Zmiany i wyzwania w karmieniu piersią

Zmiany i wyzwania w karmieniu piersią

Poznaj zmiany w nawykach karmienia i wyzwania, które mogą pojawić się wczesnie i gdy dziecko ma więcej niż 6 miesięcy lub 1 rok: zębienie, gryzienie, brak senności całą noc, preferowanie jednej piersi, kwestie stolca.

Zmieniające się wzorce karmienia

Gdy ustalicie rytm po okresie noworodkowym, możecie spodziewać się bardziej przewidywalnych rutyn. Stopniowo przedziały między karmieniami się wydłużają, liczba karmień w dobie maleje. Dziecko może karmić się bardzo sprawnie przy niektórych karmieniach lub zostawać przy piersi dla poczucia bezpieczeństwa. Choć wzorce się różnią, przez kilka miesięcy prawdopodobne są min. 7 karmień dziennie i 1 w nocy. Najlepsza strategia na długoterminowy sukces: przebywaj blisko dziecka jak najwięcej i karm na zapytanie.

Stolce niemowlęcia

Pomiędzy 1. a 2. miesiącem karmione piersią dzieci rzadziej odcierają. Dla wielu matek to ulga po pierwszych tygodniach, gdy stolcował po każdym karmieniu. Dziecko może nie odcierać przez kilka dni, nawet tydzień lub więcej. To nie zaparcie – rzadkie stolce nie są twarde ani trudne do wypuszczenia. Zazwyczaj luźne, wypuszczone bez trudu. Czasem duże – „błotowy lawina” w opisie jednej matki.

Nawyki karmienia

Starsze niemowlęta karmione piersią zazwyczaj robią to sprawniej, doskonaliąc technikę, a odruch pływania mleka staje się dobrze skondycjonowany. Przez 3 miesiące niektóre dzieci opróżniają piers w 5–7 minut. Zajęte matki cenią skrócenie karmień, ale ostrzegam: nie sprawiaj, by dziecko czuło się „pociągnięte”. To może doprowadzić do strajku karmienia. Mimo lepszej wydajności, dziecko wciąż potrzebuje czasu przy piersi dla komfortu. Gdy dość opróżni pierwszą stronę, przełóż na drugą i pozwalaj zostać tak długo, jak chce.

Z miesiącami dziecko fascynuje się otoczeniem. Może być rozpraszane podczas karmienia nowymi widokami, dźwiękami, psotami rodzeństwa. Może puścić piers, by się rozglądnąć, a nawet odwrócić głowę bez puszczenia – zabierając z sobą sutka! By pomóc dziecku skupić się, wiele matek karmi w przyciszonych warunkach: ciche, półciemne pokoje.

Gryzienie

Dziecko może zaczynać zębić w 4–6 mies. Powszechnym błędem jest przekonanie, że zęby uniemożliwiają karmienie – to sprawiło, że wiele matek odstawia niepotrzebnie. Prawda: dzieci mogą karmić się piersią do wieku dziecięcego z pełnym zębodołem bez dyskomfortu matki. Czasem górne zęby zostawiają bezbolesne wgniecenie na powrózkach.

Niemowlę może spróbować ugryźć sutek, gdy mu wyrosną zęby. Gryzienie nie występuje podczas aktywnego ssania, bo język leży nad dolnymi zębami. Zazwyczaj na końcu karmienia, gdy większość mleka została wypita, a dziecko jest niespokojne lub chce się bawić. Szok i ból zmuszają matkę do gwałtownej reakcji, co przeraża dziecko. Większość szybko uczy się, że gryzienie nieakceptowalne, jeśli matka ostro powiedzie „nie” i odejmie piers. Gdy pierwsze zęby wyrastają, mądre jest odejmowanie piersi po skończeniu rytmicznego ssania i przełożenie na drugą piers przed ugryzieniem. Nie zajmie mu długo, by nauczyć się nie gryźć. Jeśli ugryzienie przebije skórę – zgłoś lekarzowi, który może zalecić antybiotyk. Ugryzienia ludzkie łatwo zarażają, ryzyko zapalenia piersi.

Pielęgnacja zębów

Zanim zęby wyrosną, rodzice muszą nauczyć się, jak je chronić i zapobiegać próchnicy butelkowej (BBTD) – głównej przyczynie próchnicy u niemowląt. Nazwa sugeruje, że problem dotyczy głównie dzieci karmionych butelką, zwłaszcza tych, które biorą butelkę z mleczkiem lub inną płynem cukrzącym do łóżka. Gdy zęby długotrwale kąpią w płynie cukrzącym, bakterie w ustach zamieniają cukier w kwas. Kwas atakuje ząbkowicę (szczególnie górne przednie zęby), powodując próchnicę. Bez wczesnego leczenia BBTD postępuje szybko: ból, infekcja, zniszczenie zębów mlecznych. Wczesna utrata zębów mlecznych sprawia, że zębowe stałe wyrastają krzywo.

Rodzice są zaskoczeni, że BBTD może dotyczyć też dzieci karmionych piersią. Prawie każdy płyn inny niż woda, długotrwale stykujący się z zębami i dziąsłami, może to spowodować. Największe ryzyko u dzieci karmionych piersią, które śpią z matką i trzymają piers w ustach całą noc, kąpiąc zęby w mleku. Niektóre zęby bardziej skłonne do próchnicy. Pierwszy objaw: białe plamy na górnych przednich zębach, trudne do zauważenia bez sprzętu. AAPD zaleca wizytę u dentysty przy wyroście pierwszego zębka (zazwyczaj 6–9 mies.). Dentysta dziecięcy dokładnie zbadze zęby pod kątem wczesnych oznak.

Oprócz wczesnej i regularnej opieki stomatologicznej, pomóż zapobiec problemowi, dbając o higienę ust dziecka. Delikatnie ocieraj dziąsła i zęby wilgotną chusteczką lub gazką po karmieniach i przed snem. Gdy dziecko ma 7–8 zębów, zaczynaj szorować codziennie wodą i miękką szczoteczką. Pasta fluorynowana dopiero ok. 3 r.ż.

Preferowanie jednej piersi

Czasem po miesiącach karmienia matka zauważa, że dziecko woli jedną piers. Preferowana zazwyczaj produkuje więcej mleka i szybciej je uwalnia. Trudno powiedzieć, co pierwsze: czy dziecko woli stronę, bo daje więcej mleka, czy ta piers daje więcej, bo jest częściej ssana? Czasem preferencja rodzi się, bo matka niechcący karmi częściej z jednej strony – zazwyczaj lewej, jeśli jest praworęczna. Rozbieżność łatwo się utrwala, bo dziecko naturalnie chce lepszej strony.

Gdy dziecko mocno preferuje jedną piers, zrób trzy oceny:

  • Czy dziecko prawidłowo przybiera na wadze? Często tak, mimo że większość mleka z jednej piersi. Czasem niska produkcja po jednej stronie powoduje niedobór i hamowanie przyrostu.
  • Jak duża dysproporcja? Jeśli mniej preferowana daje np. 1/4 ilości, możesz chcieć wzrost produkcji, częściej ją stosując lub stimulując odciągaczem. Możesz zachęcić dziecko, oferując mniej preferowaną, gdy jest śenne, lub jako pierwszą. Jeśli uprze się, zacznij od ulubionej, a potem przesuń dziecko na drugą bez zmiany pozycji.
  • Ostrzegam: nie ograniczaj ulubionej piersi, próbując wzmacniać drugą. Nie chcesz ryzykować wysoką produkcją na dobrej stronie. Doświadczenie pokazuje, że przy dużej dysproporcji łatwiej jeszcze wzmacnić „dobrą” stronę niż podnieść bardzo słabą. Możesz lepiej iść za dzieckiem, pozwalając mu karmić tak często, jak chce, z wysokiej produkcji. Dla komfortu może brać szybką stronę, gdy najbardziej głodne, a drugą do karmień uspokajających.

Czy jest jakaś nieprawidłowość w mniej preferowanej piersi? Np. krew w mleku odstrasza dziecko. Mleko smakuje słono przy zapaleniu piersi. Jeśli masz ból, guzek, nietypowy wygląd mleka – powiadom lekarza i umów się na badanie piersi. Wiele starszych dzieci doskonale radzi sobie korzystając z jednej piersi częściej. Dopóki dziecko przybiera na wadze, możesz pozwolić mu decydować, którą piers i kiedy. Może wolić szybszy przepływ, gdy najbardziej głodne, a drugą do karmień uspokajających.

Ciągłe budzenie się starszych niemowląt w nocy

Wiele dzieci karmionych piersią budzi się w nocy w drugiej połowie pierwszego roku i dalej. Często karmia krótko i zasypiają. Częstą przyczyną jest to, że dziecko nie nauczyło się zasypiać samodzielnie. Reakcje rodziców różne: dla wielu karmienie nocne po 6 mies. to ważny element stylu wychowawczego. Wielu matek komfortowo karmi starsze niemowlę/dziecko wielokrotnie w nocy, często ze spankiem, i uważa to za minimalnie zakłócające. Inni silnie zmotywowani, by dziecko przespawało noc – uznają, że wypoczynek czyni ich lepszymi rodzicami/partnerami. Mogą zorzać się budzeniami i szukać strategii. Poniższe wyjaśnienie może pomóc.

Dzieci budzą się w nocy, nawet gdy nie potrzebują już odżywiania nocnego, po prostu dlatego, że każdy budzi się wielokrotnie w nocy. Ty i ja od razu rozpoznajemy znajome sypialnię i spokojnie przeviramy się z powrotem do snu. Jeśli dziecko zawsze zasypiało na piersi, bawione i piosenką, po przebudzeniu nie potrafi zasnąć samodzielnie. Potrzebuje wszystkich „rekwizytów” snu: piersi, mamy, krzesła – by odtworzyć środowisko zasypiania.

Jeśli dziecko> 6 mies. wciąż budzi i potrzebuje Cię kilka razy w nocy, może nie umieć zasnąć samo. Pomóż mu: kładź do łóżeczka zaraz przed zasnięciem. Ostatnim wspomnieniem przed snem niech będzie łóżeczko, a nie piers. Wtedy po przebudzeniu prawdopodobnie zasnie sam. Lepiej zacząć trenowanie w ciągu dnia (drzemki). W nocy mamy mniejsze rezerwy i tendujemy do krótkoterminowych rozwiązań. Na początku, gdy dziecko płacze, możesz stać obok i popochać po plecach. Uspokaj obecnością, ale nie cierpliwie nie wyjmuj z łóżeczka. Gdy nauczy się zasypiać sam w dzień, prawdopodobnie będzie też w nocy.