• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Eklampsja w ciąży

Komplikacje ciążowe i poporodowe związane z wysokim ciśnieniem, jak przedeklampsja i eklampsja, w ostatnich dekadach są w USA coraz częstsze. Mogą powodować poważne, a nawet groźne dla życia problemy u matek i dzieci. Ale przy wczesnym wykryciu – są wysoce kontrolowalne.

Oto co każda przyszła mama powinna wiedzieć o eklampsji, jej związku z przedeklampsją i jak chronić swoje zdrowie.

Co to jest eklampsja?

Eklampsja to rzadkie, ale groźne dla życia stan, objawiający się padaczkami w ciąży lub wkrótce po porodzie.

Eklampsja w ciąży zazwyczaj wynika z nierozwiązanej przedeklampsji – komplikacji ciążowej charakteryzującej się wysokim ciśnieniem, obrzękami i białkiem w moczu.

Ok. 1/3 objawów przedeklampsji występuje w okresie poporodowym, co czyni wręcz koniecznością czujność kobiet, ich rodzin i lekarzy też po porodzie.

Jakie są objawy eklampsji?

Padaczki, utrata przytomności i/lub silne pobudzenie – zazwyczaj blisko lub w trakcie porodu – to najczęstsze objawy eklampsji. Padaczki poporodowe też zdarzają się, zazwyczaj w ciągu pierwszych 48 h po porodzie.

Ale padaczki eklampsyjne rzadko przychodzą znikąd. Zanim dojdzie do padaczki, większość kobiet doświadcza innych sygnałów:

• Silne bóle głowy
• Nudności lub wymioty
• Ból brzucha
• Obrzęk rąk lub twarzy
• Zdwojenie widzenia, zamazanie, utrata widzenia lub pola widzenia

Jak eklampsja różni się od przedeklampsji?

Eklampsja może się rozwijać, gdy przedeklampsja – stan gwałtownego wzrostu ciśnienia w ciąży lub po porodzie – nie jest leczona.

Jeśli przedeklampsja nie zostanie prawidłowo zdiagnozowana i zarządzana, może nasilać się w czasie i zamienić w eklampsję, powodując padaczki i/lub utratę przytomności. W najcięższych przypadkach eklampsja może doprowadzić do kómy.

Myśl o eklampsji może straszyć. Ale ważne: ta komplikacja jest bardzo rzadka. Choć 5–8% kobiet w USA diagnozowana jest z przedeklampsją, większość przypadków leczy się przed zamianą w eklampsję.

Kto jest najbardziej narażony na eklampsję?

Kobiety z przedeklampsją mogą rozwinąć eklampsję. Ryzyko przedeklampsji i eklampsji jest wyższe, jeśli:

• Masz powyżej 35 lat. Starsze matki są bardziej narażone na komplikacje ciąży ogólnie.
• Jesteś czarnoskórą. Przedeklampsja i eklampsja to komplikacje częstsze u czarnoskórych kobiet. Fakt: czarnoskóre kobiety mają o 60% wyższego ryzyka przedeklampsji/eklampsji niż białe.
• Masz cukrzycę, nadciśnienie, chorobę nerek lub chorobę autoimmunologiczną (np. lupus). Uszkadzają naczynia i narządy, sprzyjając przedeklampsji/eklampsji.
• Masz otyłość. Otyłość związana z wyższym ryzykiem nadciśnienia i komplikacji ciąży.
• Masz historię przedeklampsji lub komplikacji ciąży. Jeśli Ty lub krewna przeżyłaś przedeklampsję/eklampsję lub inne powikłania w wcześniejszej ciąży – ryzyko rośnie.
• Jesteś w ciąży wielopłodowej. Bliźniaki, trójki itd. zwiększają ryzyko komplikacji, w tym przedeklampsji i eklampsji.
• Ciąże blisko lub daleko od siebie. Ciąże <2 lat lub>10 lat od siebie wydają się zwiększać ryzyko.
• Zaszłaś w ciążę dzięki in vitro (IVF). IVF wiązane z wyższym ryzykiem przedeklampsji, choć zmodyfikowane cykle naturalne IVF mają niższe ryzyko niż programowane, pokazują badania.

Co powoduje eklampsję?

Badacze wciąż szukają precyzyjnych przyczyn przedeklampsji i eklampsji, ale dotąd nie ustalono jednej konkretnej przyczyny. Czynniki potencjalnie grające rolę:

• Problemy z naczyniami krwionośnymi
• Problemy związane z mózgiem/układem nerwowym
• Czynniki genetyczne
• Anomalie łożyska (niedostateczny przepływ krwi)
• Ekspozycja środowiskowa
• Zmiany kardiowaskularne lub stan zapalny
• Nierównowaga hormonalna
• Dieta matki
• Określone choroby autoimmunologiczne

Jak diagnozuje się eklampsję?

Eklampsję diagnozuje się badań krwi, moczu i pomiarem ciśnienia. Jeśli kobieta w ciąży lub po porodzie doświadczy padaczki/kómy – lekarz wykona te testy.

Eksperci nie wiedzą, które kobiety z przedeklampsją rozwiną eklampsję. Ale eklampsja częstsza u kobiet z ciężkimi objawami przedeklampsji: bardzo wysokie ciśnienie, bóle głowy, brzucha, zmiany widzenia. Mogą też mieć nietypowe wyniki badań krwi przed padaczkami.

Jak leczy się eklampsję?

Eklampsja to stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowego leczenia, by zatrzymać padaczki, obniżyć ciśnienie i chronić dziecko. Leczenie obejmuje zazwyczaj:

• Leki przeciwpadaczkowe. Siarczan magnezu (związek mineralny) może zatrzymać trwającą padaczkę i zapobiec kolejnym.
• Leki na ciśnienie. Leki przeciwciśnieniowe obniżają ciśnienie.
• Poród dziecka. Kontynuacja ciąży może szkodzić matce i dziecku, nawet jeśli termin porodu jest daleko.

Jakie są powikłania eklampsji?

Choć rzadka, eklampsja przy braku leczenia grozi życiem matki i dziecka. Może prowadzić do:

• Udaru, niewydolności nerek lub uszkodzenia innych narządów. Nierozwiązane wysokie ciśnienie powoduje udary i możliwe problemy z nerkami, wątroba, mózgiem, sercem i płucami.
• Zespół HELLP. Występuje w 1–2 na 1000 ciążach. U kobiet z ciężką przedeklampsją/eklampsją – w 10–20% ciąż.
• Poród przedwczesny. Zatrzymanie przedeklampsji/eklampsji często oznacza poród "tu i teraz", nawet kosztem przedwczesności.
• Słaby wzrost płodu. Przedeklampsja/eklampsja utrudniają dostarczenie tlenu i składników odżywczych, hamując rozwój.
• Odczepienie łożyska. Rzadkie, ale poważne: łożysko odkleja się od ściany macicy przed porodem – masowne krwawienie, zagrożenie płodu, ryzyko martwego urodzenia.

Co możesz zrobić, by zapobiec eklampsji

Eksperci nie potrafią przewidzieć, kto z przedeklampsji rozwinie eklampsję. Bycie proaktywnym, znajomość objawów obu stanów i natychmiastowe szukanie pomocy medycznej przy podejrzeniu – chroni Cię i dziecko.

Przestrzegajcie tych zasad, by zmniejszyć ryzyko eklampsji i przedeklampsji:

• Regularne wizyty przedporodowe. Kontrole u lekarza pozwolą wyłapać objawy przedeklampsji. Jeśli zdiagnozują – lekarz będzie Cię ściśle monitorować (i ciśnienie), by stan nie przeedł w eklampsję.
• Przyjmowanie niskich dawek aspiryny (81 mg/dobę) jeśli zaleca lekarz. Kobiety wysokiego ryzyka powinny brać aspirynę od 12–28. tyg. do porodu – zaleca ACOG. Zawsze skonsultuj lekarza przed jakimikolwiek lekami/suplementami w ciąży.
• Znaj znaki ostrzegawcze. Oba stany grożą życiem. Powiadom lekarza natychmiast przy objawach końca ciąży: silny ból głowy, ból brzucha (szczególnie prawej strony), nudności/wymioty, duszność, zmniejszone oddawanie moczu, obrzęk twarzy/dłoni. Zadzwon 112 przy zmianach widzenia lub podejrzeniu padaczki.
• Zdrowa dieta i aktywność. Zdrowa dieta i ruch nie są dowodziowo powiązane z niższym ryzykiem przedeklampsji/eklampsji. Ale to świetny sposób na dobre samopoczucie i zdrowie w ciąży.

Co do środków domowych: witaminy C/E, niskosolna dieta, olej rybny? Na razie brak dowodów na ich korzyść. Jeśli wciąż rozważacie – skonsultujcie lekarza.

Myślenie o poważnych stanach jak eklampsja może niepokajać. Na szczęście wielu kobiet wyłapuje się na etapie przedeklampsji, zanim nastąpią najcięższe powikłania. I przy optymalnym leczeniu i pilnym kontroli większość kobiet z eklampsją wraca do zdrowia po porodzie.