Het opvoedstijl-continuüm

Het opvoedstijl-continuüm

Wat is jouw stijl? Experts die gezinsdynamiek en opvoeding bestuderen, hebben een reeks opvoedstijlen opgesteld. Als je ze op een continuüm zet, zien ze er ongeveer zo uit:

Een snelle „klik” op het opvoedcontinuüm

Stel je zes ouders voor, elk met een andere opvoedstijl, in de wachtkamer van de tandarts met hun zes kinderen. De kinderen rennen wild, gaan uit de hand, en komen in de problemen. Hier is wat de ouders zouden kunnen zeggen en doen:

  • De misbruikende ouder zegt: „Kom hier je lelijke kont, je kleine stoute klootzak!” (klappen, schreeuwen, tranen).
  • De voorwaardelijke ouder zegt: „Ik kan niet geloven dat je je zo gedraagt, je schaamt me, we gaan weg. Ik zei dat we later ijsjes gingen halen maar ik heb mijn gedachte veranderd. Je krijgt drie weken lang geen ijs, mevrouw!”
  • De assertieve ouder zegt: „Sarah, dat is onpasselijk gedrag. Ga nu naast me zitten. Nu alsjeblieft. En nu is misschien een goed moment om met die huiswerk te beginnen die je meenam.”
  • De ondersteunende ouder zegt: „Tommy, wat is er? Je kunt je niet zo gedragen, schat. Ga nu zitten. Verveel je je? Ik heb je boekje en kleurplaten meegenomen.”
  • De verwennende ouder zegt: „Ach, laat ze rennen, ze zijn gewoon kinderen die plezier beleven.”
  • De verwaarlozende ouder zegt, nou, niets. De verwaarlozende ouder ziet zijn kind niet; hij is te druk People aan het lezen.

Al deze categorieën recht te houden is best lastig, dus ik heb ze samengevoegd in drie stijlen: aan de ene kant de baasje-ouder (voorwaardelijk tot misbruikend), aan de andere kant de zachte ouder (verwennend tot verwaarlozend), en in het midden de sterke en redelijke ouder (assertief tot ondersteunend). Waar op het continuüm jouw opvoedstijl nu ook ligt, is het een no-brainer om te bedenken welke stijl ik vind dat je moet nastreven: sterk en redelijk. Een van de andere twee stijlen in hun extreme vorm opleiden kinderen die zelfcontrole en zelfrespect missen.

De baasje-ouder

Het woord van de baasje-ouder is wet. Want ze is de ouder, en haar woord geldt. Ze is goed in orders bellen, maar geeft zelden redenen. Ze heerst door angst. Begrijp me niet verkeerd, ze is niet noodzakelijk wreed; ze vreest voor de toekomst van haar kind. „Als hij niet bang is dat ik hem kwets, gaat hij fout,” zou ze kunnen voelen. De ideeën van de baasje-ouder over haar kinderen laten zich goed gedragen vaak achteruitgaan. Haar kinderen leren misschien hoe ze orders moeten opvolgen en „goed” zijn, maar hun discipline wordt volledig gedreven door exterieure dreiging, in plaats van geïternaliseerd. Kinderen met baasje-ouders hebben vaak moeite met beslissingen nemen. Hoe kunnen ze? Ze hebben weinig oefening. Ze neigen onvolwassen te zijn, te missen aan zelfvertrouwen en reddingskracht, en impulsief en onverantwoordelijk te handelen.

Het is een Goed Idee!

Het goed gedragen kind heeft een sterke en redelijke ouder nodig.

Gedrag Je!

Ouders van elke opvoedstijl zijn gelegentlich boze ouders. Boosheid is eng. Er zijn heel weinig ouders die nooit zo boos, pijnlijk, gefrustreerd, uitgeput, of simpelweg aan het einde van hun geduld waren dat ze het niet verloren — of dit dichtbij kwamen. Woede brengt vaak de drang om kwetsen je kind, uit wraak, of puur om het gedrag te laten stoppen. („Hou op te huilen of ik geef je iets om echt om te huilen!!!”) Het is gemeen om het te voelen, het is niet oké om het te doen.

De zachte ouder

De zachte ouder is het tegenovergestelde: hij treedt terug van het uitoefenen van zijn meningen, waarden en regels, en laat zijn kind volledige verantwoordelijkheid voor haar eigen acties. Meestal is hij erg inconsistente, en kan dreigen met gevolgen maar zakken door op de nakoming. Vaak rebelleren zachte ouders tegen hun eigen baasje-ouders. Hoewel de impuls om het kind te vertrouwen positief is, laat het gebrek aan grenzen en richting veel zacht-gevoede kinderen verloren en in de war. Deze kinderen missen vaak zelfcontrole — zonder regels hebben ze nooit geoefend. Kinderen wier ouders een zachte stijl hebben, zijn vaak ook niet heel reddingskrachtig. Ze hebben moeite om te bepalen of hun gedrag passend is, en, zo niet, hoe ze het kunnen veranderen.

De sterke en redelijke ouder

Ah! Onze held! De sterke en redelijke ouder is in controle zonder autoritair te zijn, een metgezel voor haar kinderen zonder een peer te zijn. Ze steunt op het kennen van haar kinderen, voelt zich comfortabel met hen te praten, en vindt ze leuk en vertrouwt ze. Ze is niet afstandelijk, cool, of dictaatrijk. Ze is betrokken, ze is echt. Haar kinderen weten dat ze menselijk is, ze kennen haar zwaktes en sterktes. Ze is vergevensgezind, incidenteel verwennend, goed in grenzen stellen, uitstekend in passende gevolgen toepassen, en ze laat niemand zich om de tuin laten voeren. Haar kinderen weten dat, wat ze ook doen, ze hen liefheeft en aan hun kant is. Ten slotte weet de sterke en redelijke ouder dat haar uiteindelijke doel is: een reddingskrachtig kind opvoeden dat voor zichzelf kan nadenken en goede, passende keuzes kan maken.

Klinkt als iets om naar te streven? Ik denk wel. (Klinkt te mooi om waar te zijn? Waarschijnlijk. Ik zei iets om te nastreven, niet om altijd te zijn!)

Je opvoedstijl bepalen

Previous:

Next: