• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

To może być najlepszy sposób na pomoc dzieciom, które przeżyły traumę

Dlaczego niektóre dzieci po traumie wyzdrawiają naturalnie z czasem, a inne rozwijają objawy PTSD a nawet depresję? Nowe badanie opublikowane w Journal of Child Psychology and Psychiatry zidentyfikowało jeden kluczowy czynnik: postrzeganie własnej reakcji emocjonalnej jako „nie normalnej”.

Badacze ocenili ponad 200 dzieci w wieku 8–17 lat, które przeżyły zdarzenie traumatyczne: wypadki samochodowe, napady, nagłe sytuacje medyczne. Przeprowadzili dwukrotne wywiady: raz 2–4 tygodnie po zdarzeniu, raz po 2 miesiącach, pytając o radzenie sobie. Dzieci wypełniły też ankietę o ich ogólnym samopoczuciu i umiejętnościach poznawczych przed zdarzeniem.

Jak wygląda „normalny” proces gojenia?

Badanie wykazało, że objawy PTSD były dość powszechne we wczesnej fazie (2–4 tygodnie). „Objawy PTSD mogą być powszechną reakcją na traumę u dzieci i nastolatków” – powiedział Richard Meiser-Stedman, prof. psychologii klinicznej z University of East Anglia, w komunikacie. „Mogą to być: nawracające wspomnienia, koszmary, flashbacki. Specjaliści unika diagnozowania w pierwszym miesiącu po traumie, bo to nie zaburzenie, a w pełni normalna reakcja. Te wstępne reakcje napędzane są wysokim poziomem strachu i dezorientacji podczas traumy”.

Ogólnie większość dzieci wyzdrowiała naturalnie w ciągu dwóch miesięcy bez pomocy profesjonalnej.

Ilość wsparcia społecznego i inne stresory nie wpłynęły na ryzyko trwałych objawów PTSD. Co tak? Skłonność do patrzenia na własną reakcję jako na anormalną, znak słabości, albo że są „trwale uszkodzeni”. To samoosądzanie było kluczowym predyktorem PTSD.

„Młodzi ludzie, którzy nie wyzdrowiali dobrze i szli w kierunku przewlekłego PTSD dwa miesiące po traumie, znacznie częściej myśleli negatywnie o swojej traumie i reakcjach – ruminali o tym, co im przydarzyło” – wyjaśnił Meiser-Stedman. „Postrzegali swoje objawy jako znak, że coś jest poważnie i trwale nie tak z nimi, mniej ufali innym, myśleli, że nie dadzą rady”.

To oznacza, że jeden z najważniejszych sposobów wsparcia młodych ludzi wyzdrawiających po traumie to normalizacja ich bólu. Konieczne jest, by wiedzieli, że nie ma nic złego w głębokim zmartwieniu tym, co im się przydarzyło, i że upływ czasu potrzeba, by emocje się uspokoiły. Trauma może cię zmienić, ale w żadnym wypadku nie „trwale uszkadza”.

Różnica między ruminalizacją a żałobą.

Ważne: badanie pokazało też, że „nadmierne myślenie” o traumie też korelowało z gorszym PTSD: „Dzieci, które nie wyzdrowiały dobrze, to te, które spędziły dużo czasu na próbie zrozumienia swojej traumy. Choć pewne próby zrozumienia mają sens, wydaje się, że dzieci mogą się „zawiesić” i spędzać zbyt dużo czasu na tym, co się stało i dlaczego” – wyjaśnił Meiser-Stedman.

Poprzednie badania pokazują, że nasze umysły mają tendencję do ruminalizacji negatywnych zdarzeń, co może być katastrofalne dla zdrowia psychicznego. Badacze wstrzymali się z rekomendacjami, jak przetwarzać traumę, bo ryzyko „nadmiernego myślenia” może pogorszyć wyniki, ale nieprzetwarzanie bólu to bilet do dorosłości z nierozwiązanymi problemami emocjonalnymi: większa reaktywność, problemy w relacjach, gorsze zdrowie.

Trenerka transformacji Sheryl Paul oferuje dobry sposób na zrozumienie różnicy: Przegrywanie scen z negatywnych zdarzeń i myślenie, dlaczego się zdarzyły, to nie to samo co emocjonalne przetwarzanie traumy.

„Ruminalizacja to nie żałoba. Myślenie to nie żałoba” – pisze na mindbodygreen. „Żałoba to doświadczenie cielesne, które wypycha ból na zewnątrz i przez, a ruminalizacja to doświadczenie „główy”, które trzyma ból w środku. Ruminalizacja – obsesyjne krążenie w myślach wokół jednej narracji, np. myślenie, co ty lub druga osoba zrobiła „źle” – tworzy stagnację umysłową i zapobiega przemieszczaniu się żałoby, tym samym uniemożliwiając ruszenie z miejsca”.

By pomóc dzieciom (i komukolwiek) wyleczyć traumę, upewnij się, że wiedzą: OK, by usiąść z bólem i go czuć. Nie powinni spędzać wszystkiego czasu na myśleniu o tym, co się stało – ważne, by móc też wracać do życia, by odzyskać lepszy nastrój i połączyć się z innymi emocjami – ale normalizowanie procesu żałoby jest absolutnie konieczne.