Jak rozmawiać z dziećmi o seksie w każdym wieku

Kiedyś Wasze rodzice mogli (a może nie) usiąść Wam do „tej rozmowy”. Wiecie, tej, w której mentalnie teleportowalibyście się w inne miejsce, bo usłyszenie od mamy lub taty określonych słów lub wywoływanie określonych obrazów po latach ciszy na ten temat było po prostu za dużo. Czy trzeba to w ogóle mówić? Nie super skuteczne.

Na szczęście rodziny ewoluują i zamiast siadać do wielkiej (niewygodnej) rozmowy o seksie, rodzice i dzieci prowadzą „drobne” rozmowy o seksie często, według edukatorka seksualności Dawn Ravine, twórczyni Never Fear Talks w Lurie Children's Hospital w Chicago. „Jedna wielka rozmowa po prostu robi to dziwne” – mówi Ravine. „Rodzice i opiekunowie powinni włączać informacje o seksie do codziennego życia z dziećmi. Tak jak regularnie rozmawiamy o rzeczach takich jak bezpieczeństwo, powinniśmy robić to z tematami rozwoju ludzkiego i relacji, dając dzieciom znać, że zasoby są zawsze dostępne”.

Nie jesteście pewni, od czego zacząć (lub co robić dalej), gdy chodzi o rozmowę z dziećmi o seksie? Tutaj eksperci oferują ważne wskazówki.

Kiedy rozmawiać z dziećmi o seksie

Według Ravine, im wcześniej rodzice i opiekunowie podejdą do tematu seksu, tym mniej niezręczne jest to dla wszystkich (i tym mniej dzieci się gniewają). „Kiedy dzieci są młodsze, zanim pojawi się choć najmniejszy sygnał dojrzewania, temat seksu jest mniej niezręczny, bo jest mniej osobisty” – mówi Ravine. „Im starsi są, tym bardziej przytłaczające to może czuć się, więc prowadzenie rozmów z maluchami, gdy tematy pojawiają się, jest najlepsze. Chcecie przekazać wiadomość, że ciała są OK. Mogą robić rzeczy, które mogą czuć się niezręcznie czasem, ale to OK”.

Dwie ulubione książki Ravine o ciałach i seksualności dla maluchów to „What Makes a Baby” i „Bodies Are Cool”.

Jak rozmawiać z dziećmi o seksie

Znowu, Ravine naleca do prowadzenia „drobnych rozmów” o seksie zamiast jednej wielkiej rozmowy, która, dla wielu dzieci, może „czuć się jak kara”. Mówiąc to, w zależności od wieku dziecka i poziomu dojrzałości, są kilka sposobów na prowadzenie tych rozmów bez bycia „Rozmową”.

„Znajdujcie naturalne okazje do dyskusji” – mówi Ravine. „Na przykład, gdy oglądacie serial lub film z Waszym dzieckiem, skomentujcie rzeczy, które dzieją się z pewnymi postaciami. Możecie powiedzieć coś w stylu: ‚To tak ciekawe, jak ona martwi się o swoje wizerunek ciała', albo ‚Kocham, jak ta postać robi coming out jako biseksualna, a jej rodzina jest tak wspierająca'.” To drugie daje wiadomość, że jesteście OK z gamą orientacji seksualnych w luźny, nie-wykładowy sposób, wyjaśnia.

Inny sposób na podejście do niezręcznych tematów to luźne ich nawiązanie, jakby były czymś, co wypadło Wam z pamięci. „Kiedy jesteście w drodze, gotujecie albo robicie cokolwiek z Waszym dzieckiem, możecie po prostu powiedzieć: ‚Myślałam, zdałam sobie sprawę, że nie rozmawialiśmy o masturbacji/orgazmie/menstruacji'” – mówi Ravine. „Trzymajcie to krótkie i słodkie, a jeśli to możliwe, nawiążcie to w czasie, gdy nie musicie nawiązywać głębokiego kontaktu wzrokowego, bo to może czuć się bardziej formalnie”.

Niezależnie od tego, jak nawiązujecie temat seksu i seksualności, upewnijcie się, że Wasze dziecko wie, że jesteście otwartą książką i kimś, do kogo zawsze mogą przyjść. „Dobrą ramą jest podanie odrobiny informacji i potem sprawdzenie z dzieckiem pytaniami takimi: ‚Co słyszałaś o XYZ?' i ‚Czy masz jakieś pytania o XYZ?' i dajcie dziecku znać, że jeśli pomyślą o pytaniach później, zawsze mogą Was zapytać wtedy” – wyjaśnia Tori Cordiano, psycholog kliniczny z Beachwood, Ohio, specjalizująca się w emocjonalnym, psychologicznym i behawioralnym rozwoju dzieci i nastolatków.

Cordiano dodaje, że liczba czynników wpłynie na to, jak i kiedy poruszacie pewne tematy, takie jak wiek Waszego dziecka, ich poziom rozwojowy, ich poziom komfortu w rozmowie o tych tematach i Wasz własny poziom komfortu w rozmowie o tych tematach.

Czy rodzice powinni rozmawiać o seksie inaczej z dziewczynkami i chłopcami?

Ravine zaleca indywidualizowanie dyskusji, by były dopasowane do każdego dziecka. „Są dziewczyny, które nie mają problemów z ciałem, i chłopcy, którzy mają” – wyjaśnia Ravine. „Gdy rodzice wyeliminują binarny aspekt z tych rozmów, personalizują je i są przypominani, że niekoniecznie muszą robić X, Y, Z tylko dlatego, że mają chłopca lub dziewczynkę”.

Lauren Schapiro, psychoterapeutka z Liz Morrison Therapy w Nowym Jorku, zauważa, że ważne jest, by rodzice podejść do tematu seksu w ten sam sposób dla chłopców i dziewczyn, bo „uczenie się o seksie podzielone na płeć może sprawić, że dzieci pomyślą, że dostają inne przesłania o seksie”.

„Przesłanie dotyczące procesu seksu powinno być uniwersalne” – mówi Schapiro. „Choć niektóre rzeczy są bardziej biologicznie związane z chłopcami lub dziewczynami, wciąż jest pomocne, by się o nich dowiedziały”.

Co innego unikać przy rozmowie o seksie z dziećmi? Przesądy. Według Cordiano i Ravine, rodzice i opiekunowie powinni unikać zakładania przesądów o:

  • Orientacji seksualnej.
  • Przyszłej wybranej strukturze rodziny.
  • Tożsamości płciowej.

„Oprócz używania słów takich jak ‚wiele' albo 'większość' zamiast ‚wszyscy', ważne jest nie zakładanie rzeczy jak orientacja” – mówi Ravine. „Będzie to w rozmowach, które prowadzicie, albo w książkach, które czytacie, upewnijcie się, że liczba orientacji i struktur rodziny jest reprezentowana od wczesnego wieku. Spotkałam dzieci, które latami nie powiedziały nic rodzicom o swojej orientacji lub tożsamości, bo były zdezorientowane, jak to pójdzie. Ich rodzice byli wspierający, ale skoro nigdy nie prowadzili rozmów wcześnie, dzieci nie były pewne”.

Cordiano wyjaśnia: „Zamiast założeń o tożsamości lub preferencjach seksualnych, potwierdźcie dzieciom, że adolescencja niekoniecznie jest momentem, gdy każda osoba przyjdzie do pełnego zrozumienia, kim jest i co lubi. To może być trwającą częścią ich formowania tożsamości, i to zdrowe i normalne, by mieć więcej pytań niż odpowiedzi na tym etapie gry”.

Jak rozmawiać z dziećmi o seksie w każdym wieku

Urodzenie–2 lata

Według Schapiro, to gdy dzieci uczą się swoich różnych części ciała. „Kiedy dziecko jest maluchem, pomocne jest, by nauczyły się nazw części ciała” – wyjaśnia. „Może być też pomocne rozmawianie o funkcjach tych części ciała, tak jak korzystanie z toalety. Kolejna świetna rzecz w rozmowie o seksie z Waszym dzieckiem od wczesna to rozmowa o wyznaczaniu granic wokół nagości i gdzie jest OK być nago i gdzie nie, np. w publicznym miejscu”.

Wiek 2–5 lat

Od 2 do 5 lat, dobre jest rozmawiać o prywatności części ciała, o których wcześniej się nauczyli, jak i o prywatności innych z ich częściami ciała. „To też świetny wiek, by uczyć dzieci, że są szefami swojego ciała i mają głos w tym, kto je dotyka” – mówi Schapiro. „Przykładem tego jest przytulanie. Dziecko nie musi przytulać kogoś innego i powinno nauczyć się, że nie każdy chce przytulas. Dzieci powinny wiedzieć, kiedy jest OK lub nie OK przytulać innych w zależności od poziomu komfortu drugiej osoby”.

Jeśli Wasze przedszkolak ma nawyk dotykania swoich części intymnych, Ravine mówi, by zignorować to w tym momencie. „To forma samoregulacji” – mówi, ale dodaje, że, gdy starzeją i w zależności od tego, jak często są poza domem, warto im wyjaśnić, gdzie i kiedy to odpowiednie.

Wiek 6–8 lat

„Normalizujcie, że niektóre części naszego ciała mogą czuć się dobrze, gdy są dotykane w tym wieku” – mówi Schapiro. „Również wyjaśnijcie, że to prywatne doświadczenie”.

Ravine dodaje: „Masturbacja nie zawsze jest poruszana w szkolnych programach edukacji seksualnej. I zostawia dzieci zastanawiające się, czy to złe czy OK. Chcemy, by wiedzieli, że tak, to prywatne, ale zupełnie normalne”.

Wiek 9–12 lat

„Tutaj skupienie na pomaganiu im zrozumieć własne ciało, gdy zbliża się dojrzewanie lub go rozpoczyna, powinno być fokusem rozmowy” – mówi Cordiano. „Temat zgody też pojawia się na tym etapie, nawet zanim nastąpi jako część spotkania seksualnego. Na przykład, zgoda obejmuje dawanie dziecku do zrozumienia, że nie muszą przytulać krewnego na Święto Dziękczynienia, jeśli nie czują się z tym komfortowo, albo pomaganie dziecku zrozumieć, że jeśli rodzeństwo mówi ‚stop', gra w brukowanie musi się skończyć”.

Cordiano dodaje, że przed rozmową o seksie w bardziej wyraźnych terminach, to świetny czas na wykorzystanie tego, na co Wasze dziecko jest narażone codziennie – reklamy, obrazy online, filmy itp. – by rozpocząć rozmowy o seksie i seksualności. „Również rozważcie, na co Wasze dziecko może być narażone, gdy nie jesteście w okolicy” – mówi. „Wiele dzieci jest narażonych na wulgarne obrazy online w młodszym wieku niż dawniej, więc może być konieczne prowadzenie rozmów o tym, co oglądali online, jeśli to nastąpi”.

Schapiro zauważa, że jeśli Wasze dziecko identyfikuje się jako LGBTQ+ i nie jesteście pewni, jak odpowiedzieć na niektóre pytania, które mogą mieć, to OK. „Jest OK, by powiedzieć, że nie macie wszystkich odpowiedzi” – mówi. „Wszystko chodzi o trzymanie linii komunikacji otwartej i dawanie dziecku do zrozumienia, że są słuchane”.

Niektóre dzieci będą bardziej prywatne niż inne, zwłaszcza na tym etapie – i to w zupełności OK. „To rozwojowo odpowiednie, by chcieć prywatności. To część społeczno-emocjonalnej niezależności, która dzieje się w dojrzewaniu” – wyjaśnia Ravine. „Ale jest różnica między prywatnością a tajemnicą”. Pierwsza, według Ravine, jest w zupełności normalna i zdrowa, druga to aktywne ukrywanie informacji ze wstydu lub strachu.

Jeśli Wasze dziecko nie chce być super gadatliwe o pewnych tematach, Ravine poleca po prostu dać im znać, że jesteście tam dla nich, jeśli cokolwiek nie tak albo mają jakiekolwiek pytania.

Nastolatkowie

„Rozmowy na tym etapie są kontynuacją tego, co hoffe zaczęło się, gdy nastolatkowie byli młodsi” – mówi Cordiano. „Tutaj rozmowa może skupić się bardziej na tym, jak nastolatkowie mogą dobrze dbać o siebie i swoje ciała, jednocześnie traktując innych bezpiecznie i z szacunkiem”.

Cordiano dodaje: „Rozmowy o zgodzie kontynuują się tutaj i mogą być bardziej wyraźnie związane z pomaganiem nastolatkom w nawigowaniu relacji romantycznych. I znowu, one są prawdopodobnie bardziej skuteczne, gdy są krótkimi sprawdzianami w odpowiedzi na sytuacje z życia, a nie długimi wykładami, w których nastolatkowie prawdopodobnie poczują się niezręcznie i odłączą”.

Im starzejsi dzieci, tym bardziej niezręczne rozmowy mogą czuć się, dlatego ważne jest, by zacząć je wcześnie i trzymać luźne i krótkie. Dodatkowo, podczas prowadzenia tych rozmów (lub idealnie przed), zwróćcie uwagę na to, jak czujecie, wadując przez te tematy.

„Ważny punkt dla wszystkich rodziców to eksploracja własnych uczuć o tych tematach” – mówi Cordiano. „Wielu rodziców uważa te rozmowy trudnymi do nawiązania lub na które odpowiedzieć, a jeśli to Wasz przypadek, warto to uznać i popracować nad sobą, by stać się bardziej komfortowym w rozmowie o tym z Waszym dzieckiem”.

Previous:

Next: