Nieren en urinewegen

Wat zijn de nieren en urinewegen?

De urinewegen is een van de systemen die ons lichaam gebruikt om afvalstoffen kwijt te raken. De nieren zijn het deel van de urinewegen dat urine (plas) maakt. Urine bevat zouten, gifstoffen, en water die uit het bloed gefilterd moeten worden. Nadat de nieren urine gemaakt hebben, verlaat het het lichaam via de rest van de urinewegen als weg.

Wat zijn de onderdelen van de urinewegen?

Mensen hebben meestal twee nieren, maar kunnen een normaal, gezond leven leiden met er één. De nieren zitten onder de ribben in de rug, één aan elke kant. Elke volwassene nier is ongeveer de grootte van een vuist.

Elke nier heeft een buitenlaag genaamd de cortex, die filterende eenheden bevat. Het midden deel van de nier, de medulla (uitgesproken: me-DUL-la), heeft waaiervormige structuren genaamd pyramides. Deze laten urine aflopen in kopvormige buisjes genaamd kalieken (uitgesproken: ka-LI-ken).

Vanaf de kalieken reist plas door de ureters (uitgesproken: U-re-ters) naar de blaas (een spierachtige zak in de onderbuik). Als iemand plast, verlaat het plas de blaas en gaat het uit het lichaam via de urethra (uitgesproken: u-RE-thra), een ander buisvormig strukutuur. De mannelijke urethra eindigt aan de punt van de penis; de vrouwelijke urethra eindigt net boven de vaginale opening.

Wat doen de nieren?

Nieren hebben veel taken, van bloed filteren en plas maken tot botten gezond houden en een hormoon maken dat de productie van rode bloedcellen regelt.

De nieren helpen ook de bloeddruk reguleren, het zoutgehalte in het bloed, en de zuur-base balans (de pH) van het bloed. Al deze taken maken de nieren essentieel voor het laten functioneren van het lichaam zoals het hoort.

Hoe werken de nieren en urinewegen?

Bloed reist naar elke nier via de renaalslagader. De slagader gaat de nier binnen bij de hilus (uitgesproken: HI-lus), de inham in het midden van de nier die hem zijn bonenvorm geeft. De slagader takket zich dan af zodat bloed kan komen bij de nephronen (uitgesproken: NEF-ronen) — 1 miljoen minuscule filterende eenheden in elke nier die schadelijke stoffen uit het bloed halen.

Elk van de nephronen bevat een filter genaamd de glomerulus (uitgesproken: glo-MER-u-lus). Het vocht dat uit het bloed gefilterd wordt, reist dan door een minuscule buisvormige structuur genaamd een tubulus (uitgesproken: TU-bu-lus). De tubulus regelt het niveau van zouten, water, en afvalstoffen dat het lichaam in de urine verlaat. Gefilterd bloed verlaat de nier via de renaalvene en stroomt terug naar het hart.

Plas verlaat de nieren en reist via de ureters naar de blaas. De blaas zet zich uit als het volloopt. Wanneer de blaas vol is, sturen zenuweindes in de wand berichten naar de hersenen. Als iemand moet plassen, trekken de blaaswanden samen en een ringvormige spier die de uitgang van de blaas naar de urethra bewaakt, de sphincter (uitgesproken: SFINK-ter), ontspant. Dit laat plas in de urethra en uit het lichaam gaan.

Wat helpt de nieren en urinewegen gezond te houden?

Om je nieren en urinewegen gezond te houden:

  • Beweeg voldoende.
  • Eet een voedzaam dieet.
  • Drink voldoende water.
  • Voor meisjes: Wiep van voren naar achter na poepen, zodat bacteriën niet in de urethra komen.
  • Vermijd schuimbaden, in de bad zitten nadat shampoo gebruikt is, en geurende zeep. Deze kunnen de urethra irriteren.
  • Draag katoenen ondergoed.
  • Trek natte zwemkleding direct uit.
  • Ga voor regelmatige medische check-ups.
  • Overleg met je dokter voordat je supplementen of kruidenmiddelen neemt.
  • Laat de dokter weten over eventuele familiaanleg voor nierproblemen, diabetes, of hoge bloeddruk.
  • Laat de dokter weten als je zwelling of opzwelling hebt, pijn bij plassen, vaak moet plassen, schuimende urine of bloed in de urine, of verstopt bent.

Previous:

Next: