• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Jak kształtować i zarządzać zachowaniem małego dziecka

Pomaganie w kształtowaniu zachowania dzieci to kluczowa część bycia rodzicem. Może być trudne, jak i satysfakcjonujące. Choć czasem może być wyzwaniem, kilka kluczowych zasad może pomóc.

Modelowanie zachowania

Dzieci uczą się przez obserwację wszystkich wokół siebie, zwłaszcza rodziców. Kiedy używasz dobrych manier i strategii radzenia sobie ze stresem, uczysz dzieci tego samego.

• Wskazuj dzielenie się wśród dorosłych. Dzieci często czują, że tylko one muszą „używać manier”, „dzielić się” i „brać na zmianę”. Gdy dorośli się dzielą, wskaż to dzieciom. Np.:

• „Tata dzieli swój napój z mamą. Dobra robota, Tato, w dzieleniu się!”

• Modeluj dobre sposoby na uspokajanie się. Naucz dzieci, jak uspokajać się, gdy są zdenerwowane lub zfrustrowane. Np., jeśli jesteś zestresowany/a korkami, możesz powiedzieć:

• „Mama jest teraz naprawdę zestresowana. Pomóż mi się uspokoić, robiąc 10 głębokich oddechów ze mną”.

• Ucz dzieci mówienia, co czują. Jeśli jesteś naprawdę zestresowany/a, możesz chcieć powiedzieć: „Dzwisz mnie do szaleństwa”. Zamiast tego spróbuj wyrazić swoje rzeczywiste uczucia: „Mama jest teraz naprawdę zestresowana”. To uczy dzieci mówienia o tym, co czują, zamiast stawiania krytycznych lub raniących stwierdzeń. Potem pomóż dzieciom w tym, gdy są zdenerwowane. Np.:

• „Wygląda na to, że czujesz smutek”.

Jeśli Twoja domniemana ocena ich uczuć nie jest precyzyjna, pozwól dzieciom skorygować Cię.

Zachowanie + Uwaga = Więcej Zachowania

Jeśli jesteś jak większość ludzi, zostawiasz dzieci w spokoju, gdy zachowują się dobrze, ale gdy się źle zachowują, kierujesz na nie uwagę. To zazwyczaj działa w odwrotną stronę. Uwaga wokół złego zachowania faktycznie zwiększa to złe zachowanie jako sposób na uzyskanie większej uwagi od nas!

Najlepszy sposób na poprawę zachowania to dawanie dzieciom dużej uwagi, gdy robią coś, co lubisz, i odbieranie uwagi, gdy robią coś, czego nie lubisz.

Łatwy sposób na zwiększenie dobrych zachowań to opisywanie ich zachowań i chwalenie, gdy się naprawdę stara. Np.:

• „Dobra robota, że posłuchałeś/aś za pierwszym razem!”

• „Dobra robota, że używasz ciszego głosu”.

Może być trudno wpuścić to w nawyk, ale staje się coraz łatwiejsze, im więcej to robisz.

Licznik Uwagi

Kiedy dzieci dostają wystarczająco dużo pozytywnej uwagi od Ciebie, nie muszą się wywodzić, by uwagę zdobyć. Pamiętaj, by napełniać dzieci dużą miłością i afektem przez cały dzień, każdego dnia. Bardzo łatwy sposób na to to spędzanie z nimi czasu jakościowego. Zabawa z dziećmi przez zaledwie 5 minut przejdzie daleką drogę, zwłaszcza zaraz po powrocie z pracy lub po sprawie. Zabawiając się z dziećmi, niech one wybiorą zabawkę i poprowadzą zabawę. Kuszące jest, by im mówić, co robić, albo zadawać dużo pytań, ale najlepiej nie robić tego. Spróbuj zamiast tego po prostu opisywać, co robią dzieci („Tak ciężko pracujesz, by zbudować wysoką wieżę” albo „Układasz te klocki”) i chwalić: „Świetna robota, że tak cicho siedzisz, gdy się bawimy”.

Inny sposób na dawanie uwagi za dobre zachowanie, nie rozpraszając ich, gdy się dobrze zachowują, to delikatne dotykanie ich w miły sposób; np. po prostu dotknij ich ramienia lub pleców. Zaleca się dawanie dzieciom 50 do 100 krótkich, miłych dotyku każdego dnia.

Możesz zmniejszać złe zachowania, ignorując je, ale to działa tylko, jeśli dajesz dzieciom dużo uwagi za dobre zachowania. Najprostszy sposób to planowane ignorowanie. Ignorowanie oznacza nie rozmawianie z, nie patrzenie na, i nie dotykanie dzieci, gdy się źle zachowują. Kluczem do ignorowania jest upewnienie się, że dajesz dzieciom pozytywną uwagę zaraz po zakończeniu złego zachowania, mówiąc np.:

• „Jesteś teraz cichy/a; wygląda na to, że jesteś gotowy/a do zabawy”.

Ważne, by nie ignorować niebezpiecznych zachowań, które wymagają natychmiastowej uwagi.

Kliknij tutaj, by pobrać

„Wyciągnij to najlepsze w swoich dzieciach” (PDF)

Dodatkowe informacje:

• Komunikacja z dzieckiem
• Stawianie granic i bycie modelem (Wideo)
• Kiedy dawać dziecku pochwałę
• www.aap.org/traumaguide