• Bebekler
• Aile kurma
• Çocuklar
• Genel ebeveynlik
• Yenidoğanlar
• Gençler
• Yürümeye başlayan çocuklar
• Gebelik

ADHD ile Başa Çıkma: Bir Anneden Gerçek Hikaye

ADHD ile Başa Çıkma: Bir Anneden Gerçek Hikaye

Kendi özel ihtiyaçlarımla başa çıkma deneyimim, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (ADHD) ile başa çıkmayı öğrenmek oldu. Büyük kızım her zaman yaşındaki diğer çocuklardan farklıydı. Tabii ki, annesi olarak onu her zaman ilginç, yaratıcı ve diğer çocuklardan daha eğlenceli buldum. Hala öyle düşünüyorum. Ama bu süreçte, tanısız ADHD ile başa çıkıyordu. Aslında, bu kitabın yazıldığı sırada hala doğru tanı konusunda zorlanıyorduk. Bazen özel ihtiyaçlar tek bir şey değilse ve birkaç perspektiften yaklaşılması gerekiyorsa.

ADHD'nin Yaratıcı Yüzü

Tüm hayatında, yaşına göre tipik olmayan şeylerin tuhaf koleksiyonlarını yaptı ve ilgi alanlarını keşfetmekten keyif aldı. Masal kitapları yerine dinozor kitapları isterdi. Bebekler yerine kertenkeler ve yılanlar isterdi. Sadece istemekle kalmadı, onlarla ilgili her şeyi bilirdi ve her yetişkinin bakımına dair bir iki şeyler öğretebilirdi.

Erken yıllarında kızım, "toprak annesi" çiftlik ortamı—50 hektarlık kurbağalar, yılanlar ve diğer çeşitli canlılar—ile babasının, şık, yakın komşuluk ilişkileri içinde bir lüks mahalledeki temiz evi arasında gidiş-geliş yapıyordu. Ben dışlanmış hissettiğim ve kızım da ebeveynler arasındaki oldukça sert rekabetin ortasında kaldığı için bizim için zor bir dönemdi.

İlk Belirtiler Ortaya Çıktı

Sonra, bu ebeveyn çelişkilerinin yanında, kızım zor bir çocuk oldu. ADHD'nin erken belirtilerini gösteriyordu, ama hiperaktif olmadığı için, boşanmış bir evden gelen stresin dışında herhangi bir nedenle belirli bir belirti grubunun neden olduğunu tespit etmek çok zordu. Çok hoş olmayan bir çocuk olabilirdi. Başkaları onun "küçük bir canavar" olabileceğini söylese de, sevdiğim çocuğum olduğu için sadece sinirlerinizi bozabileceğini söyleyeceğim. İstekli, kolayca tahrik olabilen ve genellikle çok tartışmacıydı.

Büyüdükçe farklı şeyler denedik—ama hiçbir şey işe yaramadı. Yavaş yavaş çöktü, okulda aşırı performans kaygısı geliştirdi ve başarısız olmaya başladı. Suçlamalar benim yönümde yoğunlaştıkça, hem onun hem de kendim için daha koruyucu oldum ve bu kötü döngü devam etti.

İp Uçları Arıyorum

Kızım kaygı belirtileri sergilemeye başladığı anda bir şeylerin ters gittiğini anladım. Bunu babasının eleştirici olmasından kaynaklı sandım ve bu tamamen onun hatası olmayabileceğini kabul etmedim. Artık bir biyokimyasal bozukluğun belirli çevresel faktörler tarafından kötüleştirilebileceğini, ama bu faktörlerin durumu yaratmadığını biliyorum. Dikkat eksikliği bozukluğu (ADD) ve diğer biyokimyasal bozukluklar doğustandır, edinilmiş değildir. Bu yüzden suç aramak anlamsızdır. Odaklanılması gereken, çocuğa nasıl yardımcı olacağımızdır. Ve ebeveynler arasındaki iş birliği ne kadar çok olursa, çocuk için o kadar iyidir.

Anne Uyarısı!

Çocuğunuz okulda ciddi sorunlar gösterdiğinde, suçlayacak birini aramak yerine çözüm arayın. Çoğu zaman gerçek bir engelli, öğretmenlerin—ve ebeveynlerin—çocuğun sadece yeterince çaba göstermediğini varsayması yüzünden tanısız kalır.

Bizim durumdaki sorun—ve bu çok yaygın bir sorundur—dış etkenlerin konuyu karıştırmasıyla, kimse kızımızın biyokimyasını kontrol etmeyi düşünmedi. Okul aracılığıyla test yaptırdım ama sonuç kesin değildi. Yine de, test sonuçları doğru tanıyı koymak için kullanabileceğimiz çok sayıda bilgi içeriyordu, eğer o yönde bakıyor olsaydık. Bunun yerine, onun için hangi ortamın daha iyi olacağı konusunda, benim yaratıcı ortamım mı yoksa babasının daha kontrollü ev mi olduğu konusunda çaresiz tartışmaya devam ettik.

Durumdan dolayı çok sinirli ve sık sık depresif hissetsem de, cevap aramayı bırakmadım. Eski "anne sezgisi" bana her zaman başka bir açıklama aramam için sitem ederdi.

İp Uçları Birikmeye Başladı

Bu çocukta özel bir parıltı vardı, ama içindeki bir şey onun potansiyeline ulaşmasını engelliyordu. Daha rahat bir ortam istese de ve bu olumlu etki ediyorsa da, okuldaki performansını değiştirmiyordu. Bu tutarlı derecede berbat kalmaya devam ediyordu. Her öğretmen görüşmesinde aynı korkunç yorumu duyurdu: Bu çocuk potansiyeline göre çalışmıyor.

Bir gün, sorun sadece ortamla ilgili değil—artık onun sağlığıyla ilgili ciddi bir sorun olduğunu fark ettim. Onun sadece mutlu, işleyen bir çocuk olmasına nelerin yardımcı olacağını keşfetmek benim görevimdi. Koşullar altında, çok yalnızdım. Çocuk, on iki yaşında okula gitmeyi reddediyordu ve ben onu katmerliyorlamla suçlanıyordum. Onu okula götürmek için polisi aramak haric her şeyi denedim. Onun aşırı korkusunun ciddi bir sorun olduğunu anlatmaya çalıştım, ama bana sadece "onu okula götür" denildi.

Kontrolü Ele Geçirmek

Aşağıya Doğru Sarmal

Bu noktada, kızım ödevleri takip etmekte zorlanıyor ve yaptığını yalan söylüyordu. Notları düştü, şimdi astım krizi geçirmeye başladı ve okuldan uzaklaştıran hastalıklara meyilli hale geldi. Yine ben suçlandım, çünkü babasının yanında olduğunda onu okula götürebiliyordu.

Kızım depresyona girmeye başladığında gerçekten akılmımdan çıktığını düşündüm. Babasının yanında iyiydi deniliyordu, ama benim evimde parçalanıyordu. Sonra öğrendim ki, bir çocuk belirli ortamlarda kendini zorunlu hissederse kendini toparlayabilir. Çocuk annesiyle olduğunda, duygusal olarak yeterince güvende hissederek her şeyi dışarı atabilir. Sorun ben hallüsinasyon yaşıyormuş gibi hissetmeye başlamıştım.

Sorunu Tespit Etmek, Nihayet

Kızım ergenlik çağına girdiğinde daha da çöktü, ama bazı yollarla kendini toparlamaya da başladı. Sonunda bir şeylerin ters gittiğini fark etti ve nihayet ön tanı olarak klinik depresyon ve sonra dikkat eksikliği bozukluğu alabildiğimde çok işbirlikçi oldu. Bunlar ciddi durumlar ve muhtemelen ömrü boyu onlarla uğraşacak. Ve yine de, bir başlangıç noktasının ve onu rahatsız eden şeylere isimlerin olması bize heimize rahatlama getirdi. Özellikle kızım, sorunlarının hepsinin kendi hatası olduğunu, aptal ve tembel olduğu için olduğuna inanıyordu.

Çeşitli ilaçlarla muhafazakar bir şekilde deney yaparak, sonunda işe yarayan bir kombinasyon bulduk. İlaç, bu ruhsal bozukluklar ve ADHD için son derece önemlidir ve hatta mucizevi olabilir. Ritalin kullanmaya başladığı birkaç gün sonra, kızım dil ve anlatım sınavından A+ ile geldi—tanı ve ilaçtan önce bu dersten sürekli D+ alıyordu. Hiçbiri inanamadı. Hemen herkese haber vermek istedim. Ben de, o da doğrulandığını hissetti. Öz saygısının gözüm önünde büyüdüğünü gördüm.

Kadın Bilgeliği

Bazen benzer belirtilere sahip ve belirli teşhisler (bir teşhis) içine giren çocukların olduğunu öğrenmek, özel ihtiyacı olan çocuğunuzun öz saygısında devasa bir fark yaratabilir. Durumuna koyabileceği bir isimle, sürekli çektiği yükün altından kendini suçlamayı bırakabilir.

Özümseme ve Şenlik

Tabii ki, ilaç gece gündüz tüm sorunlarını sihirli bir şekilde çözmedi. Hala ilaç denemeleri sürecindayiz ama doğru yoldayızım eminim. Oldukça geride kalmıştı ve odaklanma yeteneğindeki basit bir artış, bu konudaki dezavantajını aşmak için yeterli olmayacaktı.

Kızımın sahip olduğu potansiyelle sadece kendisi olabilmesi için cevaplar bulmaya çalışmak çok zor, çok uzun bir yolculuktu. Aslında içinden gelen sürekli bir mücadele veriyordu. Hepimiz için çok kafa karıştırıcıydı. Bazı çok kritik gelişim aşamalarında, ne kadar çok uğraşsa da kendine güvenmemeyi öğrenmişti. Bir çocuk için, ne yaparsa yapsın başaramayacağını hissetmek yıkıcıdır.

Şüpheleriniz Varsa, Sorun!

ADHD gibi durumlarla ilgili en sinir bozucu şey, her zaman hangi soruları sormanız gerektiğini bilememektir. ADHD'yi hiç duymamıştım ve aslında bu durumun birçok mağdurunda tanısız kalması yaygındır. Ama tanı konusundaki zorluk, tedavideki zorlukla eşleşmez. Uygun ilaç, danışmanlık ve destek birleşiminin etkileri, neredeyse sihirli denilebilecek kadar derin olabilir.

Aile İçindeki Etkilerle Başa Çıkma

Özel ihtiyacı olan bir çocuk, tüm ailenin huzurunu etkileyebilir. Tanısız bir bozukluğu olan bir çocuğunuz olduğunda, eşler arasında çatıp, kardeşler arasında sürekli mücadele olacağından emin olabilirsiniz. Özel ihtiyacı olan çocuklar için farklı kurallar geçerli. Yıllar içinde ilk kez, şimdi kızım doğru yolda ve ben neyle uğraştığımı anladığım için, daha az tartışıyor ve çok daha iyi geçiniyoruz. Çok daha az sinirliyim çünkü şeyleri onun perspektifinden görebiliyorum ve ben iyi bir anne olduğumu, onun beni kasıtla delirtmediğini biliyorum. Sık sık bir şeyi ricam edebiliyorum, eskiden asla yapamadığım gibi çok az itiraz alıyorum.

Tabii ki, tüm davranış sorunları bozuk biyokimya kaynaklı değildir. Bazı çocuklar sadece açıkça yaramaz ve baştan çıkarıldı. Onlar bir ebeveynlik zorluğu sunar, ama neden oldukları sorunlar, hangi disiplin yöntemini kullanırsanız kullanın tepki veremeyen bir çocuğa sahip olmanki ligde değil. Örneğin, ADHD'li çocuklar seçimlerinin sonuçlarını anlamakta zorlanır. Onları sonuçlarla disipline etmeye çalışıyorsanız, sonuçların çocukların umurunda olacak kadar hemen hemen anında olması gerekir.

Proaktif Olmanın Önemi

Çocuğunuzun özel ihtiyacı ne olursa olsun, ihtiyacınız olan bilgiye ulaştığınızı hissetene kadar cevap aramaya devam etmek önemlidir. Ne kadar istersek de olsa, çoğu durum net değildir. Bir doktorun ofisine girip tüm cevapları almayı bekleyemezsiniz. İstediğinizden çok daha proaktif olmanız gerekiyor, aksi takdirde ihtiyacınız olan cevapları alamazsınız. Pes edemezsiniz.

Anne Uyarısı!

İlaç ADHD'li çocuğunuzun sosyal ve akademik performansında büyük fark yaratabilir, ama yine de verebileceğiniz tüm desteğe ihtiyacı olacak unutmayın. Tanısız mücadele ettiği dönemden kalan çok sayıda çözülmesi gereken meselesi olabileceğini unutmayın. Mümkünse danışmanlık alın ki o sorunları çözmek için daha fazla destek bulsun. Eğitilmiş bir danışman size de ihtiyacınız olan desteği verebilir. Bazen anneler de yardıma ihtiyaç duyar.

Biz şanslıydık çünkü ihtiyacımız olan cevapların bazılarını bize verebilen profesyoneller bulduk. Şimdi okul konularıyla yardım alıyoruz ve ADHD'ye sahip olmanın veya kızımın nihai tanısı ne olursa olsun ilgili davranışsal konularla nasıl çalışılacağını öğreniyoruz. Hayatımızı her zaman iyileştirmek için yollar arıyoruz, bunu birlikte ve güç ve güven dayanağından yapıyoruz. Neyle uğraştığınızı bildiğinizde, durumlara sadece tepki vermek yerine bir problem çözücüsü olursunuz. Birçok şeyi kontrol edemezsiniz ama en azından onlarla ilgili kafa karışıklığınızı giderebilirsiniz.