• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Więź rodzic-dziecko: Co, jeśli nie powstaje od razu?

Naturalnie założyłaś, że pokochasz dziecko nad uszy w momencie, gdy spojrzysz w jej oczy. Ale dla wielu nowych rodziców ten głęboki poczucie połączenia przychodzi wolniej – jedno karmienie, przytulanie, kąpiel czy wechselowanie pieluchy naraz.

Więź, którą tworzysz z dzieckiem, jest nieunikniona. Ale może trochę potrwać, by się naprawdę utwierdziła, zwłaszcza jeśli przeżyłeś trudny poród, noworodek ma problemy zdrowotne lub po prostu czujesz się przytłoczona i wykończona. W niektórych przypadkach problemy z nawiązywaniem więzi mogą też wynikać z depresji poporodowej.

Ten rozłącz nie potrwa wiecznie. Oto dlaczego niektóre mamy mają trudniej z nawiązaniem więzi z noworodkami, proste rzeczy, które możesz zrobić, by czuć się bliżej dziecka i kiedy może być czas szukać pomocy.

Co to jest więź rodzic-dziecko?

Więź rodzic-dziecko to głębokie przywiązanie lub połączenie między mamą lub tatą a nowym dzieckiem. Każde dwie osoby mogą nawiązać więź, ale ta, która powstaje między rodzicem a dzieckiem, jest szczególna – i nie ma innego związku jak ten. Więź to to, co napędza Cię, by upewnić się, że potrzeby dziecka są zawsze spełnione, i to, co daje dziecku znać, że zawsze będziesz tam dla niej.

Więź zaczyna się w momencie, gdy reagujesz na (wiele) płacze dziecka. Z każdą odebraną prośbą o mleko, wechselowanie pieluchy lub przytulanie, noworodek staje się pewniejsza, bezpieczniejsza i ufa Tobie.

Ta więź tylko się wzmocni z czasem przez coraz więcej codziennych doświadczeń dziecka. Od momentu, gdy pomagasz jej zrobić pierwsze kroki (i bezpiecznie puszczasz!) po to, gdy ją pocieszasz po upadku lub złym dniu w szkole, mówisz swojemu dziecku: "Zawsze jestem tutaj dla ciebie". I Ty uczysz się sama o swojej nieskończonej pojemności do kochania tej małej (rosnącej) osoby.

Może niezaskakująco, posiadanie zdrowej więzi z Tobą jest niezbędne dla poczucia własnej wartości dziecka. To też jej pierwszy model dla wszystkich innych relacji, jakie stworzy w życiu. (Żadnego presji, prawda?)

Czy to normalne, jeśli nie łączysz się z dzieckiem od razu?

Twoje noworodek przychodzi na świat gotowe, by nawiązać więź z Tobą, ale Ty niekoniecznie czujesz się związana z dzieckiem w momencie, gdy jest kładziona w Twoich rękach. Na początku niektórzy rodzice odkrywają, że reagują na potrzeby noworodka bardziej z poczucia obowiązku niż głębokiej miłości. Przecież się właśnie poznałyście!

To zupełnie normalne i nie powinnaś czuć się źle ani winna. Proces nawiązywania więzi z noworodkiem jest inny dla każdego rodzica i każdego dziecka, i nie ma terminu.

Choć niektóre mamy szybciej nawiązują więź z noworodkami (może dlatego, że miały doświadczenie z niemowlakami wcześniej, ich porywy były łatwiejsze lub ich dzieci bardziej responsywne), niewielu znajduje, by to przywiązanie formowało się z szybkością superkleju. Więzi, które trwają życie, nie formują się w nocy. Raczej budują się stopniowo, przez tygodnie, miesiące i lata.

Dlaczego niektórzy rodzice nie łączą się z dziećmi od razu?

Jest mnóstwo powodów, dla których niektórzy rodzice nie nawiązują więzi z noworodkami od razu, i wszystkie są w pełni uzasadnione. Niektóre z najczęstszych to:

• Miałaś trudny poród. Poród jest zawsze trudny, oczywiście. Ale jeśli Twój poród był niezwykle długi, bolesny lub jakoś traumatyczny, możesz potrzebować czasu na regenerację, zanim będziesz gotowa do nawiązania więzi.
• Masz depresję poporodową. Intensywne zmiany hormonalne po porodzie mogą wywołać nieoczekiwane emocje, w tym objawy depresji poporodowej lub baby blues, które mogą utrudnić czucie bliskości z dzieckiem. Te uczucia nigdy nie są Twoją winą. Ale powinnaś porozmawiać z lekarzem, jeśli zauważysz znaki, jak płacz, drażliwość, trwała smutek lub trudności w opiece nad dzieckiem. Jeśli masz straszne lub aufdringowe myśli o szkodzeniu sobie lub dziecku, zadzwoń 112 od razu.
• Twoje dziecko jest na oddziale intensywnej terapii noworodkowej (NICU). Niektórzy rodzice trudniej łączyć w środku medycznie złożonych sytuacji, zwłaszcza jeśli nie możecie być blisko fizycznie.
• Urodziłaś bliźniaki (lub troje). Może być trudniej początkowo połączyć, gdy uwaga jest podzielona między wiele niemowląt (i jesteś poza miarą wykończona).
• Adoptowałaś dziecko. Nieniesienie ani nieporodzenie dziecka może czasem sprawić, że trudniej poczuć więź na początku. To normalne, by rodzice adoptujący potrzebowali trochę więcej czasu, by poznać dziecko przed głębokim poczuciem więzi.

Nieczucie natychmiastowej więzi z dzieckiem nie czyni Cię złym rodzicem. Faktem jest, że dopóki natychmiastowe potrzeby noworodka są spełniane – karmienie, przytulanie, wechselowanie – ona jest pewnie w pełni zadowolona (a może już zacząć czuć więź z Tobą!).

Mimo to, powinnaś czuć, że to poczucie połączenia z dzieckiem robi się silniejsze w godzinach i dniach po porodzie, gdy sprawy mają szansę się uspokoić. Jeśli nie czujesz, że nawiązujesz więź do czasu, gdy zawieziesz dziecko na pierwszą wizytę kontrolną, daj znać pediatrze. Możliwe, że borykasz się z depresją poporodową.

Jak pomóc w budowaniu więzi z dzieckiem

Dobra wiadomość: Wiele z codziennych rzeczy, które już robisz, z czasem sprawi, że poczujesz się bliżej dziecka, więc trzymaj je! Oto lista kontrolna:

• Zaspokaj podstawowe potrzeby dziecka. Odpowiadaj na płacz i staraj się zdekodować, co oznaczają. (Zostaniesz profesjonalistą w mgnieniu oka, obiecuję.) Jak spędzasz więcej czasu opiekując się dzieckiem, znajdziesz, że ta miłosna więź formuje się – dzień po dniu (i przytulanie po przytulaniu).
• Poświęć dużo czasu twarzy w twarz. Im więcej troski okazujesz, tym bardziej czujesz się jak opiekun. Choć macierzyństwo na początku może nie wydawać się łatwe, im więcej czasu poświęcisz przytulaniu, karmieniu, masażowaniu, śpiewaniu, aguczeniu i gadaniu do dziecka – czyli im więcej czasu spędzisz twarzą w twarz – tym bardziej naturalne to zacznie się czuć, i tym bliżej się stanecie.
• Daj jej relację na żywo. Ona jest z Tobą praktycznie 24/7, więc postaraj się w pełni ją włączyć w to, co się dzieje. Noś ją w nosidle, gdy jest wystarczająco duża, i opowiadaj jej o tym, co robisz, gdy to robisz – np. wybieranie zakupów na targu, składanie prania albo po prostu spacer po okolicy. Możesz zacząć narrację dnia dla dziecka zaraz po porodzie.
• Zadbaj o siebie. Trudniej czuć połączenie, gdy jesteś zupełnie wykończona lub przytłoczona. Poproś o wsparcie, którego potrzebujesz, by możła być w pełni obecna z dzieckiem, gdy jesteście razem. Zamieniajcie się obowiązkami i robicie zmiany z partnerem (to da im szansę na nawiązanie więzi też), proś rodzinnych lub przyjaciół, co przyjdą, o pomoc w domostwach i planuj regularny czas, by ktoś inny był z dzieckiem, byś mogła zrobić coś dla siebie – nawet jeśli to tylko prysznic lub spacer wokół bloku.