• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Vroeggeboorte: oorzaken, signalen en risico's

In een ideale zwangerschap bevallen je zodra je week 40 bereikt, maar zoals veel moeders kunnen getuigen, is dat niet altijd het geval. Volgens de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) werd in 2018 één op de tien baby's in de VS te vroeg geboren — wat betekent dat ze prematuur waren. Hoewel veel vrouwen meer dan klaar zijn om eraf te zijn in de laatste helft van de zwangerschap, is het doel altijd om hun baby zo lang mogelijk in de baarmoeder te laten blijven.

"De reden dat dokters bezorgd zijn over vrouwen die vroeg bevallen, is omdat het de normale groei en ontwikkeling van de baby kan belemmeren," zegt Dr. Kecia Gaither, gynaecoloog, moeder-foetus specialist en directeur van Perinatale Diensten bij NYC Health and Hospitals in New York.

Om die reden is het belangrijk om de risicofactoren te kennen die bijdragen aan vroeggeboorte, evenals de signalen van vroeggeboorte te herkennen. Hier bieden experts advies over wat je moet weten over vroeggeboorte.

Wat wordt als vroeggeboorte beschouwd?

"Wanneer een baby vroeg of prematuur geboren wordt — de terminologie is uitwisselbaar — zijn ze geboren vóór 37 weken gestatie," zegt Dr. Felice Gersh, gecertificeerde gynaecoloog. Hoewel elk kind dat drie weken voor de berekende datum geboren wordt als vroeggeboorte gilt (of een "preemie" zoals ze vaak worden aangeduid), zijn er drie subcategorieën van vroeggeboorte, volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO):

• Extreem vroeggeboorte (minder dan 28 weken).

• Zeer vroeggeboorte (28 tot 32 weken).

• Matig tot laat vroeggeboorte (32 tot 37 weken).

In de VS vallen 70% van de vroeggeboortes in de categorie "laat vroeggeboorte," volgens de American Academy of Pediatrics (AAP). Naarmate de gestationele leeftijd (de "leeftijd" van de zwangerschap) toeneemt, verbetert de gezondheidsuitkomst voor de baby, merkt het American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) op. En dankzij vooruitgang in medische zorg hebben baby's die na 28 weken geboren zijn en meer dan 2 pond 3 ons wegen nu bijna een volledige kans op overleving, volgens de AAP.

Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van vroeggeboorte?

Veelal is de exacte reden voor vroeggeboorte niet duidelijk; het gebeurt gewoon, dus beschuldig jezelf niet.

"In de meerderheid van de gevallen is de etiologie van vroeggeboorte onbekend," zegt Gersh. "In het algemeen zou elke vrouw moeten doen wat ze kan om optimaal gezond te zijn tijdens de zwangerschap, maar stressen en zichzelf beschuldigen is schadelijk en onterecht."

Er zijn echter wel risicofactoren (veel onvermijdelijk) die kunnen bijdragen aan te vroeg bevallen, waarvan veel door een arts tijdens de prenatale zorg geïdentificeerd kunnen worden. Volgens Gaither zijn hier enkele van de meer voorkomende oorzaken van vroeggeboorte:

• Infectie (zoals groep B streptokokken, urineweginfecties, vaginaalinfecties en infecties van de foetale/placentaire weefsels).

• Servixinsufficiëntie (zwakte).

• Servicale/uteriene anomalieën.

• Meerlingzwangerschap (tweelingen, driewerigen of meer).

• Hypertensie.

• Diabetes.

• Stressvolle levensgebeurtenissen.

• Roken.

• Middelenmisbruik.

• Placenta-ablatie (wanneer de placenta zich vroeg losmaakt van de baarmoeder).

• Eerdere vroeggeboorte.

• Thrombofiliën (abnormale bloedstolling).

• Cholestase van zwangerschap (een leveraandoening die laat in de zwangerschap optreedt).

• Placenta praevia (laagliggende placenta).

• Bindeweefselaandoeningen.

Omdat zwanger zijn met meerlingen een risicofactor is, zijn vrouwen die in vitro fertilisatie (IVF) of een andere vorm van geassisteerde reproductieve technologie (ART) gebruiken, ook meer at risk op vroeggeboorte. (Vrouwen die zwanger zijn met tweelingen, driewerigen of meer, hebben meer kans op problemen zoals pre-eclampsie en placenta praevia.)

Er zijn ook sociale en economische factoren die kunnen bijdragen aan vroeggeboorte. Volgens de CDC gebeuren vroeggeboortes vaker bij laaginkomens en Afro-Amerikaanse vrouwen. In 2019 vonden onderzoekers van de Universiteit van Washington dat zwarte vrouwen bijna tweemaal zo waarschijnlijk vroeg bevielen dan witte vrouwen — ongeacht sociaal-economische factoren.

In het Journal of Health Disparities Research and Practice verbond onderzoeker Amelia Gavin raciale discriminatie met post-traumatische stressstoornis, en daarmee met vroeggeboorte.

"Zwangerschap is een stresstest voor het lichaam," schreef Gavin. "Als je door discriminatie, armoede en residentiële segregatie gestrest bent geweest in je leven, is de kans op een gezonde geboorteuitkomst gecompromitteerd."

Andere studies hebben hogere percentages vroeggeboortes bij Afro-Amerikaanse vrouwen verbonden met een "lagere kwaliteit" van prenatale zorg, wat op zijn beurt meer complicaties kan veroorzaken.

Natuurlijk is het belangrijk om te onthouden dat vrouwen die regelmatig prenatale zorg krijgen, waarschijnlijker een gezonder zwangerschap en baby hebben, volgens KidsHealth.

Wat zijn de waarschuwingssignalen van vroeggeboorte?

Volgens zowel Gersh als Gaither zijn er een aantal waarschuwingssignalen van vroeggeboorte, waaronder:

• Bekkenklachten.

• Bloedverlies of bloeding.

• Verhoogde vaginaal verlies.

• Krampen.

• Onderbuik- of rugklachten.

Het kan een vals alarm zijn, maar het is toch belangrijk om direct contact op te nemen met je arts als je dergelijke symptomen ervaart — vooral als ze op 37 weken of eerder in je zwangerschap zijn.

Waarom is vroeggeboorte een zorg?

Hoewel vrouwen zich aan het einde van hun zwangerschap volledig uitgeput kunnen voelen, zijn baby's dat niet — feitenlijk doen ze dan veel van hun ontwikkelen, inclusief gewicht aankomen, wat helpt bij een aantal vitale functies.

"Baby's rijpen het beste in de voedende omgeving van de baarmoederholte," zegt Gersh. "In de baarmoeder van een gezonde zwangere vrouw blijft de foetus warm en krijgt alle zuurstof en voeding die nodig is. Eenmaal geboren, moet de baby werken om warm te blijven, te drinken om voedsel binnen te krijgen en te verteken en te ademen om gezuurstofd bloed te krijgen. Al dit is uitputtend voor een klein baby, en het vereist grote hoeveelheden energie die vroeggeboren baby's missen."

Volgens Gaither zijn andere complicaties die kunnen ontstaan voor vroeggeboren baby's:

• Intracraniële bloedingen (bloeding in de hersenen).

• Verzwakte immuunsystemen.

• Problemen voortvloeiend uit onvolledig ontwikkelde longen, zoals respiratoire distress syndroom.

• Retinopathie van prematuriteit, een potentiële verblindende ziekte.

• Gastro-intestinale systeemproblemen.

• Bloedproblemen, zoals anemie en geelzucht.

Baby's die vroeg geboren zijn, hebben ook een hoger risico op het ontwikkelen van cerebrale parese, evenals gedrags- of psychologische problemen, zoals aandachtsstoornis met hyperactiviteit (ADHD) en angststoornissen.

Wat te verwachten als je een preemie ter wereld zet

Veel baby's die vroeg geboren worden, moeten tijd doorbrengen in de neonatale intensive care afdeling (NICU) in het ziekenhuis. De lengte van hun verblijf wordt bepaald door een aantal factoren, waaronder hoe vroeg ze geboren zijn, evenals hun geboortegewicht. De meeste baby's kunnen de NICU verlaten zodra ze consistent gewicht aankomen, zelfstandig eten en ademen en hun lichaamstemperatuur kunnen handhaven. Maar ongeacht de lengte van hun verblijf, zal het waarschijnlijk stressvol zijn voor ouders.

Veel moeders kunnen hun vroeggeboren baby's niet direct vasthouden, aanraken of borstvoeden, en sommigen worden ontslagen uit het ziekenhuis voordat hun baby. Wat je individuele situatie ook is, het is belangrijk om met je arts te spreken over wanneer het OK is om te voeden, vas te houden en huid-op-huid contact te hebben met baby. Het zal ongemakkelijk zijn om gescheiden te zijn van je pasgeborene, maar probeer in gedachten te houden dat ze de best mogelijke zorg krijgen van de specialisten in de NICU.

"Mijn baby zien wegnemen naar de NICU was de meest stressvolle gebeurtenis van mijn leven," zegt moeder van twee Mary McDonnell, uit Hoboken, New Jersey. "En daarna, tijdens de weken dat ze in het ziekenhuis was, voelde ik me schuldig haar zo vaak te bezoeken omdat ik de hele tijd weg was van mijn zoon. Over het algemeen was het een vreselijke situatie, maar we zijn erdoorheen gekomen, en ik ben dankbaar voor de zorg die ze in het ziekenhuis kreeg. Ze is vandaag een gelukkig, gezond 3-jarig kind."