Aktywności budujące odpowiedzialność u nastolatków

Nastolatkowie tęsknią za niezależnością, jaka przychodzi z dorosłością. Nadal jednak potrzebują pomocy w rozwijaniu poczucia odpowiedzialności, jaką ta wolność wymaga. Zanim ustąpisz na presję, by zachowywał się jak dorosły, warto przejść kilka ćwiczeń z odpowiedzialnością, by zrozumiał, co to dojrzałość.

Punktacja za obowiązki domowe

Twój nastolatek jest częścią rodziny – „prawie-dorosły”, gotowy wkładać ręce do pracy. Obowiązki domowe uczą umiejętności potrzebnych po wyjściu z domu. Zamiast robić wszystko za niego, spróbuj tablicy z punktacją. Wpisz odpowiednie obowiązki z punktami: np. 10 pkt za planowanie i budżetowanie obiadu, 8 za odkurzanie, 5 za pranie własnego, 3 za sprzątanie po posiłku. Ustal cel punktowy i nagrodę za osiągnięcie. Nagroda nie musi być droga – przedłużenie godziny powrotu w weekend o pół godziny lub dodatek do kieszonkowego. Może brać odpowiedzialność za robienie obowiązków, albo nie. Jeśli zrezygnuje – nie dostanie nagrody.

Lista mocnych i słabych stron

Samoorzeczywistienie to część odpowiedzialności. Umiejętność mówienia we własnej sprawie – zamiast prosić Ciebie – pokazuje, że staje się dojrzałym dorosłym. Zanim to zrobi, musi znać swoje mocne i słabe strony. Np. nauczyciel mówi, by nie brała rozszerzonego angielskiego, ale ona wie, że poradzi, i chce się orzeczać sama. Może zrobić listę: dwie kolumny, plusy i minusy swoich umiejętności. Nie tylko „dobre” i „złe”, ale cechy, które pomogą jej sprawie. To ćwiczenie uczy też odpowiedzialności za własne czyny – wpisując „słabe strony”, musi przyznać się do błędów.

Nazywanie znanych przykładów

Postacie publiczne dają wzory do naśladowania – lub nie. Pomóż dziecku rozpoznać, co czyni pozytywny model. Zamiast wskazywać je, pomóż mu myśleć krytycznie i znajdować własne postacie. Poproś, by przeszukał aktualne wiadomości lub historię, by znaleźć znane osoby, które wzięły odpowiedzialność za swoje czyny – i takie, które nie. Np. badań historycznych o biznesmenie, który przyznał się do przelewania pieniędzy.

Symulacja konsekwencji (Role Play)

Nastolatkowie często czują, że konsekwencje hamują ich zachowanie w kwestii odpowiedzialności (Journal of Student Wellbeing, 2007). Nadal mogą potrzebować pomocy, by zobaczyć ich wpływ. Ustaw scenkę, w której Ty i nastolatek odgrywacie sytuację z odpowiedzialnością. Np. Ty jesteś nastolatkiem, a dziecko pracodawcą. Symulujesz nieprzyjście do pracy. Jako pracodawca musi wyjaśnić konsekwencje.

Previous:

Next: