Jak pomóc nastolatkowi z zespołem Aspergera w nawiązywaniu i utrwalaniu znajomości

Nastolatkowie z zespołem Aspergera naturalnie zmagają się z budowaniem trwałych przyjaźni. Aby im pomóc, trzeba stosować techniki usprawniające umiejętności społeczne. Mają trudności z zrozumieniem intencji i myśli innych, dlatego celowe uczenie się umiejętności społecznych jest kluczowe. Badania nad zespołem Aspergera oferują taktyki pomagające dziecku adaptować się do życia społecznego nastolatków, które – w przeciwieństwie do szkoły podstawowej i gimnazjum – jest mocno skoncentrowane na ludziach, a nie na przedmiotach.

Skupienie na przedmiotach – z ludźmi

U nastolatków bez zespołu Aspergera ludzie są centrum interakcji. U osób z tym zespołem centrum uwagi stanowią przedmioty. Dzięki silnym zainteresowaniom sensorycznym łatwo angażują się w aktywności skupione na bodźcach nie-ludzkich: rysowaniu, grach. Pomóż nastolatkowi znaleźć znajomych, zachęcając go do dzielenia się pasjami z rówieśnikami. Np. dołączenie do klubu plastycznego i dyskusja o swoich rysunkach z kolegami z klasy. To dzielenie się może stać rytuałem budującym więzi.

Planowanie relacji

Dla większości rodziców i nastolatków bez zespołu Aspergera planowanie relacji brzmi absurdalnie. Ale nastolatkowie z tym zespołem mają tendencję do systematyzenia życia, tworząc sztywne rutyny. Pomóż im wprowadzić więcej interakcji ludzkich, zachęcając do planowania spotkań z przyjaciółmi. Np. ustalony „obiad z przyjaciółmi” w piątki i „lunch z przyjaciółmi” w soboty, by utrzymać zbudowane relacje.

Obojętność na informację zwrotną społeczną, a nie odporność

Przeciętny nastolatek uczy się umiejętności społecznych naturalnie, przez feedback społeczny. Nastolatkowie z zespołem Aspergera są mniej wrażliwi na ten feedback. Rodzice muszą angażować się bezpośrednio, dając użyteczne informacje. Nagradzaj, gdy jest miły dla rówieśników, i dyscyplinuuj, gdy jest złośliwy lub niemiły. Wyjaśniaj, dlaczego nagradzasz lub karasz, by mógł wewnętrznie przyswoić umiejętności, które innym przychodzą naturalnie. Np. jeśli unika kontaktu wzrokowego z nowym przyjacielem, wyjaśnij, że kontakt wzrokowy jest ważną częścią rozmowy. Nie bój się prawdziwych nagród – w książce „Jak żyć z autyzmem i zespołem Aspergera” psycholog dziecięcy Christine Williams wspomina, że dzieci z tym zespołem lepiej reagują na nagrody niż na same pochwały.

Gra ról: nie tylko gatunek gier wideo

Oprócz feedbacku, gra ról to użyteczna technika przygotowująca nastolatków z zespołem Aspergera do spotkań społecznych. Przez „próby ogólne” możesz pokazać, czego oczekiwać w nowych sytuacjach. Zamiast improwizować, jak robią to inni nastolatkowie, nastolatek z zespołem Aspergera woli mieć ustrukturyzowaną metodę postępowania. Np. rodzic może zagrać scenę przybycia na urodziny, ustalając harmonogram: 1. Pogratuluj solenizancie, daj prezent. 2. Powiedz cześć kolegom z klasy. 3. Prześcisnij ręce nieznajomym nastolatkom. Ponieważ uczą się lepiej przez strukturę, dodanie struktury do zazwyczaj niesktururalnych wydarzeń ułatwia przejście od obcych do przyjaciół.

Previous:

Next: