Tieners die Gewoonte Liegen: Herkennen en Aanpakken
Alle tieners vertellen af en toe een half waarheid of witte leugen – om iemand niet te kwetsen of gevolgen te ontlopen. Incidentel liegen is meestal geen groot probleem. Gewoonte liegen is iets anders: herhaalde leugens over zowel triviale als zware kwesties, een frustrerend en lastig probleem voor ouders.
Incidentel vs. Gewoonte Liegen
Tieners liegen om verschillende redenen: om aandacht te krijgen, privacy te behouden, krachtiger te lijken of respect te verdienen. Tijdens de puberteit trekken tieners zich natuurlijk terug van ouders als onderdeel van het scheidingsproces. Een tiener die vroeger alles deelde, vertelt nu niets meer over zijn dag of weigert te vertellen waar hij naartoe gaat. In de meeste gevallen is incidentel liegen over onschuldige zaken een normale ontwikkelingsfase. Soms is het gewoon makkelijker om te liegen dan de waarheid te vertellen, aldus Megan Devine, oudersadviseur bij Empowering Parents.
Liegen over Riskant Gedrag
Gewoonte liegen dat riskant, schadelijk of gewelddadig gedrag bedekt, is een ernstige zorgenbron – vooral als het gaat om het verbergen van illegaal of destructief gedrag zoals alcohol- of druggebruik, bende-betrokkenheid, shoplifting, inbraak of diefstal. Als je tiener gewoonte liegt om riskant gedrag te verbergen, moet je dit direct aanpakken en een schoolpsycholoog, huisarts of psychisch gezondheidsspecialist raadplegen, aldus Devine.
Ouderstijlen en Gewoonte Liegen
Soms, maar niet altijd, kan gewoonte liggen het resultaat zijn van maladaptieve ouderstijlen. Tieners kunnen gewoonte leugenaars worden als ze starre, autoritaire ouders hebben die afkeuring uiten met explosieve woede, aldus huwelijks- en gezinstherapeut Judy R. De Wit in haar boek How You Became You. In dergelijke gevallen liegen tieners om harde kritiek of woede te ontlopen. Aan de andere kant kunnen tieners met extreme toelatende ouders ook gewoonte leugenaars worden. Kinderen die opgroeien in omgevingen waar ze bijna alles mogen, liegen simpelweg omdat ze te veel vrijheid hebben, stelt Dr. Phil McGraw.
Wat Ouders Kunnen Doen
Zet je met je tiener in een rustig moment en bespreek je zorgen open, direct en zonder oordeel. Leg uit hoe het gedrag je raakt en voelt. Laat weten dat hij niets hoeft te verbergen en dat je er bent om te helpen. Erkent de leugen zonder moraliseren; dit helpt het gedrag te benoemen en laat zien dat oneerlijkheid onacceptabel is. Je kunt je tiener niet dwingen de waarheid te zeggen, maar je kunt hem helpen te luisteren naar zijn geweten en het verschil tussen goed en fout te zien. Maak duidelijk dat acties gevolgen hebben – blijf bij de gekozen straf en buig de regels niet op, aldus McGraw.
