Skuteczne sposoby na radzenie sobie z buntowniczymi dziećmi

Pytanie, jak radzić sobie z buntowniczymi dziećmi, to wyzwanie większości rodziców w pewnym momencie. Bunt u dzieci to powszechny problem, zwłaszcza u maluchów i nastolatków. To normalna część rozwoju dziecka i może objawiać się zachowaniami takimi jak odzywanie się lub nieposłuszeństwo rodzicom, nauczycielom i innym dorosłym.

Wśród dzieci w wieku szkolnym bunt częściej przybiera formę kłócenia się lub nie robienia czegoś, o co prosisz – albo robienia tego bardzo, bardzo wolno – a nie pełnego wybuchu gniewu (co częściej zdarza się u młodszych dzieci). Twoje dziecko może próbować wykazać kontrolę nad sytuacją lub zadeklarować niezależność. Może testować granice. Albo wyrażać niechęć do zadania, np. robienia prac domowych.

Kiedy bunt nie jest tym, za co go uważamy

W niektórych przypadkach to, co wygląda na bunt, może po prostu być dzieckiem, które zwleka, bo jest tak skupione na zajęciu. Zrozumienie, co stoi za zachowaniem dziecka, to ważna część rozwiązania problemu.

Buntowne zachowanie, które utrudnia się przez dłuższy czas i zakłóca wyniki dziecka w szkole oraz relacje z rodziną i przyjaciółmi, może być oznaką tzw. opozycyjno-buntowniczego zaburzenia zachowania (ODD).

U dzieci z ODD bunt charakteryzuje się zachowaniami, takimi jak wybuchy gniewu lub agresja, które często wydają się nieadekwatne do wieku dziecka. Dzieci z ODD mogą też wykazywać inne problemy, jak depresja, lęk lub ADHD. Jeśli podejrzewasz, że Twoje dziecko może mieć ODD, skonsultuj się z lekarzem dziecka lub poradnikiem szkolnym, by uzyskać pomoc i informacje.

Jak zarządzać buntem u dzieci

Jeśli bunt Twojego dziecka nie osiąga poziomu ODD ani nie wynika z innego podstawowego problemu, są sposoby na poprawę zachowania.

Ustalaj jasne oczekiwania

Upewnij się, że byłeś wystarczająco jasny co do zasad i zadań domowych, i że są one odpowiednie do wieku. Pięcio- lub sześciolatek może czuć się przytłoczony poleceniem "posprzątaj pokój", i dlatego odmówić. Mogą poradzić sobie lepiej, jeśli podzielisz to na mniejsze zadania, np. zbieranie zabawek z podłogi i pomaganie Ci w ich odkładaniu.

Docieraj do przyczyny zachowania

Szukaj przyczyn i wyzwalaczy i staraj się śledzić buntowne zachowanie dziecka. Czy jest jakiś wzorzec? Czy są konkretne rzeczy, których nie lubią lub nie chcą robić? Czy są buntownicze, gdy jest chaotycznie i pośpiech? Gdy zbadasz przyczynę, możesz podjąć kroki, by dostosować sytuacje, by dziecko rzadziej Ci się opowiadało.

Przygotuj dziecko do dobrego zachowania

Staraj się unikać sytuacji, w których dziecko może być bardziej skłonne do buntu lub innych złych zachowań. Np. jeśli wiesz, że dziecko robi się drażliwe, gdy ma za dużo na głowie, staraj się nie planować zbyt wielu zajęć po szkole czy w weekendy. Jeśli dziecko nienawidzi gwałtownych przejść, spróbuj dać nieco więcej czasu przy przejściu z jednej rzeczy do innej.

Traktuj dziecko tak, jak chciałbyś być traktowany

Tak jak dorośli, Twoje normalnie dobrze zachowujące się dziecko może mieć gorszy dzień. Może być w złym humorze, czuć się przytłoczone i potrzebować przerwy. Bądź stanowczy co do tego, co dziecko musi zrobić, ale mów do niego w miłej i zrozumiający sposób. Kiedy dajesz dobry przykład, jak wyrażać opinię lub nie zgadzać się w miłym i szanującym sposób, Twoje dzieci naśladują.

Wykorzystaj umiejętności werbalne dziecka

Rodzice dzieci w wieku szkolnym mają wyraźną przewagę nad rodzicami maluchów w radzeniu sobie z buntem: mogą to omówić. Spokojnie porozmawiaj z dzieckiem o tym, czego chce, a następnie spróbuj wypracować rozwiązanie dobre dla obojga.

Ustal absolutne zasady

Upewnij się, że dziecko zna zasady rodziny. Np. jeśli mówienie w nieuznawającej sposób to absolutny zakaz w domu, jasno określ konsekwencje – bez kompromisów ani drugiej szansy. Wybierz konsekwencję, którą jesteś gotów egzekwować, np. brak TV do końca dnia lub dodatkowa praca domowa, by dziecko nie ignorowało Twoich prośb i nie podważało Twojej autorytetu.

Kompromisuj, gdy możesz

Twoja córka insistuje na ubraniu letniej spódniczki w chłodny jesienny dzień? Zamiast angażowania się w walkę, spróbuj znaleźć kompromis, np. poproś, by założyła rajstopy lub legginsy pod spódniczkę. Ogólnie, dobrym pomysłem jest ustępowanie, gdy dziecko chce wykazać kontrolę nad czymś drobnym, byś mógł zostać stanowczy w ważniejszych sprawach.

Omawiaj opcje

Czasami dziecko może wykazywac buntowne zachowanie, bo chce mieć większe słowo co do tego, kiedy lub jak coś zrobi. Jednym ze sposobów, by dzieci poczuli większą kontrolę, jest dawanie im wyboru. Np. raz ustalając parametry – "Zabawki muszą zostać odłożone" – dogadaj się z dzieckiem, kiedy to zrobi. Np. zabawki mogą zostać odłożone w dowolnym momencie przed pójściem spać.

Previous:

Next: