Angststoornissen

Wat is angst?

Liam had altijd uitgekeken naar zijn jongere broer Sam. Maar telkens als Sam de late bus nam na voetbaltraining, maakte Liam zich zoveel zorgen dat hij zich niet op zijn huiswerk kon concentreren. Liam keek naar de klok, maakte zich zorgen en uitte de ergste scenario's uit — busongelukken voorstellend en vreesend, zonder duidelijke reden, dat Sam gewond of dood zou zijn. Pas toen Sam veilig thuiskwam kon Liam zich uiteindelijk ontspannen.

Het is volkomen normaal om je zorgen te maken als dingen drukkwart en ingewikkeld worden. Maar als zorgen overweldigend worden, kun je het gevoel hebben dat ze je leven runnen. Als je een excessieve hoeveelheid tijd bezorgd of zenuwachtig doorbrengt, of moeite hebt met slapen door je angst, let dan op je gedachten en gevoelens. Ze kunnen symptomen zijn van een angstprobleem of -stoornis.

Angst is een natuurlijke menselijke reactie die geest en lichaam betreft. Het vervult een belangrijke basale overlevingsfunctie: Angst is een alarmsysteem dat geactiveerd wordt wanneer een persoon gevaar of een dreiging waarneemt.

Wanneer het lichaam en de geest reageren op gevaar of een dreiging, voelt een persoon fysieke sensaties van angst — dingen als een snellere hartslag en ademhaling, gespannen spieren, zweetende handpalmen, een misselijke maag, en trillende handen of benen. Deze sensaties zijn onderdeel van de fight-flight reactie van het lichaam. Ze worden veroorzaakt door een toestroom van adrenaline en andere chemicaliën die het lichaam voorbereiden om een snelle vlucht te maken van gevaar. Ze kunnen mild of extreem zijn.

De fight-flight reactie gebeurt instantanneer wanneer een persoon een dreiging zintuigt. Het duurt een paar seconden langer voor het denkende deel van de hersenen (de cortex) de situatie verwerkt en evalueert of de dreiging echt is, en zo ja, hoe ermee om te gaan. Als de cortex het allemaal-goed signaal geeft, wordt de fight-flight reactie gedeactiveerd en kan het zenuwstelsel ontspannen.

Als de geest redeneert dat een dreiging kan aanhouden, kunnen gevoelens van angst aanhouden, de persoon alert houdend. Fysieke sensaties zoals snelle, ondiepe ademhaling; een kloppend hart; gespannen spieren; en zweetende handpalmen kunnen ook aanhouden.

Normale angst

Iedereen ervaart gevoelens van angst van tijd tot tijd. Angst kan beschreven worden als een gevoel van ongemak, zenuwachtigheid, zorgen, vrees, of vrees voor wat er gaat gebeuren of wat er kan gebeuren. Terwijl vrees de emotie is die we voelen in de aanwezigheid van een dreiging, is angst een gevoel van verwachte gevaar, probleem, of dreiging.

Gevoelens van angst kunnen mild of intens zijn (of ergens ertussenin), afhankelijk van de persoon en de situatie. Milde angst kan voelen als een gevoel van ongemak of zenuwachtigheid. Meer intense angst kan voelen als vrees, angst, of paniek. Piekeren en gevoelens van spanning en stress zijn vormen van angst. Lampenkoorts en de schuchtheid die kan komen bij het ontmoeten van nieuwe mensen zijn het ook.

Het is natuurlijk voor nieuwe, onbekende, of uitdagende situaties om gevoelens van angst of zenuwachtigheid op te wekken. Een belangrijke toets afleggen, een grote date, of een grote presentatie in de klas kunnen normale angst triggeren. Hoewel deze situaties de veiligheid van een persoon niet daadwerkelijk bedreigen, kunnen ze iemand laten voelen "bedreigd" door potentiële embarresment, zorgen over een fout maken, passen, over woorden struikelen, geaccepteerd of afgewezen worden, of trots verliezen. Fysieke sensaties — zoals een kloppend hart, zweetende handen, of een nerveuze maag — kunnen deel uitmaken van normale angst.

Omdat angst een persoon alert, gefocust, en klaar maakt om potentiële problemen af te wenden, kan een beetje angst helpen ons ons best te doen in situaties die prestatie involveren. Maar angst die te sterk is kan interfereren met ons best doen. Te veel angst kan ervoor zorgen dat mensen zich overrompeld, spraakloos, of onmachtig voelen om te doen wat ze moeten doen.

Angststoornissen

Angststoornissen zijn psychische gezondheidscondities die excessieve hoeveelheden angst, vrees, zenuwachtigheid, zorgen, of angst omvatten. Angst die te constant of te intens is kan ervoor zorgen dat een persoon zich bezig, afgeleid, gespannen, en altijd op de qui vive voelt.

Angststoornissen zijn onder de meest voorkomende psychische gezondheidscondities. Ze treffen mensen van alle leeftijden — volwassenen, kinderen, en tieners. Er zijn veel verschillende typen angststoornissen, met verschillende symptomen. Ze hebben allemaal één ding gemeen: Angst treedt te vaak op, is te sterk, is uit de verhouding tot de huidige situatie, en beïnvloedt het dagelijks leven en geluk van een persoon.

Symptomen van een angststoornis kunnen plotseling opduiken, of ze kunnen geleidelijk opbouwen en aanhouden tot een persoon begint te beseffen dat er iets mis is. Soms creëert angst een gevoel van onheil en voortekenen dat uit het niets te komen lijkt. Het is veelvoorkomend dat mensen met een angststoornis niet weten wat de emoties, zorgen, en sensaties veroorzaakt die ze hebben.

Verschillende angststoornissen zijn genoemd naar hun specifieke symptomen.

  • Gegeneraliseerde angst. Bij deze veelvoorkomende angststoornis maakt een persoon zich overvreet zorgen over veel dingen. Iemand met gegeneraliseerde angst kan zich overvreet zorgen maken over school, de gezondheid of veiligheid van gezinsleden, en de toekomst. Ze denken altijd aan het ergste dat kan gebeuren.

    Naast de zorgen en angst hebben mensen met gegeneraliseerde angst fysieke symptomen, zoals borstpijn, hoofdpijn, moeheid, gespannen spieren, maagpijn, of overgeven. Gegeneraliseerde angst kan ertoe leiden dat iemand school mist of sociale activiteiten vermijdt. Bij gegeneraliseerde angst kunnen zorgen voelen als een zwaarte die het leven overweldigend of oncontroleerbaar laat voelen.
  • Dwangstoornis (OCD). Voor een persoon met OCD neemt de angst de vorm aan van dwanggedachten (slechte gedachten) en dwangedragingen (handelingen die proberen angst te verlichten).
  • Fobieën. Dit zijn intense vreezen voor specifieke situaties of dingen die niet eigenlijk gevaarlijk zijn, zoals hoogtes, honden, of vliegen in een vliegtuig. Fobieën laten mensen meestal de dingen vermijden waar ze bang voor zijn.
  • Sociale fobie (sociale angst). Deze intense angst wordt getriggerd door sociale situaties of spreken voor anderen. Een extreme vorm genaamd selectieve mutisme zorgt ervoor dat sommige kinderen en tieners te angstig zijn om te praten in bepaalde situaties.
  • Paniekaanvallen. Deze angstepisodes kunnen zonder duidelijke reden optreden. Bij een paniekaanval heeft een persoon plotselinge en intense fysieke symptomen die kunnen omvatten een kloppend hart, benauwdheid, duizeligheid, gevoelloosheid, of tintelende gevoelens veroorzaakt door overactiviteit van de normale vreesreactie van het lichaam. Agorafobie is een intense vrees voor paniekaanvallen die ertoe leidt dat een persoon plekken vermijdt waar een paniekaanval mogelijk zou kunnen voorkomen.
  • Posttraumatische stressstoornis (PTSS). Dit type angststoornis is het resultaat van een traumatische of verschrikkelijke verleden ervaring. Symptomen omvatten flashbacks, nachtmerries, of constante vrees na afloop.

Hoe angststoornissen mensen beïnvloeden

Voor mensen die te maken hebben met angststoornissen, kunnen symptomen vreemd en verwarrend aanvoelen. Voor sommigen kunnen de fysieke sensaties sterk en opzetten zijn. Voor anderen kunnen gevoelens van onheil of vrees die zonder duidelijke reden gebeuren ze laten voelen bang, onbeschermd, en op de qui vive. Constante zorgen kunnen een persoon laten voelen overweldigd door elk klein ding. Al dit kan de concentratie, zelfvertrouwen, slaap, eetlust, en kijk van iemand beïnvloeden.

Mensen met angststoornissen vermijden misschien om over hun zorgen te praten, denkend dat anderen het niet zullen begrijpen. Ze vreesen oneerlijk beoordeeld te worden, of als zwak of bang beschouwd te worden. Hoewel angststoornissen veelvoorkomend zijn, kunnen mensen die ze hebben zich misbegrepen of alleen voelen.

Sommige mensen met angststoornissen kunnen zichzelf de schuld geven. Ze kunnen zich beschaamd of schuldig voelen, of per ongeluk denken dat angst een zwakte of een persoonlijke tekortkoming is. Angst kan mensen ervan weerhouden om plekken te bezoeken of dingen te doen die ze leuk vinden.

Het goede nieuws is, huisartsen begrijpen angststoornissen vandaag de dag beter dan ooit en, met behandeling, kan een persoon zich beter voelen.

Wat veroorzaakt angststoornissen?

Experts weten niet precies wat angststoornissen veroorzaakt. Verschillende dingen lijken een rol te spelen, waaronder genetica, hersenbiochemie, een overactieve fight-flight reactie, stressvolle leefsomstandigheden, en aangeleerd gedrag.

Iemand met een familielid die een angststoornis heeft heeft een grotere kans er ook een te ontwikkelen. Dit kan gerelateerd zijn aan genen die de hersenchemie en de regulatie van chemicaliën genaamd neurotransmitters kunnen beïnvloeden. Maar niet iedereen met een familielid met een angststoornis zal problemen met angst ontwikkelen.

Dingen die in een mensens leven gebeuren kunnen ook de basis leggen voor angststoornissen. Verschrikkelijke traumatische gebeurtenissen die tot PTSS kunnen leiden zijn een goed voorbeeld.

Opgegroeid in een gezin waar anderen angstig of bezorgd zijn kan een kind "leren" de wereld als een gevaarlijke plek te zien. Evenzo, iemand die opgroeit in een omgeving die eigenlijk gevaarlijk is (als er geweld is in het gezin of de gemeenschap, bijvoorbeeld) kan leren angstig te zijn of het ergste te verwachten.

Hoewel iedereen normale angst in bepaalde situaties ervaart, ontwikkelen de meeste mensen — zelfs diegenen die traumatische situaties meemaken — geen angststoornissen. En mensen die angststoornissen ontwikkelen kunnen verlichting krijgen met de juiste behandeling en zorg. Ze kunnen manieren leren om angst te managen en zich meer ontspannen en vredig te voelen.

Hoe worden angststoornissen behandeld?

Angststoornissen kunnen behandeld worden door psychische gezondheidsprofessionals, of therapeuten. Een therapeut kan kijken naar de symptomen waar iemand mee te maken heeft, de specifieke angststoornis diagnosticeren, en een plan maken om de persoon verlichting te geven.

Een specifiek type gesprekstherapie genaamd cognitief-gedragstherapie (CGT) wordt vaak gebruikt. In CGT leert een persoon nieuwe manieren om te denken en te handelen in situaties die angst kunnen veroorzaken, en om stress te managen en ermee om te gaan. De therapeut biedt steun en begeleiding en leert nieuwe copingvaardigheden, zoals ontspanningstechnieken of ademhalingsoefeningen. Soms, maar niet altijd, wordt medicatie gebruikt als deel van de behandeling voor angst.

Wat te doen

Het probleem behandeld krijgen kan helpen een persoon zich weer als zichzelf te voelen — ontspannen en klaar voor de goede dingen in het leven. Iemand die misschien te maken heeft met een angststoornis zou moeten:

  • Vertel een ouder of andere volwassene over fysieke sensaties, zorgen, of vreezen. Omdat angststoornissen niet vanzelf weggaan tenzij ze behandeld worden, is het belangrijk om iemand te vertellen die kan helpen. Als een ouder niet direct lijkt te begrijpen, praat met een schooldecaan, godsdienstoffer, of andere vertrouwde volwassene.
  • Ga voor een check-up. Ga naar een huisarts om ervoor te zorgen dat er geen fysieke condities zijn die symptomen kunnen veroorzaken.
  • Werk met een psychisch gezondheidsprofessional. Vraag een huisarts, verpleegkundige, of schooldecaan om een verwijzing naar iemand die angstproblemen behandelt. Eruitvinden wat de symptomen veroorzaakt kan een grote verlichting zijn.
  • Beweeg regelmatig, eet gezond, en slaap voldoende. Deze geven je lichaam en hersenen de juiste brandstof en tijd om op te laden.

Probeer geduldig en positief te blijven. Het kan tijd kosten om je beter te voelen, en moed om angsten aan te durven. Maar loslaten van zorgen laat ruimte voor meer geluk en plezier.

Previous:

Next: