• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Jak rodzice mogą pomóc w problemach ze snem malucha – typowe wyzwania i rozwiązania

Większość maluchów potrzebuje 12–14 godzin odpoczynku (sen nocny i drzemki dzienne łącznie) dziennie. Gdy maluch nie dobija tej normy, jego nastroj to pokazuje: hysterze, wybuchy złości, ogólna drażliwość. To łatwo się dzieje w zatłoczony dzień, ale wyzwania ze snem – potrzeba zmiany wieczornego rytuału, lęk rozdzielenia, proste upórstwo – też wpływal na niedosyp.

Każdy rodzic malucha, który odmawia pójścia spać o porze snu, budzi się wielokrotnie w nocy albo nie chce spać sam, wie: sen dziecka – albo jego brak – wpływa na Twój własny, wpływając na humor, jasność umysłu, poziom energii i produktywność.

Jeśli to brzmi znajomo, pewnie znaś standardowe rady: trzymaj regularny harmonogram, ustal uspakajający rytuał snu, bądź konsekwentny. Ale nawet przy najlepszych rutynach niektórzy maluchowie i ich rodzice przechodzą okresy, gdy sen przychodzi z trudnością.

Oto typowe problemy ze snem malucha i rozwiązania, by rodzina znowu śpiła spokojnie.

Nie chce iść spać

Maluchy nie lubią nic przepuszczać, więc gdy nadchodzi pora snu, często się opierają. U niektórych to nagły przypływ energii i gra w „złap mnie, jak potrafisz”. Inni proszą o kolejną bajkę, napój, kolysankę itd. To oczywiście zjada czas snu. Dla zmęczonego rodzica chcącego chwily relaksu wieczorem – te rytuały bywają frustrujące.

Jeśli to wzór u Twojego dziecka, spróbuj przewidzieć te zachowania i obejść je. Pomoc dzieckowi w wypaleniu nadmiaru energii w konstruktywny sposób, gdy zbliża się pora snu, pomaga tym, którzy się rozkręcają przed snem.

By radzić sobie z ciągłymi prośbami na pokoju, ustal twarde granice, przekaż oczekiwania i trzymaj ich. Jeśli maluch regularnie woła po wyjściu z pokoju – wydłuż czas reakcji.

Wyrósła z wieczornego rytuału

Rytuał snu, który ustaliłeś dla niemowlęcia, prawdopodobnie nie działa dla malucha. Kolysanie, karmienie piersią/butelką, dawanie ssaweczki i inne wieczorne rytuały odchodzą z dojrzewaniem dziecka – warto stworzyć nowe, zastępujące stare.

Asocjacje ze snem – cokolwiek, co maluch łączy z zasypianiem – mogą być zdrowe i kluczowe do budowania rutyny, by umysł i ciało przygotowywały się do snu. Rodzice mogą dać ciepłą, relaksującą kąpiel, umyć zęby, przeczytać bajkę, przygasić światła, zaśpiewać – cokolwiek sygnalizuje: nadchodzi spokojna, uspokajająca pora snu.

Kłopot pojawia się, gdy asocjacja z snem znika – np. przerywasz karmienie wieczorne, zabierasz ssaweczkę, nie znajdziesz ulubionego pluszaka, albo rodzic prowadzący rytuał nie jest w domu. Daj dziecku czas na przejście z starego rytuału, bądź tak konsekwentny, jak potrafisz, i staraj się utrzymać prostotę, by opiekun/niania/dziadkowie mogli go wykonać, gdy Cię nie ma.

Budzi się w nocy

Nawet najlepsi śpiący przechodzą okresy gorszego snu. Ząbkowanie, choroba, nowe kamienie milowe rozwojowe mogą wyrzucić harmonogram snu malucha na kilka nocy, a nawet tygodni. To nazywa się regresją snu malucha.

Jeśli wykluczyłeś typowe winowajców – ząbkowanie, chorobę – prawdopodobnie przechodzi okres rozwoju mózgu. Gdy maluchy uczą się nowych umiejętności, często budzą się w nocy, by mentalnie – albo fizycznie – je ćwiczyć. Zazwyczaj trwa kilka nocy, potem sen wraca do normy.

Ale gdy nocne budzenia regularnie zakłócają życie rodziny, nowa taktyka treningu snu może być potrzebna. Przypomnij sobie: Ty jesteś rodzicem i zarządzasz sytuacją – Twoja rola to ustalanie i utrzymywanie granic wokół rutyn i harmonogramu snu.

Nie potrafi spać sama

Niektórzy maluchy po prostu nie potrafią spać sami, mimo wszelkich prób. Przyczyny trudno wyłonić. Dla wielu przyczyną jest lęk rozdzielenia, zwłaszcza jeśli nie spędzają dużo czasu z rodzicami w dzień.

Jeśli problemy ze snem wynikają z lęku, znajdź chwile w dzień na rozmowę o tym. Daj dziecku dodatkowe przytulanki i miłość w dzień, i chwal każdą noc, kiedy śpi całą noc w swoim łóżku.

Dzieci z trudnościami przetwarzaniem sensorycznym też mogą mieć problem ze snem samemu, bo ich propriocepcja jest zaburzona. Propriocepcja to złożona seria komunikacji mięśniowo-nerwowej mówiąca mózgowi, gdzie ciało jest w przestrzeni. Jeśli dziecko ma z tym problem, może się budzić w nocy i bać się wypadnięcia z łóżka.

Jeśli podejrzewasz, że propriocepcja przeszkadza w śnie, spróbuj: postaw łóżko przy ścianie, połóż materac na podłodze, albo zawiń malucha w koc jak roladkę na noc.

Wspólne spanie przerywa jej sen

Nawet jeśli podjąłeś środki ostrożności, by współspanie było jak najbezpieczniejsze, nie zawsze to najlepszy wybór dla wszystkich. Jeśli Twój sen lub partnera zakłóca sen dziecka – może nie dostaje ilości ani jakości snu, której potrzebuje.

Maluch potrzebuje znacznie więcej snu niż dorosły – ok. 13 h vs 7–8 h u dorosłych. Jeśli dziecko regularnie kładzie się późno i wstaje wcześnie (jak dorośli) – prawdopodobnie nie wysypia się albo nadrabia gwałtem usypianiem w samochodzie, przy stole, gdziekolwiek.

Częściej problemy z współspaniem wynikają z tego, że rodzice rozpoczęli asocjację ze snem (np. zasypianie w łóżku dziecka), w której nie chcą już uczestniczyć. Jeśli współspanie to problem, nowe asocjacje i rytuały pomogą. Np. czytaj bajkę na krześle obok przed zakryciem.

Według zaleceń AAP (Amerykańskiej Akademii Pediatrii) bezpiecznego snu, współspanie może zwiększać ryzyko SIDS, nieumyślnej śmierci lub urazu u niemowląt i małych dzieci.

Potrzebuje treningu snu

Jeśli nocne problemy trzymają rodzinę w nocach w ciągłej gotowości, czas na „miłosne, ale twarde” podejście i trening snu. Pierwszy tydzień najtrudniejszy, ale przy konsekwencji nowy nawyk snu powinien ukształtować się w 2–3 tygodnie.

Gdy rytuał snu ustalony, wzmocnienie jest kluczem. Jeśli dziecko nie zostaje w łóżku lub przychodzi do Was w nocy – sprowadź je z powrotem do pokoju i powiedz, że musi zostać w łóżku i spać. Spokojnie, ale stanowczo. Gdy ustalisz oczekiwanie, życz dobranoc i wyjdź.

Jeśli maluch znowu wstanie z łóżka, spokojnie zabierz go z powrotem bez wielkiego numeru. Cisza, uspokojony głos, ponowne stanowcze powtórzenie zasady. Jeśli dziecko nie zostaje w łóżku, posiądź obok, ale nie na łóżku – by fizycznie zapewnić obecność i łatwo kłaść z powrotem.

Nie pozwól na siadanie na kolanach ani wychodzenie z łóżka. Powiedz raz: usiadam tu i musisz zostać w łóżku. Potem nie mów więcej – po prostu czekaj. Nie zasypiaj na podłodze obok łóżka ani nie wkładaj do łóżka, jak bardzo by to nie kusało. Gdy zasnie – wyjdź z pokoju.

Po pierwszym tygodniu zobaczysz gwałtowny spadek czasu potrzebnego na zaakceptowanie granicy i zasypianie. Każdy dzień łatwiejszy. Wymaga czasu, ale z cierpliwością i konsekwencją rodzina wróci do spokojnego snu.