możesz zatrzymać dziecka przed denerwowaniem Cię, ale nie musisz robić z tego winy.

Nie ignoruj swojej relacji z partnerem

Ta Zasada jest dość oczywista. Trudna część to faktyczne jej wykonywanie. Wielu rodziców oddaje jej pokłon słowny, ale znacznie mniej dba, by się działo. Ale Ty i ja wiemy, że to naprawdę jedna z najważniejszych Zasad, jeśli nie chcesz skończyć robiąc całą tę robotę rodzicielską w pojedynkę.

Ukochałeś tę osobę na tyle, by mieć z nią dzieci. To poważna sprawa. On powinien wciąż być najważniejszą osobą w Twoim życiu. Może zajmuje mniej czasu i może mniej wymagać uwagi niż dzieci, ale powinien wciąż być obiektem Twojej miłości. Dzieci zmieniają relację bardziej, niż byś mógł pomyśleć, ale 20 lat później znowu będziecie ty i Twój partner, tak jak na początku. A jeśli on nie jest najważniejszą rzeczą w Twoim życiu, będziesz w tarapatach, gdy dzieci wylecą z gniazda. I dzieci też – wyłatywanie z gniazda jest wystarczająco trudne bez uczucia, że rozrywasz świat rodziców. Muszą wiedzieć, że kochacie się nawzajem najbardziej. To uwalnia je, by ruszyli dalej z życiem i ostatecznie znaleźli partnera, którego będą kochać nawet bardziej niż Ciebie.

Część rozwiązania jest logistyczna. Celuj w wyjście sami raz w tygodniu. Jeśli nie stać Cię na opiekunkę, znajdź innych rodziców i zamieniajcie się opieką nad dziećmi. Potem po prostu idźcie na spacer albo zróbcie piknik w parku. Cokolwiek. Ważne, by utrzymać ten „tylko my dwoje” życie, które mieliście przedtem.