Jak dyscyplinować nastolatka, zachowując dobrą relację

„Nienawidzę Cię!” – ozzywa gniewny głos ze schodów. Natychmiast następuje trącenie drzwiami, które drgną domem. Jeśli ta scena odgrywa się u Ciebie regularnie, pewnie jesteś rodzicem nastolatka. Utrzymanie zdrowej relacji z trudnym do zadowolenia nastolatkiem to wyzwanie same w sobie. Próba zrobienia tego przy jednoczesnym egzekwowaniu zasad domowych może wydawać się niemożliwe. Zamiast pozwalać nastolatkowi rządzić w domu z strachu przed obudzeniem gniewnego bestii w środku, postępuj systematycznie i konsekwentnie, by ten przerażący żonglerki był bardziej wykonalny.

Instrukcje

  1. Ustal jasne zasady. Napisz fizyczną listę zasad domowych i przejdź po niej z nastolatkiem. Dzięki temu upewnisz się, że rozumie, co się od niego oczekuje, ułatwiając mu działanie w ramach oczekiwań i czyniąc ewentualne kary ostatecznie sprawiedliwszymi, bo masz pewność, że świadomie złamał zasadę.
  2. Wyjaśnij powody zasad, gdy pytasz. Choć nastolatek może się nie zgadzać z powodami, prawdopodobnie doceni, że potrafisz podać uzasadnienie, zamiast uciekać do starego „bo tak kazałem”. Sam akt wyjaśniania racjonalnego pokazuje nastolatkowi, że go cenisz i zależy Ci, by zrozumiał, dlaczego ustaliłeś te zasady.
  3. Stosuj logiczne konsekwencje. Kiedy to możliwe, wybieraj konsekwencję związaną z wykroczeniem. Np. jeśli nastolatek rozbił meble sąsiada, bo bawił się, konsekwencja mogłaby dotyczyć wymiany zniszczonego przedmiotu.
  4. Stopniuj konsekwencje. Nigdy nie skaczą od razu do draconicznej kary, np. miesiąc aresztu domowego. Zacznij od małych i stopniowo zwiększaj surowość, pozwalając nastolatkowi zobaczyć, że z każdym złamaniem zasady konsekwencje stają się coraz gorsze.
  5. Egzekwuj zasady konsekwentnie. Niekonsekwentne egzekwowanie jest zarówno nieskuteczne, jak i niesprawiedliwe. Jeśli nie trzymaj się zasad, nie pozwalasz nastolatkowi w pełni zrozumieć oczekiwań. Trzymając się ich żelaznie, ułatwiasz nastolatkowi zrozumienie i spełnianie oczekiwań.
  6. Komunikuj nastolatkowi, że choć jego zachowanie może być złe, to on jest dobrą osobą. Jeśli pozwolisz frustracji nad zachowaniem sprowokować utratę chłodu i powiesz „Dlaczego zawsze jesteś taki zły?”, przekażesz wiadomość, że nastolatek jest wrodzenie wadliwy – co zinternalizuje. Zamiast to, przeformułuj: „To, co zrobiłeś, było niebezpieczne” albo „Twoje zachowanie było nieodpowiednie”. Tak oznaczasz czyn, nie człowieka, jako negatywny.
  7. Nagradzaj nastolatka dodatkowymi uprawnieniami. Jeśli nastolatek udowodni, że zasługuje na trochę luźniejszej linii, daj ją. Przesunięcie godziny powrotu o godzinę w nagrodę za ciągłe wracanie na czas pokazuje, że zauważasz i cenisz to zachowanie.
  8. Rozmawiaj z nastolatkiem po każdej konfrontacji. Nastolatkowie słyną z wybuchów gniewu. Jeśli nastolatek zapląta się w przyprawie prawdopodobnie hormonowo wspomaganej furi, pozwól mu ostygnąć, potem pogadaj. Odwiedzając go i prowadząc przyjazną rozmowę po wybuchu, pokazujesz, że zależy Ci na nim zawsze, mimo co krzyczy, gdy zły. Jeśli z drugiej strony pozwolisz zgrzytającemu nastolatkowi spędzić cały wieczór sam w pokoju po kłótni, możesz niechcący przekazać, że nie jesteś po jego stronie.

Previous:

Next: