Lęk i rodzicielstwo: jak radzić sobie z lękiem poporodowym

Przyjazd noworodek to czas ogromnej radości, ale także stresu i niepewności. Każdy nowy rodzic może czuć pewien niepokój, jednak u niektórych ludzi lęk nabiera wymiarów problemu wymagającego pomocy profesjonalnej. Lęk poporodowy dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzny – jest powszechniejszy, niż się sądzi. Dobrą wiadomością jest to, że dostępna jest mnóstwo wsparcia, dlatego warto znać objawy i reagować na nie jak najszybciej.

Czym jest lęk poporodowy?

Lęk to coś więcej niż chwilowe napięcie przed konkretną sytuacją. Mowa o nim, gdy uczucia niepokoju i stresu nie ustępują, trudno je kontrolować i pojawiają się bez wyraźnego powodu.

Lęk rozwijający się w ciągu roku po porodzie nazywamy lękiem poporodowym. Podobnie jak depresja poporodowa, jest bardzo powszechny – dotyka około 1 z 7 nowicielskich matek i 1 z 10 nowicielskich ojców.

Lęk poporodowy może objawiać się jedną lub kilkoma z poniższych stanów w ciąży lub po porodzie:

  • lęk uogólniony (czujesz niepokój większością dni)
  • zaburzenie paniki (ataki paniki z objawami fizycznymi: duszności, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy)
  • agorafobia (strach przed otwartymi lub publicznymi przestrzeniami)
  • zaburzenie obsesyjno-kompulsywne (wymuszenie do wykonywania określonych rytuałów lub zachowań)
  • zaburzenie stresowe pourazowe (PTSD) (lęk związany z przeszłym traumatycznym wydarzeniem, koszmary, wizje, trudności z relaksacją)
  • fobia społeczna (strach przed krytyką lub upokorzeniem w publicznej przestrzeni)

Jeśli już cierpisz na zaburzenie lękowe lub masz tendencję do nadmiernego martwienia, jesteś w grupie zwiększonego ryzyka rozwoju lęku poporodowego.

Jak rozpoznać lęk poporodowy u siebie?

Możesz podejrzewać u siebie lęk poporodowy, jeśli:

  • uczucia strachu i niepokoju przejmują kontrolę nad Twoim życiem
  • czujesz drażliwość, niepokój lub napięcie
  • odczuwasz przyspieszone bicie serca lub skurcze serca
  • nieustannie martwisz się, że nie radzisz sobie z obowiązkami
  • masz intruzji myśli o tym, że coś złego się stanie
  • masz problemy ze snem
  • obsesyjnie starasz się kontrolować wszystko, np. ciągłe sprawdzanie dziecka
  • masz wizje strasznych wydarzeń dotyczących dziecka

Różnica między lękiem poporodowym a depresją poporodową

Do połowy osób z lękiem poporodowym towarzyszy również depresja poporodowa. Depresja polega na obniżeniu nastroju (tzw. „złego samopoczucia”) trwającym dłużej niż 2 tygodnie. Może wiązać się z utratą zaintereszeń, smutkiem, beznadzieją, problemami z koncentracją, apetytem i snem.

Oba stany częściej występują po porodzie. W połączeniu z naturalnymi wyzwaniami: niedosypem i poczuciem przytłoczenia nową rolą, możesz czuć, że nie radzisz sobie. Kluczowe jest jak najszybsze szukanie pomocy – dzięki temu szybciej wrócisz do cieszenia się macierzyństwem/ojcostwem.

Jak leczy się lęk poporodowy?

Jeśli zauważasz u siebie kilka objawów lęku lub depresji, skonsultuj się z lekarzem, położną lub pielęgniarką środowiskową. Mogą one zaproponować kwestionariusz, rozmowę o samopoczuciu, badanie fizjologiczne oraz rozmowę z partnerem (jeśli masz).

Bądź szczery – to ułatwi dobór odpowiedniej terapii i wsparcia. Pamiętaj: lęk i depresja poporodowa są sangat powszechne. Nie ma czego się wstydzić.

W przypadku łagodnego lęku może wystarczyć zwiększone wsparcie ze strony lekarza lub pielęgniarki.

Bardziej nasilony lęk może wymagać psychoterapii, a czasem też farmakoterapii. Lekarz omówi z Tobą wpływ leków na karmienie piersią i bezpieczeństwo dziecka.

Niezależnie od płci, nieleczony lęk poporodowy pogarsza się w czasie i utrudnia bycie rodzicem, jakim chcesz być. Profesjonalna terapia pomaga opanować problem jak najszybciej.

Gdzie szukać pomocy i wsparcia?

  • PANDA (Perinatal Anxiety &Depression Australia) – 1300 726 306
  • Beyond Blue – 1300 22 4636
  • Pregnancy, Birth and Baby – 1800 882 436

Potrzebujesz rozmowy?
Pregnancy, Birth and Baby oferuje bezocenowe wsparcie emocjonalne w ciąży i w rodzicielstwie, gdy czujesz lęk lub przytłoczenie.
Zadzwoń: 1800 882 436 lub skorzystaj z wideorozmowy 7 dni w tygodniu.

  • 18 zdrowych pomysłów na przekąski dla dzieci na wybieganiu
    Gdy po południu zadzwoni ostatni dzwonek, obiad może wydawać się dniami z dala, a nie godzinami — zwłaszcza gdy jesteś dzieckiem, które jest po prostu tak głodne (wstaw tutaj narzekanie). Na ratunek przychodzi pośkolna przekąska, ukochana przez dziec
  • Radzenie sobie z nadpobudliwością i impulsywnością – strategie
    Strategie Radzenie sobie z nadpobudliwością i impulsywnością – strategie Życie z dzieckiem nadpobudliwym/impulsywnym to ogromne wyzwanie. Te wytyczne pomogą. Wprowadź niezbędną strukturę (zasady, oczekiwania, granice, konsekwencje pozytywne i nega
  • Domowa papka z dyni – przepis i wskazówki
    Domowa papka to oszczędność, kontrola składników i sezonowe, świeże produkty = maksymalna wartość odżywcza. Łatwo też dostosować przepisy do alergii lub wrażliwości dziecka. Dynia to bomba witaminy A, potasu, magnezu, cynku i błonnika. Smaczna i wsze