Wanneer beïnvloedt temperament ontwikkeling & gedrag?

In de psychologie verwijst het temperament van een persoon naar hun natuurlijke aanleg of dispositie. In tegenstelling tot gedrag, is temperament niet context-specifiek; het verwijst naar een algemene trend in de manier waarop mensen reageren op mensen en dingen. Temperament beïnvloedt ontwikkeling en gedrag vele keren in de jeugd van een persoon. De effecten van temperament op de ontwikkeling van een persoon kunnen sociaal, intellectueel en fysiek zijn.

Babyperiode

De persoonlijkheidsontwikkeling van een persoon begint bij de geboorte. Volgens de psychologen Zentler en Bates, beginnen temperamentale kwaliteiten in de babyperiode te emergeren. Het temperament van een kind in de babyperiode beïnvloedt de taal- en motorische ontwikkeling van het kind, en beïnvloedt hun gedrag in de vroege kindertijd. Een kind begint zijn vroege taal- en motorische ontwikkeling in de adolescentie. Een kind dat een overmatig aarzelend of schuchter temperament heeft, kan terughoudend zijn om te interacteren met mensen en de wereld, en kan daardoor traag zijn in het leren van woorden. Een kind dat negatieve sociale feedback ontvangt in de babyperiode, kan later schuchter en teruggetrokken gedrag in sociale situaties vertonen.

Kindertijd

De middelste kinderjaren zijn de jaren tussen 5 en 10 jaar. Deze jaren zijn belangrijke in de psychosociale ontwikkeling van een kind, omdat ze de vroegste jaren zijn waarin identificeerbare persoonlijkheidskenmerken beginnen te emergeren. Volgens psychologieprofessor Michael Rutter, is de enige 'Big Five' persoonlijkheidskenmerk - extraversie, neuroticisme, openheid, gewetensvolheid en aangenaamheid - dat niet correleert met temperament 'aangenaamheid'. Gevolglik wordt elk ander persoonlijkheidskenmerk dat we ontwikkelen, deels beïnvloed door ons kindertijdtemperament, aangezien temperament vóór persoonlijkheidskenmerken ontwikkeld is. Langdurige gedragspatronen die tot in de volwassenheid kunnen duren, zullen worden bepaald door de manier waarop het temperament van een kind hem leidt om te reageren op kinderervaringen.

Adolescentie

De adolescentiejaren (13 tot 18) zijn belangrijk in de sociale ontwikkeling van een jong persoon. Volgens psycholoog Erik Erikson, is het sleutelontwikkelingsvraagstuk van de adolescentie die van identiteit vs. rolverwarruing. Dienovereenkomstig zal het temperament van een jong persoon in zijn adolescentiejaren de sociale identiteit vormen die hij uiteindelijk aanneemt. Een jong persoon met een agressief temperament kan bijvoorbeeld uiteindelijk een charismatische en populaire identiteit aannemen, terwijl een jong persoon met een meer teruggetrokken temperament een lagere-status identiteit kan aannemen en teruggetrokken worden. Typische adolescentengedragingen, zoals puberrebellie aan de ene kant en academisch perfectionisme aan de andere, kunnen beïnvloed worden door temperament.

Vroege Volwassenheid

Temperament kan de succes van een persoon in vroege volwassenheid beïnvloeden. Volgens Erikson's theorie van ontwikkeling, is het belangrijkste ontwikkelingsvraagstuk in vroege volwassenheid die van intimiteit vs. isolatie. Het temperament van een persoon zal natuurlijk zijn uitkomsten in dit opzicht beïnvloeden. Een persoon met een meer warme en benaderbare temperament zal neigen om meer vrienden en partners aan te trekken dan een persoon met een teruggetrokken temperament. Deze temperamentale verschillen zullen leiden tot verschillende gedragspatronen in daten, sommige mensen meer monogam en andere minder toegewijd, bijvoorbeeld.

Volwassenheid

De invloeden van temperament op het gedrag van een persoon in volwassenheid en oudere leeftijd zijn enigszins subtiler dan op jongere leeftijden. Omdat jongeren altijd bezig zijn met leren en hun persoonlijkheden ontwikkelen, is er veel meer ruimte voor hen om gedrag gevormd en gemodelleerd te krijgen. Bij volwassenen hebben de effecten van temperament op gedrag en ontwikkeling meer te maken met het vermogen om dingen te bereiken. Volgens Erikson's theorie is generativiteit vs. stagnatie het sleutelontwikkelingsvraagstuk van volwassenheid. Volwassenen met ondernemende en werkverdraagzame temperamenten zijn meer geneigd om generatief gedrag te vertonen, terwijl volwassenen met meer depressieve temperamenten meer geneigd zijn te stagneren. Generatieve volwassenen zijn waarschijnlijker dan hun beroepsmatig gestagneerde leeftijdsgenoten om zich vervuld te voelen in de oudere leeftijd.