• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Uw tiener op school

Met de start van de brugklasjaren wordt school geleidelijk het epicentrum van het leven van een jongere. Het is de plek waar hij vaardigheden aanscherpt die net zo essentieel zijn voor zijn algehele ontwikkeling en toekomstige succes als Nederlands, wiskunde, natuurkunde en maatschappijleer, zelfs als ze niet op het rapport staan. Denk aan kritisch denken, probleemoplossend vermogen, autoriteit respecteren (en waar nodig ter discussie stellen), vragen stellen, standpunten verdedigen en leren omgaan met leeftijdsgenoten.

Dit artikel richt zich op de vele manieren waarop ouders tieners kunnen helpen om zowel schoolmatig als emotioneel te slagen. Onderzoek toont aan dat kinderen wier gezinnen betrokken zijn bij hun onderwijs, hogere cijfers en toetsresultaten halen, minder schooldagen missen, meer huiswerk maken, beter gedrag vertonen, meer plezier beleven op school, en vaker slagen en doorstromen naar hoger onderwijs. Laten we beginnen met een overzicht van de uitdagingen die uw tiener te wachten staan bij de overgang van basisschool naar middelbare school en daarna naar de bovenbouw.

Overgang 1: Van basisschool naar middelbare school

Dit is hoe de eerste dag van de middelbare school kan voelen voor een kind:

Stel u voor dat u maandagochtend op uw werk aankomt en ontdekt dat uw bedrijt is gefuseerd met twee anderen. U vestigt zich in uw nieuwe kantoor, maar elke vierenkwartier gaat een bel en wordt u uitgezet en moet u vluchten naar een ander kantoor.

Hoewel u een paar bekende gezichten herkent, wie zijn al die vreemdelingen die door de gangen stromen? Zie, daar komt uw baas. En nog een, iemand die u nog nooit zag. En nog een. En nog een. Dit wordt een beetje zenuwachtig.

Nou ja, tenminste heeft u uw werk als programmeur om op terug te vallen. U heeft een niveau van bekwaamheid bereikt en voelt u redelijk zeker dat u alles kunt aan. Waarom krijgt u dan een letselbrander en beschermingsbril in handen gedrukt? U kunt niet letten. Oh, blijkbaar gaat u dat leren. Wat zegt u? U wilt naar huis? Maar het is nog geen lunchtijd.

De overstap van basisschool naar middelbare school kan aanvankelijk desoriënterend zijn. Alles lijkt drastisch anders: schoolmatig, sociaal – zelfs de structuur van de dag is veranderd. Jongeren worden geconfronteerd met veel meer eisen en raken vaak tijdelijk uit balans. Onderzoek sinds begin jaren tachtig toont aan dat gemiddeld zowel jongens als meisjes hun cijfers laten zakken tijdens hun eerste jaar op de middelbare school. Meeste passen zich uiteindelijk aan en bloeien op. Anderen echter zakken in een rut van mislukken zo diep dat ze er nooit meer uit komen. De eerste stap om de "middelbare school malaise" te voorkomen is dat ouders volledig begrijpen hoe anders deze nieuwe leeromgeving is en hoeveel er van hun zoon of dochter gevraagd wordt. Vergeleken met de basisschool biedt de middelbare school minder kansen voor besluitvorming en klassikale discussies, met meer stampijsleren. Cijfers krijgen meer gewicht; tiener worden zich daardoor steeds bewuster wie een A-leerling is en wie een C-leerling.

Misschien wel het meest opvallende verschil is de hoeveelheid huiswerk. In groep 6 (vierde klas) besteedt één op de vijf leerlingen een tot twee uur of meer per dag aan huiswerk; ongeveer de helft klust hun opdrachten in minder dan een uur. In de tweede klas (achtste klas) zijn er één op de drie leerlingen die een tot twee uur of meer per dag besteden. Binnengekomene middelbarescholieren zien hun aanpassingsvermogen, zelfmotivatie en concentratie als nooit tevoren op de proef gesteld.

Aanpassingsvermogen

"Op de basisschool," observeert dr. Coleman, "heeft een kind de veiligheid van één, twee, misschien drie leerkrachten voor alle vakken. Nu heeft hij plotseling een andere leerkracht voor elk vak. Dat kan vijf, zes of zeven verschillende lesstijlen, personages en organisatorische eisen betekenen.

"Kinderen moeten ook wat we cognitieve overgangen noemen extrem snel maken. Ze gaan van, zeg, wiskunde naar aardrijkskunde in een paar minuten. De noodzaak om in al deze settings aanpasbaar te zijn, is dramatisch."

Zelfmotivatie

De basisschool is een hoogst ondersteunende omgeving voor kinderen. Vanaf de middelbare school wordt van leerlingen verwacht dat ze meer verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf, van het maken van huiswerk, tot het hebben van een eigen kluisje, tot misschien naschools bij een extracurriculaire activiteit. Vanaf nu zal het schoolsucces van een jongere grotendeels berusten op zijn innerlijke drang om goed te presteren. Geen enkele externe motivatie van ouders en leerkrachten kan een gebrek aan ijver compenseren.

Concentratie

Tieners moeten al deze nieuwe eisen managen in een omgeving die bortelt van afleiding. Elke klas vult zich met een andere groep leerlingen. Terwijl de kansen om nieuwe vriendschappen te sluiten toenemen op een grotere, diversere school, nemen ook de kansen op afwijzing toe. En welk vak kan concurreren met het dagelijkse drama van wie met wie hangt en het onvermijdelijke vervolg, wie niet meer met wie praat? Alleen al hun weg vinden door de gangen van het nieuwe gebouw kan aanvankelijk overweldigend zijn.

De overstap naar de middelbare school is vaak het moment dat aandachtsproblemen en leerstoringen die jarenlang onopgemerkt bleven, eindelijk herkend worden. Sommige kinderen zijn slim genoeg of hun beperkingen licht genoeg dat ze de derde en vierde klas – een ander cruciaal moment academisch – halen en van de basisschool afsluiten. Maar de verhoogde verwachtingen van de middelbare school kunnen de proverbiale strohalm zijn die de kamel zijn rug breekt.

Overgang 2: Van middelbare school naar de bovenbouw

"In de bovenbouw komen leerlingen tegen een hoger niveau van cognitieve eisen en prestaties dan wat ze gewend waren op de middelbare school," aldus dr. Coleman, een voormalige leraar. Het doel om te gaan studeren – wat twee op de drie scholieren zal doen – is niet langer een verre droom. Misschien voor de eerste keer voelen jongeren een stijgende druk om te presteren om op de universiteit van hun keuze te komen.

Net als het eerste jaar van de middelbare school, markeert het eerste jaar van de bovenbouw een kwetsbaar punt in de schoolcarrière van een tiener. Volgens het Amerikaanse Ministerie van Onderwijs is dit de tijd dat jongeren die worstelen, kunnen uitvallen. Een ongelukkige ervaring in de eerste klas vergroot de kans op schoolverlating voor de diploma.