• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Hoe je met kinderen en tieners praat over Oekraïne

De lopende crisis in Oekraïne heeft de afgelopen weken gesprekken en sociale media feeds gedomineerd, en kinderen en tieners voelen mogelijk de spanning. Of ze nu oud genoeg zijn om zelf door het nieuws te "doomscrollen" of ze simpelweg volwassenen of vrienden hebben horen praten over wat er gebeurt, ze kunnen stress, angst en vrees ervaren.

Als ouder of verzorger, moeilijke gesprekken voeren en kinderen opvoeren over wereldgebeurtenissen is onderdeel van de klus. Maar hoe en wanneer praat je met kinderen over een situatie die overweldigend en emotioneel is, zelfs voor volwassenen?

Voor begeleiding vroegen we drie experts in kinderpsychologie. Hier delen ze advies voor het helpen van kinderen van alle leeftijden zich geïnformeerd, gesteund en veilig te voelen terwijl we deze onzekere tijd navigeren.

Laat kinderen de leiding nemen

In veel gevallen zal de leeftijd van je kind bepalen of en hoe je de gebeurtenissen in Oekraïne bespreekt. Als je kind in de kleuterschool of vroege basisschool zit en geen naaste familieleden dicht bij de situatie heeft, is het waarschijnlijk niet nodig om het aan te kaarten, zegt dr. Kyle Pruett, lid van het Education Advisory Board van The Goddard School en klinisch hoogleraar kinderpsychiatrie aan Yale School of Medicine.

"Bij het bepalen wat of hoe je informatie over Oekraïne deelt, moeten ouders zich eerst afvragen: 'Hoe dicht zijn we bij de situatie?' Als ze fysiek en emotioneel veraf zijn, hoeven ze waarschijnlijk niet veel, zo niet enige, informatie te delen omdat het niet eens op de radar van het kind staat", legt hij uit.

Als kinderen wel nauwe banden hebben met Rusland of Oekraïne, zoals liefden die er wonen, "zijn dat de kinderen die meer aanmoediging nodig hebben omdat ze bewust zijn dat hun ouders gestrest en bezorgd zijn", zegt dr. Pruett. "Als ouders reden hebben om te denken dat hun kind er zich zorgen over maakt, moeten ze hen vragen of ze vragen hebben over wat ze gehoord hebben. Begin met vragen, niet antwoorden. 'Wat heb je gehoord of gezien? Waar vraag je je af over?'"

Oudere kinderen, zoals die in de hogere basisschool en middelbare school, zijn misschien klaar om meer over actuele gebeurtenissen te leren. En pubers en tieners horen waarschijnlijk over Oekraïne van leraren, andere volwassenen of zelfs leeftijdsgenoten op sociale media. Bij deze kinderen is het belangrijk om te discussiëren en hen te helpen zin te geven aan wat ze zien en horen.

"Een geweldige manier om te beginnen is simpelweg te vragen wat ze weten over de huidige situatie", zegt dr. Madeleine Vieira, klinisch kinderpsycholoog en auteur van de komende "I'm Afraid" boekenreeks over angststoornissen bij kinderen. "Dit geeft je de kans om alles wat ze al weten aan te pakken en over te gaan naar wat je ze wilt leren."

Geen informatie-overbelasting aanbieden

Het nieuws en voorspellingen over de crisis in Oekraïne kunnen stressvol en overweldigend zijn voor kinderen van alle leeftijden. Hoewel het helpt als een ouder informatie over moeilijke onderwerpen uitlegt en verheldert, is het belangrijk om kinderen niet meer te geven dan ze aan kunnen.

"Je kind helpen om te coping met een gewelddadige wereld lijkt ontzagwekkend, vooral omdat traditionele media en sociale media actuele gebeurtenissen versterken en dramatiseren", zegt dr. Toya Roberson-Moore, kinder- en adolescentenpsycholoog bij Pathlight Mood &Anxiety Center. "Daarom is het zo belangrijk om de blootstelling van kinderen aan media te beperken en gesprekken met hen te voeren, om hen te helpen omgaan met hun vreesen en dingen in perspectief te plaatsen."

Dr. Vieira stelt voor het onderwerp breed te bespreken door alleen basis- en leeftijdsgerechte details van wat er gebeurt te delen. Daarna kun je verduidelijken of uitbreiden, gebaseerd op de reacties en vragen van je kind.

"Als ze het gesprek goed genoeg begrijpen om een vervolgvraag te formuleren, zijn ze waarschijnlijk klaar om het antwoord te horen", zegt ze. "Vaak zal je intuïtie en kennis van je kind je helpen te weten wat geschikt is om met ze te delen."

Let op tekenen van stress en angst

Kinderen hebben niet altijd de vaardigheid om uit te drukken wanneer ze gestrest of angstig zijn. Als je belangrijke onderwerpen als Oekraïne samen bespreekt, adviseren experts om uit te kijken naar tekenen dat je kind misschien ondersteuning nodig heeft. Deze omvatten:

• Concentratieproblemen.
• Verlies van eetlust.
• Slaapproblemen.
• Snel boos of geïrriteerd worden.
• Zenuwachtig zijn.

Het is belangrijk om te onthouden dat tekens van angst niet altijd specifiek of makkelijk te duiden zijn, zegt dr. Pruett. "Het is meer een verzameling dingen die een ouder doen zeggen: 'Mijn kind gedraagt zich niet zoals ze normaal doen.'" "Zelfs als er veranderingen zijn, moeten ouders zeker weten dat het komt door nieuws over Oekraïne – bijvoorbeeld, de ouder weet dat ze iets op TV zagen – voordat ze het kind ondervragen."

Als je niet zeker weet wat het gedrag van je kind brandt, kun je op een open manier vragen, zegt dr. Vieira. "Een geweldige manier om het onderwerp aan te pakken is te zeggen: 'Ik merkte dat je vandaag 'XYZ' anders deed. Je worstelt normaal niet met dat. Voel je je misschien een beetje zenuwachtig of bang? Heb je iets gehoord of gezien dat je je grappig laat voelen?'"

Praat hun vreesen door

Als ouder kan het overweldigend voelen om je kids te verzekeren dat alles oké is wanneer je zelf niet echt weet wat er gaat gebeuren. Dr. Vieira zegt dat je niet alle antwoorden hoeft te hebben. Je hoeft alleen er te zijn om te luisteren en je kinderen te verzekeren.

"Luister zorgvuldig zonder te onderbreken, ook niet bij delen waar ze niet volledig begrepen of verkeerde informatie kregen", adviseert ze. "Soms kan het geven van de juiste informatie de vrees van een kind kalmeren. Als de informatie die ze hebben klopt, herinner ze dat ze veilig zijn. Laat ze weten dat je ze beschermt. Hoewel er eng dingen om ons heen gebeuren, zijn ze nu veilig en geluid bij jou."

Kinderen kunnen vragen hebben die je niet weet te beantwoorden. Als dat het geval is, zegt dr. Roberson-Moore: wees eerlijk over het feit dat je het niet weet, zoek antwoorden uit betrouwbare bronnen en help je kinderen hun eigen meningen en kritisch denkvermogen te ontwikkelen.

"Het kan moeilijk zijn om je kind zin te geven aan een conflict dat je zelf misschien niet volledig begrijpt", legt ze uit. "Je kunt je geroepen voelen om een alwetende, instant expert te zijn, en dat is niet het geval. Als ouders is het cruciaal dat we instappen op accurate, inclusieve bronnen gemaakt door mensen met geleefde ervaring en de benodigde historische en hedendaagse context."

Bestrijd misinformatie

Jongere kinderen die hun informatie alleen van jou of andere vertrouwde volwassenen krijgen, lopen minder kans op misinformatie, maar oudere kinderen die sociale media gebruiken, hebben misschien hulp nodig bij het verifiëren en verwerken van wat ze zien.

"Simpelweg gesprekken voeren over wat er gaande is, helpt hen misinformatie te bestrijden", zegt dr. Vieira. Maar je kunt ook bewust misinformatie bestrijden door:

• Te praten over welke media-outlets betrouwbaar zijn.
• Uitleggen hoe snel dingen gedeeld op sociale media uit context gehaald kunnen worden.
• Voorbeelden van misinformatie tonen.

"Onlangs circulde een foto online van een jong meisje die een soldaat confronteerde met een ondertitel dat stelde dat de foto in Oekraïne genomen was", biedt dr. Vieira. "In werkelijkheid was de foto genomen in 2012 in de Palestijnse gebieden. Hoewel de misinformatie geen direct kwaad deed, was het nog steeds misinformatie. Dit zou een goed voorbeeld zijn om met je kinderen te delen."

Houd het gesprek gaande

De situatie in Oekraïne is lopend, en zoals de afgelopen jaren ons geleerd hebben, zullen er altijd nieuwe en significante wereldgebeurtenissen zijn waar ouders kinderen doorheen moeten helpen. Daarom zegt dr. Vieira, is het belangrijk om kinderen te laten weten dat je altijd een veilige ruimte houdt voor "kalme, makkelijke en oordeelvrije" discussies.

"Onthoud bij het afsluiten van het gesprek ervoor te zorgen dat je kind weet dat de communicatielijn tussen jullie twee altijd openstaat", zegt dr. Vieira. "Je bent er altijd als ze meer vragen hebben of weer angstig worden."