• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Auto-immuunaandoeningen bij Kinderen: Oorzaken, Symptomen en Behandeling

Auto-immuunaandoeningen bij kinderen kunnen samenhangen met genetische, omgevings- en hormonale factoren. Een auto-immuunaandoening kan ontstaan wanneer ons immuunsysteem gezonde cellen of weefsels in het lichaam per ongeluk als antigeen of vreemde lichamen aanvalt. Er zijn ongeveer 80 auto-immuunaandoeningen bekend; niet allemaal kunnen kinderen beïnvloeden. Er zijn vaak geen specifieke tekens en symptomen bij auto-immuunziektes, en huisartsen kunnen enkele tests uitvoeren om andere mogelijke aandoeningen uit te sluiten tijdens de diagnose.

Lees verder voor meer informatie over de oorzaken, symptomen en beheer van auto-immuunaandoeningen bij kinderen.

14 Auto-immuunaandoeningen bij Kinderen

Deze ziekten vallen in twee categorieën: gelokaliseerd en systemisch. Gelokaliseerde aandoeningen raken een specifiek orgaan zoals lever, schildklier en bijniere, terwijl systemische auto-immuunaandoeningen zich verspreiden naar meerdere organen, van de nieren tot het hart. De aandoeningen kunnen elk deel van het lichaam van uw kind aantasten, waaronder:

• Bloedvaten
• Bindweefsel
• Endocriene klieren zoals de schildklier of alvleesklier
• Gewrichten
• Spieren
• Rode bloedcellen

1. Ziekte van Addison

Ook wel pediatrische bijniersondeugenheid genoemd, ontstaat dit wanneer de bijniere onvoldoende cortisol en aldosteron produceren. Deze hormonen reguleren de stofwisseling, het immuunsysteem en de natrium- en kaliumwaarden in het lichaam. De ziekte van Addison is zeldzaam.

2. Psoriasis

Jeukende, droge plekken op de huid kunnen wijzen op psoriasis. Dit kan door een auto-immuunaandoening zijn of veroorzaakt worden door een bacteriële infectie op de huid. Kinderen kunnen deze ziekte door erfelijkheid krijgen of door andere auto-immuunaandoeningen zoals de ziekte van Crohn, diabetes type 1 en reumatoïde artritis. Deze ziekte veroorzaakt ontsteking en kan naast de huid ook de gewrichten aantasten.

3. Auto-immuun Leverziekte

Ook bekend als auto-immuunhepatitis. Het is een inflammatoire aandoening die de lever beschadigt en kan leiden tot cirrose als het voortgaat. Type I is minder vaak bij kinderen. Type II is ook zeldzaam maar vaker dan type I. Het treedt meestal op bij meisjes van 2 tot 14 jaar.

4. Auto-immuun Schildklierontsteking (Hashimoto)

Auto-immuun schildklierontsteking treedt meestal op bij adolescenten, maar kan zich ook bij jongere kinderen voordoen. Dit is een veelvoorkomende verworven oorzaak van schildklieraandoeningen bij kinderen. Het kan zowel hypo- als hyperthyreoidie zijn. Genen en omgevingsfactoren veroorzaken de ziekte bij kinderen.

5. Celiacozie (Glutenteropathie)

Deze spijsverteringsaandoening treedt de dunne darm en wordt getriggerd bij genetisch voorbelaste kinderen als ze voedsel eten zoals tarwe, gerst, rogge en bereide voedingsmiddelen die het eiwit gluten bevatten. 1 op de 141 mensen in de VS heeft deze aandoening, maar de meeste weten het niet. Meisjes zijn kwetsbaarder dan jongens, en het kan ook erfelijk zijn.

6. Ziekte van Henoch-Schönlein (HSP)

Bij een kind met HSP lekt de geïndoldeerde rode bloedcellen, wat uitslag op de benen, billen en armen veroorzaakt. De aandoening kan ook de inwendige organen treffen. In de VS treedt HSP op bij 20 per 100.000 kinderen, en jongens zijn kwetsbaarder dan meisjes. Deze auto-immuunuitslag bij kinderen kan zich ontwikkelen tussen de 2 en 11 jaar.

7. Immuun (of Idiopathische) Trombocytopenische Purpura (ITP)

In deze aandoening vernietigt het immuunsysteem de bloedplaatjes (bloeddcellen die helpen bij bloedstolling) in het lichaam van het kind, voornamelijk in de milt. Daardoor kan bloeding oncontroleerbaar worden wanneer het aantal te laag is. Medische specialisten weten nog niet de exacte oorzaak, soms kan het ook het gevolg zijn van een niet-besmettelijk virus. Ook kan ITP optreden als het kind andere auto-immuunaandoeningen heeft.

8. Jeugdreuma (JA)

Ook wel pediatrische reumatische ziekte genoemd, kan JA kinderen jonger dan 16 jaar aantasten. Ruim 300.000 kinderen in de VS hebben deze aandoening. JA is een collectieve naam voor verschillende reumatische ziekten bij kinderen, die verschillende lichaamsdelen beïnvloeden, van het bewegingsapparaat tot ogen, huid, spieren en spijsverteringstrakt.

9. Juveniele Dermatomyositis

Juveniele dermatomyositis is een ontsteking van spieren (myositis), omdat het foutieve immuunsysteem bloedcellen door het hele lichaam van het kind aanvalt. De aandoening is zeer zeldzaam: 3 op de 1 miljoen kinderen worden er in de VS elk jaar mee geïnfecteerd. Het treedt meestal op bij kinderen van 5 tot 10 jaar.

10. Juveniele Sclerodermie

Deze auto-immuunziekte wordt gekenmerkt door de vorming van dikke huidplekken door overproductie van collageen. Er zijn twee typen: gelokaliseerde sclerodermie die alleen de huid treft, en systemische sclerodermie waarbij naast de huid ook inwendige organen zoals nieren, hart en spijsverteringstrakt worden aangedaan.

Meisjes zijn kwetsbaarder dan jongens. In de VS zijn er ongeveer 5.000 tot 7.000 kinderen met deze zeldzame ziekte. Onder de aangedanen krijgt 1,5% het voor de 10e levensjaar, terwijl 7% het ontwikkelt tussen de 10 en 19 jaar.

11. Ziekte van Kawasaki

De zeldzame ziekte ontstaat door ontsteking van de spieren in het lichaam, en als onbehandeld, kan het de kransslagaders van het hart aantasten. Het begint met koorts, een hudeuitslag en gezwollen lymfeklieren in de hals, wat ongeveer vijf dagen aanhoudt. Kinderen jonger dan vijf jaar zijn vatbaar, en 1 op de 10.000 kinderen wordt aangedaan.

12. Pediatrisch Lupus (SLE)

Systemische lupus erythematodes of lupus komt in veel vormen voor en schadigt gewrichten, huid, nieren, hart, longen, bloedvaten en hersenen onder andere organen. De ziekte is ongebruikelijk bij kinderen onder vijf jaar, maar 15% van de aangedanen is jonger dan 18 jaar.

13. Diabetes Type 1 (Jeugddiabetes)

Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte waarbij de alvleesklier stopt met het produceren van insuline. De ziekte kan op elke leeftijd ontstaan maar is vaker bij mensen onder de 20 jaar. Meer dan 200.000 jongeren onder 20 jaar worden geschat met deze ziekte in de VS.

14. Meervoudig Auto-immuunsyndroom (MAS)

MAS is de combinatie van drie of meer auto-immuunaandoeningen bij één persoon. Een van de aandoeningen betreft de huid – ofwel sclerodermie ofwel psoriasis. Ongeveer 25% van de mensen met een auto-immuunaandoening heeft kans op meer auto-immuunstoornissen.

Auto-immuunstoornissen elk willekeurig deel van ons lichaam aan. En waarom doen ze dat? Helaas heeft de medische wereld nog niet de exacte oorzaak van deze immunologische ziekten en aandoeningen begrepen.

Waarom Hebben Sommige Kinderen Auto-immuunaandoeningen?

Auto-immuunaandoeningen zijn 'idiopathisch', wat betekent dat hun oorzaak onbekend is. Op basis van enkele gemeenschappelijke kenmerken geloven wetenschappers dat een combinatie van meerdere factoren de ziekten veroorzaakt:

1. Erfelijkheid: Auto-immuunproblemen kunnen van ouders op kinderen worden doorgegeven. Ook als een vrouw een auto-immuunaandoening heeft tijdens de zwangerschap, kan ze antistoffen aan het kind in de baarmoeder doorgeven. In dergelijke gevallen kunnen de symptomen na enkele maanden verdwijnen.

2. Genetisch: Volgens de US National Institutes of Health (NIH) tonen genetische studies aan dat mensen met auto-immuunaandoeningen unieke genvariaties bezitten, wat betekent dat gendefecten ook een oorzaak van auto-immuunaandoeningen kunnen zijn.

Dus terwijl genen een individu vatbaar maken, kunnen omgevingsfactoren als triggers fungeren voor verschillende auto-immuunaandoeningen.

3. Hormonale effecten: Medische experts nemen aan dat hormonen in ons lichaar aandoeningen beïnvloeden omdat verschillende auto-immuunproblemen vaker bij vrouwen dan bij mannen voorkomen. Het vrouwelijke immuunsysteem heeft een sterkere reactie op infecties en vaccinaties, wat gepaard gaat met een bijwerking van hogere vatbaarheid voor auto-immuunaandoeningen.

4. Omgevingsfactoren: De aandoeningen blijven meestal latent totdat externe elementen, zoals zonlicht, een virus, een medicijn, straling, een dieet hoog in vet en suiker, ze activeren. Bijvoorbeeld: een virus kan het lichaam binnenkomen en de cellen veranderen, wat het immuunsysteem kan doen aan het eigen lichaam aanvallen.

Let op: Onderzoeken lopen nog om de genen te identificeren die pediatrische immuunstoornissen veroorzaken, en de omgevings- en hormonale factoren die ze beïnvloeden.

Symptomen van Auto-immuunaandoeningen bij Kinderen

Er zijn geen specifieke symptomen die met deze aandoeningen geassocieerd kunnen worden. Meestal hangen de symptomen af van de betrokken organen. De meest voorkomende symptomen en tekenen zijn echter:

• Infectie en ontsteking van inwendige organen
• Krampen, eetlustverlies, diarree, misselijkheid en andere spijsverteringsproblemen
• Vertraagde groei en ontwikkeling
• Aanhoudende koorts
• Anemie of lage bloedplaatjestaantallen
• Vaker sinusontsteking, longontsteking, bronchitis
• Gewrichtspijn
• Oorontstekingen
• Meningitis
• Huidinfecties
• Algemeen ziek gevoel (malaise)
• Uitslag
• Drogen ogen en mond
• Haaruitval
• Gewichtsverlies

Alle bovengenoemde symptomen zijn aspecifiek in de zin dat ze niet noodzakelijkerwijs wijzen op een auto-immuunstoornis, maar ook een eenvoudig, tijdelijk gezondheidsprobleem kunnen zijn.

Let op: Meeste symptomen zoals vermoeidheid, zwelling en uitslag komen en gaan. Als uw kind echter frequente last heeft van deze symptomen, kan dit wijzen op een gezondheidsprobleem. Raadpleeg dan een kinderarts voor verdere analyse en diagnose.

Diagnose van Degeneratieve Auto-immuunaandoeningen

Diagnose is een uitdaging voor huisartsen omdat de symptomen niet uniek zijn voor auto-immuunstoornissen. De huisarts doet eerst een lichamelijk onderzoek en zoekt de medische geschiedenis van het kind op. Later kan hij verschillende tests aanbevolen op basis van de aangedane organen:

Antikernantistoffen tests (ANA): De ANA-test is de primaire test om auto-immuunstoornissen te diagnosticeren. ANA zijn auto-antistoffen die de stof in de kern van een cel aanvallen.

De ANA-test wordt met twee methoden uitgevoerd: indirecte fluorescentie-antistof (IFA) en immuno-assay. Bij IFA wordt het bloedmonster van het aangedane kind gecombineerd met cellen. Als antistoffen in het bloed aanwezig zijn, reageren ze met de cellen. Immuno-assays zijn minder nauwkeurig dan IFA.

De huisarts kan andere auto-antistoftests naast ANA aanbevolen om specifieke stoffen in celkernen te observeren.

1. CBC (Complete Bloedtelling): Deze test geeft details over drie componenten: rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes.

2. Uitgebreid Metabolisch Paneel (CMP): Een bloedtest om afwijkingen in de nieren, lever en diabetes te controleren.

3. C-reactief Proteïne (CRP): Deze test wordt gedaan om inflammatoire darmziektes, reumatoïde artritis en lupus te screenen.

4. Erythrocyten Sedimentatiesnelheid (ESR): Een aspecifieke test omdat het ontsteking in het lichaam identificeert maar niet het orgaan waar de afwijking zit.

5. Urinediagnostiek: Bevat verschillende tests om de fysieke, microscopische en chemische samenstelling van de urine van het kind te onderzoeken.

Zodra de huisarts de oorzaak gediagnosticeerd en de ernst begrepen heeft, zal hij bepaalde veranderingen in het dieet en de routine van het kind aanbevelen als de stoornis licht of tijdelijk is.

Zouden die kleine veranderingen genoeg zijn om het probleem aan te pakken? Nee, ernstige ziekten hebben medische interventie nodig.

Manieren om Auto-immuunaandoeningen bij Kinderen te Beheren

Deze methoden kunnen auto-immuunaandoeningen niet genezen, want er is geen remedie. De beschikbare opties zijn gericht op het verminderen van symptomen, het beheersen van de schade door auto-immuniteit en het handhaven van de capaciteit van het lichaam om de ziekte te bestrijden.

Elke kinderauto-immuunziekte heeft unieke beheerstappen, maar omvatten doorgaans:

1. Supplementen: Uw huisarts kan supplementen voorschrijven om vitaminen, hormonen (zoals schildklier) of insuline in het lichaam van het kind aan te vullen.

2. Bloedtransfusie: Bij aandoeningen zoals ITP heeft uw kind zelden een bloedtransfusie nodig omdat het lichaam minder bloed of bloedplaatjes produceert.

3. Fysiotherapie: Ziekten gerelateerd aan botten, gewrichten of spieren hebben fysiotherapie nodig om lichaamsdelen makkelijk te laten bewegen en spieren te versterken.

4. Niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAIDs): Pijnstillers zoals ibuprofen en naproxen geven verlichting van zwelling, pijn en stijfheid. Ze onderdrukken de ontstekingspijn die door sommige ziekten zoals reumatoïde artritis wordt veroorzaakt.

5. Ziekte-modificerende anti-reumatische geneesmiddelen (DMARDs): Deze geneesmiddelen vertragen de snelheid waarmee de ziekte voortschrijdt. Ze worden veel gebruikt voor reumatoïde artritis, om pijn en ontsteking te verlichten en gewrichtsschade te controleren.

6. Biologicals: Biologicals zijn een nieuwe klasse geneesmiddelen die genetisch gemanipuleerde eiwitten zijn. Ze richten zich op de specifieke organen die door het immuunsysteem worden aangevallen. Ze zijn DMARDs gebruikt voor patiënten met blijvende ziekteactiviteit.

7. Corticosteroïden: Hormonen geproduceerd door de bijniere. Beschikbaar in verschillende vormen: tabletten, injecties, inhalatoren en lotions. De geneesmiddelen die ontsteking bestrijden en het immuunsysteem controleren, zijn zo krachtig dat huisartsen ze alleen in lage doses voorschrijven. Hoge doses kunnen langdurige bijwerkingen hebben. Prednison is zo'n corticosteroïde.

8. IVIg (intraveneuze immunoglobuline): IVIg is een immunoglobuline G antistof gepoold uit meerdere plasmas van meerdere donoren. Ze helpen idiotypische antistoffen te controleren en inflammatoire mediatoren te verlichten.

Afhankelijk van de auto-immuunziekte van uw kind, kunnen ze andere soorten medische behandeling nodig hebben, zoals:

9. Plasmaferese: Een fysiek proces om plasma te verwijderen. Plasma draagt antistoffen in het bloed. De huisarts adviseert dit alleen in extreme gevallen omdat plasmaferese ook goede antistoffen wegspoelt.

10. Chirurgie: Bij bepaalde gecompliceerde gevallen van juveniele idiopathische artritis of darmobstructie bij de ziekte van Crohn, kunnen huisartsen chirurgie aanbevelen.

De pijn, ontsteking en de problemen die met de aandoeningen gepaard gaan, kunnen traumatisch zijn voor het kind. Naast medicatie en fysiotherapie, heeft hij misschien psychotherapie of counseling nodig om sterk te blijven tijdens deze zware tijden.

Naast het brengen van het kind naar de huisarts, wat kunt u doen? Ondersteun het kind door voorzorgsmaatregelen te nemen zoals een allergeenvrij dieet, voedingssupplementen zoals vitamine B en C, en gezonde leefstijlveranderingen.

Auto-immuunaandoeningen in de kindertijd ontstaan doordat het immuunsysteem niet kan onderscheiden tussen het eigen lichaam en vreemde antistoffen. Ze kunnen één of meerdere organen aanvallen. Terwijl een paar langdurige stoornissen kunnen zijn, verdwijnen sommige na enkele dagen. Als ouder moet u sterk zijn en uw kind zo normaal mogelijk laten voelen, zodat het haar psyche niet beïnvloedt. Zorg voor haar routine en voedselconsumptie om het probleem minder zorgwekkend te maken.

Veelgestelde Vragen

1. Wat is Leaky Gut Syndroom?

Ontsteking creëert grote ruimtes tussen de cellen die de darmen omlijnen. Ze worden lekkig en laten toxinen, bacteriën, slechte vetten en andere ongezonde stoffen door de darmwand in de bloedstroom slijpen. Kortom: een lekkende darmwand nodigt giftige stoffen uit in ons lichaam, wat het immuunsysteem hyper-defensief maakt. De symptomen van veel auto-immuunaandoeningen kunnen opgewonden raken door leaky gut syndroom.

2. Is Kanker een Auto-immuunaandoening?

Volgens Cancer Research UK is er geen directe link tussen auto-immuunaandoeningen en kanker. Een persoon met auto-immuunstoornissen heeft evenveel kans op kanker als een normaal persoon. Echter, bepaalde typen kanker zijn vaker bij mensen met specifieke auto-immuunaandoeningen.

Bijvoorbeeld: onderzoekers van het Medical College of Wisconsin vonden dat systemische sclerose de risico's op longkanker met vijf, leverkanker met drie en niet-melanoom huidkanker met vier vergroot.

Volgens een studie in Shanghai steeg het risico op slokdarmkanker 2,4-voudig bij patiënten met auto-immuunaandoeningen.

3. Welke Specialist Behandelt Auto-immuunaandoeningen?

Breng uw kind naar een kinderarts. Hij is de hoofdhuisarts die de specialist of specialisten aanbeveelt die u moet bezoeken. Bijvoorbeeld, als uw kind een auto-immuunprobleem heeft met:

• Spijsvertering: maag-darm-leverarts (gastroenteroloog);
• Nieren: nefroloog;
• Gewrichten en bindweefselstoornissen: reumatoloog.

Auto-immuunaandoeningen bij kinderen kunnen worden veroorzaakt door hormonale veranderingen of erfelijke, genetische en omgevingsfactoren. Ze kunnen verschillende lichaamsdelen aantasten. Bijvoorbeeld: psoriasis treft de huid, terwijl celiacozie de dunne darm treft. De symptomen hangen af van het aangedane orgaan; enkele veelvoorkomende symptomen zijn huidinfecties, gewrichtspijn en haaruitval. Op dit moment is er geen remedie voor auto-immuunaandoeningen, maar ze kunnen beheerd worden met supplementen, corticosteroïden, fysiotherapie, bloedtransfusie en andere methoden. Als u te maken heeft met een auto-immuunaandoening, raadpleeg een huisarts om een effectief behandelplan op te stellen om de ziekte goed te beheren en een comfortabel leven te leiden.