• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Przejście z roli rodzica na nauczyciela w edukacji domowej

Czy jesteś uprawniony?

Przejście z roli rodzica na nauczyciela w edukacji domowej

Rodzice często mówią mi: „Chciałbym uczyć dzieci w domu, ale nie myślę, że jestem do tego uprawniony”. Inni są zaintrygowani edukacją domową, ale nie potrafią wyobrazić sobie siebie jako rodzica i nauczyciela. Czy przeciętni rodzice mogą wziąć na siebie ogromne zadanie edukacji dzieci? Czy lata wyspecjalizowanego szkolenia są konieczne, by stać się dobrym nauczycielem? Odpowiedź na oba pytania to „tak”. Jak to możliwe? Bo nauka w domu jest zupełnie inna niż w klasie.

Gdy moja starsza córka miała 4 lata, męczyłam się nad wyborem: edukacja domowa czy przedszkole. Wątpiłam w swoje umiejętności nauczania. Gdy zapytałam Mela, tato uczącego w domu pięcioro dzieci, o radę, powiedział: „Przełamałaś bezsenne noce niemowlęctwa i maluchoodporności, nauczyłaś córkę mówić, jeść sama, ubierać się i zachowywać się poprawnie. Wreszcie masz do czynienia z rozsądnym, małym człowiekiem, prawdziwa frajda bycia rodzicem dopiero zaczyna się, a Ty nagle myślisz, że nie jesteś już uprawniona?” Cóż, ona nigdy nie poszła do przedszkola, a teraz, prawie 10 lat później, jestem bardzo рада, że posłuchałam Mela.

Przekonanie, że wy szkoleni profesjonaliści są jedynymi uprawnionymi do nauczania naszych dzieci, jest dość nowym pojęciem historycznie. Ok. 1850 r. wprowadzono obowiązkowe szkolnictwo w Massachusetts, a na przełomie stulecia rodzice (często niechętnie) przejęli odpowiedzialność za edukację dzieci państwu. Badanie pokazało, że wskaźnik umiejętności czytania i pisania w Massachusetts wynosił 98% przed edukacją obowiązkową; po niej nigdy nie przekroczył 91%.

Aby uczyć w dzisiejszych klasach, nauczyciele na pewno potrzebują lat wyspecjalizowanego szkolenia. Duże grupy dzieci z różnymi zainteresowaniami i zdolnościami spędzają 6–7 godzin dziennie razem, zapamięwając bloki często abstrakcyjnych informacji. John Taylor Gatto, Nauczyciel Roku NYC, dzielił się doświadczeniami w Ugłuszanie nas: „Zacząłem realizować, że dzwonki i zamknięcie, szalone sekwencje, segregacja wiekowa, brak prywatności, stała nadzór i cała reszta krajowego programu szkolnictwa były zaprojektowane dokładnie tak, jakby ktoś chciał zapobiec dzieciom w uczeniu się.”

Z drugiej strony, dzieci uczące się w domu mają wolność wyboru, kiedy, gdzie i jak się uczą. Jedynymi certyfikatami, jakich rodzice potrzebują do tego typu nauczania, są silna chęć pomocy dzieciom w osiągnięciu doskonałości akademickiej i wiara, że ich dzieci mogą i odniosą sukces. To brzmi prosto, ale jak rodzic staje się dobrym nauczycielem?

Gatto wyjaśnia: „Musiałem porzucić pomysł, że jestem ekspertem, którego zadaniem jest napełnianie małych głów moją ekspertyzą, i zacząłem badać, jak mogę usunąć te przeszkody, które zapobiegają naturalnemu geniuszowi dzieci w gromadzeniu się.” Najlepszy sposób na to? „Wyjdźcie z drogi dzieciom i dajcie im przestrzeń, czas i szacunek.”

Edukacja domowa, widziana takim światłem, nie polega na tym, by rodzic stał się nauczycielem w tradycyjnym sensie, ale by stał się przewodnikiem i partnerem w doświadczeniu uczenia się. Udana nauka w domu to obserwacja dziecka, podążanie za jego tropem i szacowanie jego wyborów. Można to robić w ramach przedmiotów podstawowych jak czytanie, matematyka, historia – po prostu kreatywnie.

Przykładowo, pamiętam naukę o wojnie secesyjnej w szkole. Otworzyliśmy podręczniki, zrobiliśmy kilka ćwiczeń i spędziliśmy godziny na zapamiętywaniu dużych bloków informacji. Było niesamowicie nudne, a po teście w piątek pamiętałem bardzo mało o wojnie secesyjnej.

Gdy moja córka Jessica miała 7 lat, czytałem z serią książek o małej dziewczynce-rabbinie o imieniu Addy, która żyła w czasie wojny secesyjnej. Opowiadana z perspektywy 9-latki, historia Addy zachwyciła Jessicę. Była pełna pytań i chciała się dowiedzieć więcej: „Dlaczego byli rabbini? Czym była Podziemna Kolej? Kim był Abraham Lincoln?”

Znaleźliśmy odpowiedzi na te i inne pytania w kolorowych książkach i kasetach wideo edukacyjnych w naszej bibliotece. Gotowaliśmy przepisy z tamtego okresu, robiliśmy proste ubrania, które były (prawie) historyczne. Poszliśmy też na reenactment wojny secesyjnej – z żołnierzami biwakującymi i jedzeniem gotowanym na otwartym ogniu. Ale najważniejsze: dobrze się bawiliśmy. Nigdy nie musiałam jej „uczyć” niczego, a ja sama nauczyłam się mnóstwa. Sześć lat później Jessica wciąż pamięta prawie wszystko, co omówiliśmy – a to to prawdziwa nauka!

Pokrywanie podstaw

A co z matematyką, czytaniem i pisaniem? Jak skutecznie uczyć tych przedmiotów bez walki? Wiele dzieci ma trudności, bo zaczynają uczyć się za wcześnie, a prezentacja jest często nudna. W szkole te tematy są roznoszone na bezużyteczne drobinki, które są bolesne dla wielu dzieci. Ale w szerszej perspektywie zastosowań w życiu, matematyka, czytanie i pisanie są częścią codzienności. Jako aktywni uczestnicy tego procesu, dzieci chwytają te umiejętności niemal bez wysiłku. Oto kilka pomysłów do wypróbowania w domu:

Matematyka

Zorientujcie się, jak używacie matematyki każdego dnia. Liczby na kartce są często bez znaczenia dla dzieci, ale mierzenie i planowanie specjalnego projektu to zabawa. Spróbujcie zbudować domek na drzewie, stół piknikowy, prostą półkę. Angażujcie dzieci w rutynowe czynności: „Jak oszacować, ile farby zużyjemy na kuchnię? Jaka jest całkowita kwota naszych zakupów spożywczych miesięcznie? Ile z tego to jedzenie śmieciowe? Ile zaoszczędzimy w roku, jeśli nie kupujemy jedzenia śmieciowego?” Nawet cukierki mogą być wyzwaniem: „Jaka jest średnia liczba czerwonych cukierków w dziesięciu workach M&M’s?”

Pisanie

Większość zadań pisemnych to tylko praca pofajdokracyjna, a dzieci to wiedzą. Pozytywne doświadczenie pisania wymaga, by dzieci wierzyły, że ich praca ma sens. Moje córki lubią prowadzić dziennik codziennych zajęć. Kupcie ładnie wyglądającą książkę i poproście dzieci o pisanie kilku zdań o tym, co zrobili każdego dnia. Moja 13-latka lubi cofać się po swoich 5 latach dziennika. Korespondencja z kolegami z innego kraju to inny świetny sposób na zachęcenie do pisania. Rzadko muszę namawiać córki do odpisywania, a one są w siódmej niebie, gdy dostają listy, zdjęcia, a nawet małe prezenty od nowych znajomych.

Rozważcie załozenie klubu pisarskiego. Zaproście kilka dzieci na raz w tydzień do wspólnego pisania. Niech jedno dziecko rozpocznie historię, a następne doda lub zmieni kierunek fabuły. Jedna mama wypełniła mały worek niezwykłymi przedmiotami... stare okulary, potrącany pluszak, gwizdek. Dzieci napisały historię zawierającą wszystkie przedmioty. Efekty były niesamowite!

Czytanie

Powtarzam to bez przerwy, bo nie ma lepszego sposobu na wspieranie umiejętności czytania dzieci: czytajcie im na głos codziennie. Sprawcie, by ida do biblioteki było wydarzeniem tygodniowym. Wypożyczajcie audiobooki i odtwarzajcie w aucie. Wybierajcie pięknie ilustrowane książki dla młodszych na tematy, które ich interesują. Poproście bibliotekarza o polecenie wartościowych lektur dla starszych. Rozważcie kilka subskrypcji ciekawych magazynów – ten sam chłopiec, co buntuje się przed czytaniem książki, może pożreć magazyn sportowy lub piłkarski.

Rodzic jako nauczyciel

Moja transformacja z rodzica na nauczyciela, a potem na partnera w nauce, była długą i wyzwaniem. Po wielu latach nauki w domu uważam, że rola rodzica-nauczyciela w edukacji domowej to wspieranie, zachęcanie i umożliwianie każdemu dziecku realizacji jego indywidualnych celów edukacyjnych.

Jeśli wciąż nie jesteście przekonani, że jesteście uprawnieni do nauczania dzieci, przeczytajcie, co Gatto – po 26 nagradzanych latach nauczania – ma do powiedzenia o kwalifikacjach nauczycieli: „Fakt, że certyfikowani eksperci nauczania jak ja są uważani za koniecznych, by sprawić, by nauka się działa, to oszustwo i ściema. Ufajcie rodzinom, sąsiedztwom i osobom, by dają sens na ważne pytanie: ‚Po co jest edukacja?’ Nielegalne jest, by ekspert odpowiadał na to pytanie za Was.” To brzmi jak edukacja domowa.