• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Wspólne spanie, dzielenie łóżka i pokoju: co bezpieczne, a co nie?

Śpanie blisko malucha wydaje się niewinne. Przecież co jest słodsze od przytulania się całą noc z dzieckiem? Ale współspanie (co-sleeping) i dzielenie łóżka (bed-sharing) stały się gorącymi tematami, a przy tylu opiniach po obu stronach trudno znaleźć najzdrowszy wybór dla rodziny.

Łóżko rodziców może kuszyć z różnych powodów, ale niesie ryzyka, najważniejsze: może zwiększyć ryzyko nagłej śmierci niemowlęcej (SIDS). Z drugiej strony, śpanie dziecka w Waszym pokoju, w jej własnym łóżeczku lub moźesie, może chronić przed SIDS, nie mówiąc już o ułatwieniu nocnych budzeń i karmień.

Oto odpowiedzi na najczęstsze pytania rodziców o współspaniu i dzieleniu łóżka.

Co to jest współspanie (co-sleeping) i jaka różnica między współspaniem a dzieleniem łóżka (bed-sharing)?

Terminy co-sleeping i bed-sharing często używane zamiennie, ale nie są tą samą rzeczą – i kluczowe jest znanie różnicy.

Bed-sharing = śpanie w tym samym łóżku co dziecko, dzielenie tej samej powierzchni do snu.

Co-sleeping = śpanie w bliskim kontakcie z dzieckiem, czasem w tym samym łóżku, czasem w tym samym pokoju (room-sharing).

Innymi słowy, bed-sharing to jeden ze sposobów co-sleepingu. Ale to nie zdrowa praktyka: Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) ostrzega przed dzieleniem łóżka, bo zwiększa ryzyko SIDS u niemowlęcia. Ostatecznie nie ma takiego bezpiecznego dzielenia łóżka – nigdy nie powinniście spać w łóżku z dzieckiem.

Bezpieczny sposób na co-sleeping to room-sharing – gdzie dziecko śpi w Waszym pokoju, we własnym łóżeczku, moźesie lub playardzie. Faktem AAP zaleca room-sharing z dzieckiem do min. 6. miesiąca życia, a nawet do 1. urodzin.

Co zwolennicy współspania twierdzą, że są korzyści?

Przewodnicy mówią, że dzielenie łóżka ułatwia karmienie piersią w nocy i pomaga dzieciom i rodzicom spać więcej ogółem. Niektórzy mówią, że dodatkowy czas przytulania pomaga czuć się bliżej dziecka.

Ale te rzeczy nie czynią dzielenia łóżka bezpiecznym ani dobrym pomysłem. I faktycznie, rodziny mogą cieszyć się tymi samymi korzyściami – a nawet większymi – przy room-sharingu.

Dziecko we własnym łóżeczku lub moźesie tuż przy Waszym łóżku sprawia, że nocne karmienia są tak samo szybkie i łatwe, by wszyscy szybciej wrócili do snu. I oczywiście, macie nieskończone okazje do przytulania słodziaka w dzień (oraz przy nocnych karmieniach), gdy jesteście oboje czujni.

To nie jedyne plusy room-sharingu. Najważniejsza korzyść: może obniżyć ryzyko SIDS nawet o 50%. Dziecko obok Was we własnej przestrzeni do snu oznacza, że łatwo zauważycie ewentualne problemy z oddychaniem w nocy.

Jakie są wady współspania?

Każdy rodzic rozumie, dlaczego wzięcie dziecka do łóżka jest kuszące. Maluch ma problem z ponownym zasypianiem i jesteście tak zmęczeni, że wzięcie do łóżka wydaje się jedyną drogą, by wszyscy odzyskali odpoczynek. Niezależnie od przytulanków!

Ale dzielenie łóżka może być niebezpieczne – unikajcie pokusy. Co roku ok. 3500 niemowląt ginie w USA z przyczyn związanych ze snem, według CDC (Centers for Disease Control and Prevention). Dzielenie łóżka to jedna z najczęstszych przyczyn śmierci niemowląt, zwłaszcza do 3 miesięcy.

Gdy maluch śpi na czymkolwiek innym niż materac z napiętą prześcieradłem i niczym więcej w pobliżu – rośnie ryzyko SIDS, zwłaszcza w pierwszych 6 miesiącach.

Miękkie lub luźne pościel, poduszki, materace dorosłych – to potencjalne zagrożenia uduszenia dla niemowląt. Możliwe, by niemowlę utknęło lub zaplątało między materacem a ścianą lub głową łóżka.

A dla bardzo zmęczonych, głęboko śpiących rodziców, ryzyko przewrócenia się na dziecko (dowodzące do uduszenia) jest realne, jak i ryzyko upadnięcia dziecka z łóżka. Ryzyko SIDS rośnie, jeśli palicie lub pijecie alkohol.

Ostatecznie, śpanie z dzieckiem na tej samej powierzchni nie jest bezpieczne w żadnym momencie. By promować bezpieczny sen, powinniście room-share, ale nigdy nie bed-share z dzieckiem. Jedyny moment, by wziąć malucha do łóżka, to karmienie lub uspokajanie, gdy jesteście czujni. Gdy jesteście gotowi spać – kładziecie dziecko z powrotem do łóżeczka lub moźesa.

Czy można trenować sen przy room-sharingu z dzieckiem?

Gdy dziecko jest noworodkiem, musi jeść często w nocy, i będzie budzić się w nocy po butelkę lub piersią przez przynajmniej kilka miesięcy.

Ale gdy dziecko osiągnie 4–6 miesięcy, może budzić się z nawyku, a nie z potrzeby. Ten rytuał nie jest zdrową długofalową strategią (ani dla dziecka, ani dla Was!), i w pewnym momencie musi nauczyć się zasypiać sama. Trening snu (znany też jako nauka snu lub trening uspokajania) to nauczanie dziecka samodzielnego zasypiania przy nocnych budzeniach. Celem jest więcej snu dla Was i malucha, choć na początku może być płacz.

Dziecko powinno mieć min. 4–6 miesięcy przed startem treningu snu, bo w tym wieku pewnie nie potrzebuje nocnych karmień (sprawdźcie u pediatry), jest gotowe rozwojowo i rozumie, że płacz zazwyczaj kończy się wyjęciem. Trening snu nie jest zdrowy ani odpowiedni dla młodszych niemowląt czy noworodków.

Pamiętajcie: trening snu to osobista decyzja, która może pasować lub nie do Waszej rodziny. Jeśli nie czujecie się z tym komfortowo albo decydujecie się przeciw – to OK.

Trening snu z dzieckim w tym samym pokoju może być wyzwaniem, ale jest możliwy. Oto jak:

• Przesuńcie łóżeczko dziecka trochę dalej od łóżka, by nie widzieliście się nawzajem.
• Dodajcie biały szum do pokoju wentylatorem lub maszyną.
• Bądźcie konsekwentni: wybierzcie metodę treningu i trzymajcie się jej.
• Jeśli płacz dziecka Was drażni, może pomóc wyjście z pokoju przy kładzeniu do snu.

Kiedy przestać room-share?

Możecie przestać dzielić pokój, gdy dziecko ma 6–12 miesięcy, per rekomendacje AAP. Po tym, odpowiedź na pytanie, kiedy zakończyć room-sharing, zależy od tego, co czujecie, że dobre dla Waszej rodziny.

Badania pokazują, że im starsze dzieci, tym gorzej śpią i niemowlęta, i rodzice, dzieląc pokój. Co więcej, room-sharing wydaje się zwiększać szansę, że starsze niemowlęte wyląduje w łóżku rodziców w nocy – co nie jest bezpieczne (i może prowadzić do złych nawyków snu nawet gdy ryzyka maleją).

Te problemy mogą sięgać maluchostwa, prowadząc do więcej walk o kładzenie spać i mniej snu dla wszystkich. A gdy dziecko jest maluchem i przyzwyczaiło się do komfortu dzielenia pokoju z Wami, trudniej będzie mu przejść do własnego pokoju.

Z drugiej strony, room-sharing może być słodkim sposobem na bonding ze starszym niemowlęciem lub maluchem – jeśli układ działa dla wszystkich, nie ma powodu, by przestać.

Podsumowując? Gdy minie 6–12 miesięcy i SIDS nie jest już zagrożeniem, maluch może przenieść się do własnego pokoju, gdy Wy jesteście gotowi.

Zupełnie OK kontynuować room-sharing, jeśli wszyscy są szczęśliwi ze status quo. Ale jeśli chcecie więcej prywatności lub macie intuicję, że wszyscy lepiej by śpiali z trochę większą przestrzenią – to sygnał, by przenieść malucha do własnego pokoju.

Choć temat współspania bywa mylący, a nawet kontrowersyjny, najważniejsze do zapamiętania: room-sharing jest bezpieczne i zalecane, by zmniejszyć ryzyko SIDS w niemowlęctwie, podczas gdy bed-sharing może być niebezpieczne i podnosi ryzyko SIDS.

Jeśli macie problem z ustaleniem aranżacji snu, która działa dla rodziny i jest bezpieczna dla dziecka – pogadajcie z pediatrą. Kluczem jest znalezienie najzdrowszego rozwiązania dla malucha, by wszyscy mogli cieszyć się lepszym, bezpieczniejszym snem.