Bloed

Mensen kunnen niet zonder bloed leven. Zonder bloed kunnen de organen geen zuurstof en voedingsstoffen krijgen om te overleven, we kunnen niet warm of afkoelen, infecties bestrijden, of afvalstoffen kwijtraken. Zonder voldoende bloed zwakken we en sterven we.

Hier zijn de basisprincipes over het levensonderhoudende vloeistof genaamd bloed.

Wat is bloed en wat doet het?

Bloed brengt zuurstof en voedingsstoffen naar alle delen van het lichaam zodat ze kunnen werken. Bloed transporteert koolstofdioxide en andere afvalstoffen naar de longen, nieren, en verteerstelsel om uit het lichaam te worden verwijderd. Bloed bestrijdt ook infecties, en transporteert hormonen door het lichaam.

Bloed bestaat uit bloedcellen en plasma. Plasma (uitgesproken: PLAZ-muh) is een geelachtige vloeistof met voedingsstoffen, eiwitten, hormonen, en afvalstoffen. De verschillende typen bloedcellen hebben verschillende taken.

Wat zijn de typen bloedcellen?

Rode bloedcellen: Rode bloedcellen (ook erythrocyten genoemd; uitgesproken: eh-RITH-ro-sieten) zijn vormgegeven als licht ingedukte, platte schijfjes. Ze bevatten hemoglobine (uitgesproken: HEE-mo-glo-bien), een eiwit dat zuurstof transporteert. Bloed krijgt zijn helderrode kleur wanneer hemoglobine zuurstof opneemt in de longen. Terwijl het bloed door het lichaam stroomt, geeft hemoglobine zuurstof af aan de verschillende lichaamsdelen.

Elke rode bloedcel leeft ongeveer 4 maanden. Elke dag maakt het lichaam nieuwe rode bloedcellen ter vervanging van gestorven of verloren cellen. Rode bloedcellen worden gemaakt in het binnenste van botten, het beenmerg.

Witte bloedcellen: Witte bloedcellen (ook leucocyten genoemd; uitgesproken: LOE-ko-sieten) zijn een sleutelonderdeel van het immuunsysteem. Het immuunsysteem helpt het lichaam zich te verdedigen tegen infecties. Verschillende typen witte bloedcellen bestrijden bacteriën, zoals bacteriën en virussen. Sommige typen maken antilichamen, speciale eiwitten die vreemde stoffen herkennen en helpen ze te verwijderen.

Er zijn verschillende typen witte bloedcellen, en hun levensduur varieert van uren tot jaren. Nieuwe cellen worden constant aangemaakt — sommige in het beenmerg, en sommige in andere delen zoals de milt, thymus, en lymfeknopen.

Bloed bevat veel minder witte dan rode bloedcellen, hoewel het lichaam de productie van witte bloedcellen kan opvoeren om infecties te bestrijden. Het aantal witte bloedcellen (het aantal cellen in een gegeven hoeveelheid bloed) bij iemand met een infectie is vaak hoger dan normaal omdat meer witte bloedcellen gemaakt worden of de bloedstroom in stromen om de infectie te bestrijden.

Bloedplaatjes: Bloedplaatjes (ook thrombocyten genoemd; uitgesproken: TROM-bo-sieten) zijn kleine, ovaalvormige cellen die helpen bij het stollingsproces. Wanneer een bloedvat breekt, verzamelen bloedplaatjes zich in het gebied en helpen ze de lekkage te dichten. Bloedplaatjes werken samen met eiwitten genaamd stollingsfactoren om bloedingen binnen ons lichaam en op onze huid te controleren.

Bloedplaatjes overleven slechts ongeveer 9 dagen in de bloedstroom en worden constant vervangen door nieuwe bloedplaatjes gemaakt door het beenmerg.

Hoe reist bloed door het lichaam?

Met elke hartslag pompt het hart bloed door ons lichaam, zuurstof naar elke cel dragen. Na het afleveren van de zuurstof, keert het bloed terug naar het hart. Het hart stuurt het bloed dan naar de longen om meer zuurstof op te halen. Deze cyclus herhaalt zich steeds weer.

Het bloedsomloopstelsel bestaat uit bloedvaten die bloed van en naar het hart transporteren.

Twee typen bloedvaten transporteren bloed door ons lichaam:

  1. Slagaders transporteren gezuurstofd bloed (bloed dat zuurstof heeft opgehaald in de longen) van het hart naar de rest van het lichaam.
  2. Bloed reist dan via venen terug naar het hart en de longen, om meer zuurstof op te halen om terug te sturen naar het lichaam via de slagaders.

Als het hart klopt, kun je bloed voelen dat door het lichaam stroomt bij pulspunten — zoals de nek en de pols — waar grote, bloedgevulde slagaders dicht bij de huid lopen.

Wat als iemand te weinig bloedcellen heeft?

Soms kan medicatie gegeven worden om iemand meer bloedcellen te laten maken. En soms kunnen bloedcellen en speciale eiwitten die bloed bevat, vervangen worden door bloed van iemand anders te geven. Dit heet een bloedtransfusie (uitgesproken: trans-FEU-zyuhn).

Mensen kunnen transfusies krijgen van het deel bloed dat ze nodig hebben, zoals bloedplaatjes, rode bloedcellen, of een stollingsfactor. Als iemand bloed doneert, kan het gehele bloed in zijn verschillende delen gescheiden worden voor deze doeleinden.

Previous:

Next: