• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Czynniki rozwoju języka u dzieci

Powszechna mądrość mówi: dzieci naśladują to, co widzą i słyszą. Rodzicy regularnie są świadkami niekiedy nieporanych powtórzeń. Jakościowe interakcje komunikacyjne w pierwszych 2–3 latach życia stymulują rozwój języka i różnicują tempo postępu poznawczego. Drugi język rozwija się tak samo jak pierwszy. Niewstrzemięśliwość małych dzieci uczy ich szybko, choć samowiedza wieku może zakłócać naukę starszych.

Częstość

Od niemowlęctwa chłaniają język z najbliższego otoczenia, budując mentalną strukturę komunikacji. Częstość i jakość interakcji z rodziną i rówieśnikami daje ramy rozwoju języka, jeszcze zanim dziecko mówi. W tym „ciszym okresie” pozyskiwania języka dzieci rozumieją mowę i reagują na polecenia werbalne. Rodzice, którzy regularnie rozmawiają z dziećmi – zabawy słowne, czytanie, angażowanie w rozmowy rodzinne, możliwości interaktywnej zabawy z innymi – podnoszą szanse na bogaty słownictwo i umiejętności językowe przez ekspozycję.

Środowisko

Gdy mamy doświadczenia z rzeczywistością, rozwijamy język opisowy, by przetwarzać i kategoryzować wiedzę. Możemy słychać słowa i wiedzieć teoretycznie, że rzeczy istnieją poza naszym doświadczeniem, ale nie rozwinniemy głębokiego zrozumienia kontekstowego, mówiącego do wszystkich zmysłów. Rodzice mogą mocno zwiększyć rozwój języka dziecka, chodząc w miejsca i angażując się w aktywności – w domu, społeczności, na wakacjach – dające paliwo do rozmów o nowych rzeczach, które rodzina widzi i robi. To też przygotowuje grunt pod przyszły sukces szkolny.

Emocje

Wielu ludzi traci chęć komunikacji, gdy jest zestresowanych, znervowanych, złych lub bezradnych – uciekają w ciszę ochronną. Dzieci tak samo. Jeśli w ich środowisku panuje dużo stresu lub niepewności, małe dzieci mogą nieświadomie zdecydować, że mówienie to zbyt duże ryzyko i opóźnić produkcję języka. Drwiżenie i wstyd sprawiają, że dzieci i dorośli stają się samowiedzą i wahają się używać narzędzi językowych.

Drugi język

Nie ma skrótów w nauce drugiego języka. Uczący się drugi język, jeśli nie uczą się ich jednocześnie, muszą zacząć proces od etapu cichego. Im więcej okazji do słuchania i mówienia w nowym języku, tym szybciej osiągnie odpowiedni dla wieku poziom. Uczeń pewny w pierwszym języku ma przewagę w drugim. Jeśli nie ma doświadczenia z tematem w pierwszym języku, dwukrotnie trudniej opanować koncept i nowy język naraz – brakuje ramy zrozumienia. Dodatkowo starzy uczycí się zmagają z samowiedzą o byciu mniej sprawnymi komunikacyjnie niż w pierwszym języku.

Problemy rozwojowe

Rodzice martwią się o dzieci, które nie rozwijają języka w tempie rówieśników. Wiele problemów fizycznych może to opóźniać: słaba koordynacja ruchowa warg, języka, krtani, słabosłuch – przewlekły lub korekcyjny, trudności w uczeniu się, wrodzone niepełnosprawności intelektualne – wszystko wpływa na tempo i poziom rozwoju językowego.