• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Hoe je een kleuter disciplineert: 9 door experts ondersteunde methoden die werken

Hoe schattig peuters ook zijn, hun gedrag kan soms aan de tegenovergestelde kant voelen. De humeuruitbarstingen, de keiharde onachtzaming voor aanwijzingen, het alles "zelf doen" moeten. Het is genoeg om elke ouder of verzorger gek te maken! Hier is een hot tip: Het vervelende gedrag? Volledig normaal.

"Kleuters leren nu pas hun eigen mens te zijn," legt Tovah Klein uit, die gepromoveerd is in klinische en ontwikkelingspsychologie en directrice is van het Barnard College Center for Toddler Development en auteur van "How Toddlers Thrive." "Om dat uit te zoeken, testen ze regels, grenzen en boundaries om te zien wie de baas is en hoe alles werkt. Ze zijn niet stout; ze leren hoe ze met mensen moeten interacteren."

Hoewel er geen one-size-fits-all is wanneer het om kleuterdiscipline gaat, adviseert Klein een positieve benadering, ongeacht je tactiek. "Positieve discipline is gebaseerd op kinderontwikkeling en helpt kinderen om zich te reguleren en vooruit te gaan in de loop van de tijd," legt ze uit. "Het erkent dat peuters leren – over zichzelf en hoe ze moeten interacteren en gedragen in de wereld. Ze gedragen zich misschien niet altijd op een manier die je leuk vindt, maar het is de rol van een ouder en verzorger om ze te ondersteunen en te begeleiden – niet te straffen of te schamen, wat op het moment kan werken, maar angst de basis van ontwikkeling maakt."

Benieuwd hoe je een kleuter liefdevol kunt disciplineren op een manier die werkt? Hier zijn negen door experts ondersteunde technieken.

1. Neem "Je slaat, je zit" aan

Zonder twijfel is slaan (of bijten) een van de meest opzetende kleutergedragingen – en hoewel het niet persoonlijk genomen hoeft te worden (naast het gebrek aan communicatievaardigheden begrijpen peuters nog niet ieders gevoelens), mag het niet getolereerd worden. Een oplossing? Je slaat, je zit.

"Wanneer je kind een broertje of zusje slaat, reageer snel," zegt Sharon Silver, oprichter van Proactive Parenting en auteur van "Stop Reacting and Start Responding: 108 Ways to Transform Behavior into Learning Moments." "Geen behoefte je stem te verheffen of ze in time-out te zetten. In plaats daarvan, plaats ze op je schoot, omring ze liefdevol en zeg: 'Oeps! Je slaat, je zit.' Tel tussen de drie en vijf seconden, en zeg dan: 'Nu laten we het nog eens proberen.'"

Volgens Silver modeleert deze reactie kalm gedrag terwijl het slaan stopt en je kind leert dat het niet oké is.

2. Gebruik afleiding

Hele dag worden peuters verteld wat ze moeten doen en hoe, dus afleiding gebruiken – in plaats van gewoon "hou op!" te zeggen – toont ze wat ze wél kunnen.

"Afleiding is geweldig omdat peuterswerelden vol zitten met 'nees' en 'kannietjes'," zegt Annelise Cunningham, klinisch psycholoog en neonatale intensive care-afdeling neurodevelopmentele assessment en infant mental health postdoc-fellow bij Lurie Children's Little Ones-programma in Chicago. "Dus, in plaats van 'stop met rennen!' te zeggen, zeg 'laat me je rustige voeten zien' of 'ik vraag me af hoe stil je kunt lopen.'"

Cunningham stelt zelfs voor om een lijstje te maken van dingen die je kinderen wél kunnen doen in plaats van ongewenst gedrag, zodat je altijd iets klaar hebt.

3. Stel grenzen

Volgens Klein zijn duidelijke grenzen en routines de beste aanpak om ongewenst kleutergedrag te beperken – en gelukkig kunnen ze worden ingesteld voordat je je haar uittrekt. "Kleuters doen het goed wanneer er consistentie en voorspelbaarheid in hun leven zit, zoals vaste bedtijden en maaltijden en regels die daarbij horen," merkt Klein op. "Ik zie grenzen als discipline, en er is geen straf nodig." Als voorbeeld legt Klein uit dat als een kleuter begint met voedsel gooien tijdens het avondeten, je simpelweg reageert met: "Ik zie dat je klaar bent met eten. Ik zet je bord weg, en je bent klaar."

"Het is een duidelijke – niet boze – grens," zegt ze. "Wanneer ouders lichtheid en helderheid gebruiken, reageren kinderen." En zodra je een systeem vindt dat voor je kind werkt, blijf erbij. Hoewel geen enkele regel of grens universeel zal werken, is consistentie altijd de sleutel. "Probeer tactieken een paar keer om te zien of ze gaan werken," zegt Cunningham. "Je kind geeft je de data die je nodig hebt. En zodra je iets vindt waar ze op reageren, wees consistent."

4. Oefen geplande negering

Wanneer een kleuter zich bezighoudt met vervelend (maar niet gevaarlijk) gedrag, zoals een speelgoedje trappen, om je aandacht te krijgen, is het oké om er niet veel aandacht aan te geven. Er zijn echter een paar dingen om te onthouden. "Geplande negering is het specifieke, consistente negeren van bepaalde gedragingen terwijl je nog steeds emotioneel beschikbaar bent," legt Cunningham uit. "Als je kind een speelgoedje trapt, zeg gewoon: 'Ik zie dat je een moeilijke tijd hebt nu, maar we trappen geen speelgoed in ons huis. Ik ga het avondeten maken.' Wanneer het trappen stopt, zorg dan voor emotionele verbinding."

5. Model goed gedrag

"Kleuters testen de wateren om te zien wat toegestaan is en wat niet, maar ze hebben geen goed gevoel voor consequenties," legt dr. Brandon Smith uit, fellow in algemene academische pediatrie in de afdeling Pediatrie bij Johns Hopkins in Baltimore. "De beste discipline is om hun acties te voorzien en te modelleren wat ze in een positieve manier moeten doen. Laat ze zien wat toegestaan is en wat verwacht wordt, zodat ze dat leren en zich als jij gedragen."

En terwijl je erbij bent, let op wanneer ze het in het gedragsdepartment goed doen. De American Academy of Pediatrics (AAP) beveelt aan je kind te complimenteren wanneer ze iets goeds doen, niet alleen te laten weten wanneer ze stout zijn. En in plaats van het allesomvattende "goed gedaan", wees specifiek met je woorden. Bijvoorbeeld, zeg: "Goed gedaan dat je je speelgoed deelt met je zusje!"

6. Probeer time-in

In plaats van time-out, probeer time-in. "Wanneer je een kleuter in time-out zet, zeg je eigenlijk: 'Je hebt een moeilijke tijd nu. Ga alleen zijn.' Dat is het tegenovergestelde van wat ze nodig hebben," zegt Cunningham. "Er zijn duidelijk scenario's waar het verwijderen van een kind uit een situatie helpt, zoals agressief gedrag op een verjaardagsfeestje, maar zelfs dan is het belangrijk om op te volgen met herverbinding en erover te praten."

Wanneer kleuters zich gedragen op een manier die alsof het een traditionele time-out rechtvaardigt, adviseert Cunningham om knuffelen en proberen te praten. "Houd dingen ontwikkelingsgeschikt, maar in het algemeen, wees er voor ze," zegt ze. "Ouders onderschatten hun kracht. Jij zijn wie je bent [als hun ouder] is genoeg."

7. Kies je strijdjes

Als je probeert elke overtreding van je kleuter aan te pakken, ga je jezelf – en je kleuter – gek maken; dus kies je strijdjes. "Ouders' relaties met hun kind zouden gezond, positieve moeten zijn, dus het is belangrijk dat ze nadenken over wat belangrijk is en wat echt nodig is om kinderen te tonen 'dat is niet oké'," zegt Smith. "Laat peuters hun natuurlijke verkennende zelf zijn terwijl je de lijnen op de kaart trekt die ze niet mogen oversteken."

8. Geef alternatieven

Vergelijkbaar met afleiding, het geven van alternatieven aan peuters biedt ze een nieuwe actie, in plaats van gewoon "nee" te zeggen. "Als reactie op een kind dat speelgoed gooit, zou een ouder kunnen zeggen: 'Ik kan niet toestaan dat je dit gooit. Het kan kapgaan. Hier is een zachter speelgoedje dat je direct in deze emmer kunt gooien!'" merkt Klein op. "De reactie werkt met het kind mee om ze te leiden naar meer passend gedrag. Alternatieven geven (een kussen om op te kloppen als je boos bent) en gevoelens benoemen kan een kind helpen leren hoe ze met negatieve gevoelens om te gaan, wat doorgaans onderliggend is aan 'misgedrag'."

9. Bovenal, zorg dat je een veilige heching hebt

Je kunt een arsenaal aan kleuterdisciplinetechnieken hebben, maar uiteindelijk is het ding dat gedrag het meest beïnvloedt de relatie van de ouder en/of verzorger met het kind. "Kinderen bloeien op van positieve ervaringen met hun ouders en verzorgers," zegt Cunningham. "Kleine, verzadigde brokken tijd, waarin je geniet van het kind en ze niet vertelt wat ze moeten doen, helpt hen zich veilig voelen en laat ze zien hoe ze de wereld navigeren, wat uiteindelijk zal reflecteren in hun gedrag."

Hou ook in gedachten, kinderen kunnen oppikken wat je voelt, dus als je je gehaast voelt om kwaliteitstijd in te knijpen, zullen ze dat merken. "Je zou verbaasd zijn waar je tijd met je kunt krijgen, waarin je niet passief bent of ze stuurt," voegt Cunningham toe. "Het kan in het bad zijn of het bedritueel anders aanpakken. Wat het scenario ook is, wees in de interactie met je kind. Hoe natuurlijker het voorkomt, hoe meer succes je zult hebben."