• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Pre-existente diabetes en zwangerschap

Wat is pre-existente diabetes?

Diabetes is een toestand waarbij uw lichaam te veel suiker in het bloed heeft (bloedsuiker of glucose). Pre-existente diabetes (ook pregestationale diabetes genoemd) betekent dat u diabetes heeft vóór u zwanger wordt. Dit verschilt van gestationele diabetes, die sommige vrouwen tijdens de zwangerschap ontwikkelen. Vrouwen met diabetes kunnen gezonde zwangerschappen en gezonde baby's hebben. Maar onbehandelde diabetes kan complicaties voor moeders en baby's veroorzaken.

In de VS heeft ongeveer 1 tot 2% van de zwangere vrouwen pre-existente diabetes. Het aantal vrouwen met diabetes tijdens de zwangerschap is in de laatste jaren toegenomen.

Wanneer u eet, breekt uw lichaam suikers en zetmeel uit voedsel af tot glucose voor energie. Uw pancreas (een orgaan achter uw maag) maakt insuline, een hormoon dat helpt de juiste hoeveelheid glucose in uw bloed te behouden. Bij diabetes maakt uw lichaam onvoldoende insuline of kan het er niet goed mee omgaan, zodat er te veel suiker in het bloed komt. Dit kan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals hartziektes, nierfalen en blindheid. Hoge bloedsuiker kan schadelijk zijn voor uw baby in de eerste weken van de zwangerschap, wanneer hersenen, hart, nieren en longen zich vormen. Behandeling van diabetes kan dergelijke problemen voorkomen.

Er zijn twee typen pre-existente diabetes. Goed beheer vóór en tijdens de zwangerschap vermindert het risico op complicaties:

• Type 1 diabetes. Het lichaam maakt geen insuline, omdat het immuunsysteem de insulineproducerende cellen in de pancreas vernietigt. Bij type 1 diabetes hebt u dagelijks insuline nodig. Meestal gediagnosticeerd in kinderen en jongvolwassenen, maar kan op elke leeftijd ontstaan.
• Type 2 diabetes. De meest voorkomende vorm. Het lichaam maakt wel insuline, maar onvoldoende of werkt niet goed. Meestal gediagnosticeerd bij volwassenen, maar kan op elke leeftijd ontstaan.

Kan pre-existente diabetes problemen veroorzaken tijdens de zwangerschap?

Ja. Als het niet goed beheerd wordt, verhoogt diabetes het risico op complicaties, waaronder:

• Aangeboren afwijkingen, zoals hartaandoeningen en neuralebuisdefecten (NTD's) van hersenen en ruggemerg. Aangeboren afwijkingen zijn bij de geboorte aanwezige gezondheidsstoornissen die de vorm of functie van lichaamsdelen veranderen.
• Keizersnede. Nodig bij complicaties zoals een erg groot kind (macrosomie).
• Hoge bloeddruk en pre-eclampsie. Hoge bloeddruk belast het hart. Pre-eclampsie: hoge bloeddruk met tekenen dat nieren en lever niet goed werken. Tekenen: eiwit in urine, zichtsveranderingen, ernstige hoofdpijn.
• Macrosomie of foetale groeivertraging. Macrosomie: geboortegewicht boven 4000 gram (8 pond 13 ons). Vergroot risico op letsels bij de baring en keizersnede. Foetale groeivertraging (small for gestational age): de baby neemt onvoldoende toe in gewicht.
• Miskraam en doodgeboren kind. Miskraam: overlijden vóór 20 weken. Doodgeboren kind: overlijden na 20 weken.
• Perinatale depressie. Depressie tijdens zwangerschap of in het eerste jaar na de geboorte (postpartale depressie). Medische toestand met verdriet en verlies van interesse. Beïnvloedt gevoelens, gedachten, gedrag en dagelijks functioneren. Behandeling nodig.
• Voortijdige baring en prematuur geboorte. Voortijdige baring: baring vóór 37 weken. Prematuur geboorte: geboorte vóór 37 weken. Premature baby's hebben vaker gezondheidsproblemen. Vrouwen met diabetes hebben verhoogd risico op polyhydramnios (te veel vruchtwater), wat voortijdige baring kan veroorzaken. Bij complicaties kan uw zorgverlener de baring induceren, soms vóór de termine datum.
• Schouderdystocie of andere geboortetrauma's. Schouderdystocie: de schouders van de baby blijken vast te zitten in het bekken van de moeder. Voorkomt vaker bij grote baby's. Kan ernstige letsels veroorzaken bij moeder (postpartale hemorragie) en kind (klavicule- en armbreuken, beschadiging van de plexus brachialis – zenuwen van ruggemerg naar arm).

Meeste baby's van vrouwen met pre-existente diabetes zijn na de geboorte gezond. Maar pre-existente diabetes verhoogt het risico op gezondheidsproblemen voor de baby, waaronder:

• Autismespectrumstoornis. Ontwikkelingsstoornissen die sociale, communicatieve en gedragsmatige uitdagingen geven.
• Vergrote organen bij een heel grote baby
• Icterus (geelzucht). Gele ogen en huid door onvolwassen of niet goed werkende lever.
• Obesitas later in het leven (BMI ≥ 30).
• Hypoglycemie (lage bloedsuiker) en polycytemie (te veel rode bloedcellen, dik bloed).
• Respiratoire distress syndroom (RDS). Ademhalingsprobleem door gebrek aan surfactant in de longen. Surfactant houdt de langeblaasjes open.

Zwangerschap kan gezondheidscomplicaties van diabetes verergeren. Sommige zijn levensbedreigend. Regelmatige behandeling en goed diabetesbeheer tijdens de zwangerschap helpen ernstige complicaties te voorkomen.

Welke zorgverleners heeft u nodig?

Om uw diabetes tijdens de zwangerschap optimaal te managen, hebt u een team van zorgverleners nodig dat samenwerkt. Uw team wordt geleid door:

• Uw prenatale zorgverlener
• Uw endocrinoloog. Een specialist in diabetes en andere endocriene aandoeningen. Het endocriene systeem zijn alle klieren die hormonen produceren die regelen hoe uw lichaam werkt.

Uw team kan ook omvatten:

• Een perinatoloog. Specialist in hoogrisicozwangerschappen.
• Een diabetesverpleegkundige/educator. Helpt u uw bloedsuiker te controleren.
• Een gediplomeerde diëtist. Helpt u met dieet en voeding gezond te blijven.
• De zorgverlener van uw baby, met name naarmate de geboorte nadert.

Voordat u probeert zwanger te worden, zorg ervoor dat elke zorgverlener weet van uw zwangerschapsplannen en de andere zorgverleners die u ziet. Alle zorgverleners werken samen met u om u voor te bereiden op de zwangerschap en gezond te blijven. Zij zorgen ervoor dat elke behandeling veilig is voor uw baby. Deel hun contactgegevens zodat u en uw zorgverleners makkelijk contact kunnen opnemen.

Wat kunt u vóór de zwangerschap doen voor een gezonde zwangerschap?

Plan vooruit zodat u zo gezond mogelijk bent voordat u zwanger wordt. Dit kunt u doen:

• Beheer uw diabetes. Krijg uw diabetes 3 tot 6 maanden voor het zwanger worden proberen onder controle. Zorg dat alle zorgverleners in uw team weten dat u probeert zwanger te worden.
• Gebruik anticonceptie tot uw diabetes onder controle is en u klaar bent voor zwangerschap. Anticonceptie (ook conceptiepreventie of gezinsplanning genoemd) zijn methoden om zwanger te worden te voorkomen. Pil, IUD (intra-uterien device) zijn voorbeelden.
• Neem dagelijks een multivitamine met 400 microgram foliumzuur. Foliumzuur is een vitamine die elke cel nodig heeft voor gezonde groei en ontwikkeling. Genomen vóór en vroege zwangerschap beschermt het tegen neuralebuisdefecten. Bij diabetes heeft u misschien meer dan 400 microgram per dag nodig. Bespreek dit met uw zorgverlener.
• Vertel uw prenatale zorgverlener over alle medicijnen die u neemt. Zij kan controleren of ze veilig zijn voor uw baby. Zo niet, moet u misschien wisselen. Start of stop geen medicijnen tijdens de zwangerschap zonder overleg met uw team.
• Eet gezond en beweeg elke dag. Werk met uw diëtist of diabeteseducator aan een gezond maaltijdplan om uw bloedsuiker te controleren.

Hoe wordt pre-existente diabetes tijdens de zwangerschap behandeld?

Als u diabetes heeft, wil uw prenatale zorgverlener u vaak zien om u en uw baby nauwgezet te monitoren en problemen te voorkomen. Bij elke controle krijgt u tests om te checken of alles goed gaat. Tests kunnen omvatten:

• Een echografie in de tweede trimester met gedetailleerde kijk op de baby: groei, gewicht, hart. Echografie gebruikt geluidsgolven en een scherm om een beeld van de baby in de baarmoeder te tonen.
• Tests als de non-stress test en het biofysisch profiel. Non-stress test meet de hartslag van de baby. Biofysisch profiel = non-stress test + echografie.

Uw zorgverlener vertelt u hoe vaak u uw bloedsuiker moet meten, wat de doelen zijn en hoe u ze beheert. Bloedsuiker wordt beïnvloed door zwangerschap, voeding, drinken en beweeg. Wat vóór de zwangerschap werkte, werkt misschien niet meer zo goed. U moet misschien uw dieet of beweegpatroon aanpassen. Als u vóór de zwangerschap insuline nam, heeft u misschien meer nodig tijdens de zwangerschap, of insuline-injecties.

Wat u kunt doen om uw diabetes tijdens de zwangerschap te managen:

• Ga naar alle prenatale controles, ook als u zich goed voelt. Blijf alle zorgverleners in uw team zien die u helpen uw diabetes te managen.
• Volg de aanwijzingen van uw zorgverlener over hoe vaak u uw bloedsuiker meet. Bel bij te hoge of te lage waarden. Houd een logboek met elke meting. Deel dit bij elke controle.
• Neem insuline precies zoals uw zorgverlener voorschrijft. U hebt meer insuline nodig tijdens de zwangerschap, vooral tussen 28 en 32 weken. Insuline is veilig voor uw baby tijdens zwangerschap en baring.
• Vertel uw zorgverleners over alle medicijnen die u neemt, ook niet-diabetes medicijnen. Sommige zijn schadelijk in de zwangerschap. Uw zorgverlener kan ze vervangen door veiligere alternatieven. Start of stop geen medicijnen zonder overleg.
• Bespreek met uw zorgverlener of u laagdosaspirine moet nemen. Laagdosaspirine (baby-aspirine, 81 mg) kan pre-eclampsie voorkomen. U kunt beginnen na 12 weken (vóór 16 weken is best). Start of stop geen medicijnen zonder overleg.
• Als u geen diëtist heeft, vraag er een aan. Uw zorgverlener kan er een aanbevelen. Een diëtist helpt u leren wat, hoeveel en hoe vaak u eet om uw diabetes te controleren. Zij helpt met maaltijdplannen en het juiste gewichtstoename. Check of uw verzekering diëtistbehandeling dekt. Gezond eten en dagelijks bewegen helpt uw diabetes managen.
• Vraag uw zorgverlener of u een keizersnede nodig heeft. Diabetes verhoogt de kans op keizersnede. Als uw zorgverlener dit denkt, vraag over timing. Als uw diabetes goed ingesteld is, vraag of u kunt wachten tot minstens 39 weken. Dit geeft uw baby tijd om te groeien en te ontwikkelen. Bij complicaties moet u misschien eerder bevallen.

Tijdens de baring en geboorte monitort uw zorgverlener uw glucosewaarde nauwgezet. U kunt insuline nemen tijdens de baring.

Wat is insulineresistentie?

Sommige zwangere vrouwen met diabetes worden insulineresistent. Dit betekent dat het lichaam insuline maakt maar er niet goed mee omgaat. Tijdens de zwangerschap groeit de placenta in de baarmoeder en voedt de baby via de navelstreng. De placenta maakt ook hormonen die de baby helpen ontwikkelen. Maar deze hormonen kunnen u insulineresistent maken. U hebt naarmate de zwangerschap vordert steeds meer insuline nodig – tot 3 keer zoveel als vóór de zwangerschap. U bent het meest resistent in de derde trimester.

Is borstvoeding okay bij pre-existente diabetes?

Ja. Als u diabetes heeft, is het veilig om uw baby borstvoeding te geven. Borstvoeding is het beste voedsel voor een baby in het eerste levensjaar. Het helpt hem gezond en sterk groeien. Bespreek borstvoeding met uw zorgverleners vóór de geboorte:

• Bespreek met uw diëtist. Zij kan een nieuw maaltijdplan maken zodat u alle calorieën krijgt die u en uw baby nodig hebben. U heeft ongeveer 500 extra calorieën per dag nodig voor borstvoeding. Zij kan een gezond tussendoortje voor of na de voeding aanbevelen.
• Bespreek met uw zorgverleners de hoeveelheid insuline die u nodig heeft. U heeft de eerste dagen na de geboorte misschien minder insuline nodig, en borstvoeding kan dit nog verder verlagen. Insuline is veilig tijdens borstvoeding.
• Bespreek hoe vaak u uw bloedsuiker moet controleren. Bij borstvoeding willen uw zorgverleners misschien vaker metingen dan normaal.

Wat zijn hypoglycemie en hyperglycemie?

Hypoglycemie = lage bloedsuiker, hyperglycemie = hoge bloedsuiker. Beide zijn veelvoorkomend bij pre-existente diabetes. Heeft u tekenen of symptomen van een van beide? Meld dit aan uw zorgverlener. Tekenen = wat anderen zien (uitslag, hoesten). Symptomen = wat u zelf voelt (keelpijn, duizeligheid).

Bij pre-existente diabetes bent u geneigder tot lage bloedsuiker (hypoglycemie) tijdens de zwangerschap. Dit kan gebeuren als u niet genoeg of vaak genoeg eet, te veel beweegt of te veel insuline neemt. Meestal mild en makkelijk te behandelen door te eten of drinken. Onbehandeld kan het leiden tot flauwvallen. Tekenen en symptomen:

• Honger
• Hoofdpijn
• Zwak, duizelig, beven, verward, angstig of prikkelbaar voelen
• Blek uitzien
• Zweten
• Snelle hartslag

U kunt ook hoge bloedsuiker (hyperglycemie) krijgen, zelfs als u behandeld wordt. U kunt hyperglycemie hebben als:

• U uw medicijnen niet op de juiste tijden inneemt.
• U meer eet dan normaal of op onregelmatige tijden.
• U minder actief bent dan normaal.
• U ziek bent.

Bij hyperglycemie moet u misschien de insulinedosis, uw maaltijdplan of uw beweegpatroon aanpassen. Tekenen en symptomen:

• Dorst
• Hoofdpijn
• Vaak plassen
• Zwak of moe voelen
• Moetelijk concentreren
• Vergeld gezichtsvermogen
• Gistinfectie

Uw zorgverlener kan u tijdens de zwangerschap controleren op deze toestanden om te zorgen dat u en uw baby gezond blijven.

Laatst beoordeeld: april 2019