• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Autyzm, rozwój społeczno-emocjonalny i strategie w klasie

Dla większości dzieci z autyzmem trudniejsze są aspekty emocjonalne i społeczne codzienności. Dzieci z autyzmem mogą mieć problem z regulacją emocji. Częste, nieprzewidywalne wybuchy odstraszają ich od przyjaciół i nauczycieli, co pogłębia smutek, lęk, frustrację. Na szczęście klasa oferuje mnóstwo okazji do nauki tych umiejętności. Sesje wyciągnięte (pull-out) do celowego nauczania umiejętności społeczno-emocjonalnych pomagają, ale prawdziwe doświadczenia klasowe są równie ważne.

Zakładanie znajomości

Niektóre dzieci z autyzmem nie czują potrzeby bliskich relacji, inne tęsknią, ale brakuje im umiejętności. Nauczyciel może wspierać relacje społeczne w klasie. Pomóż nauczycielowi zrozumieć deficyty dziecka: np. unikanie kontaktu wzrokowego, obsesyjne gadanie o zainteresowaniach. Dzieci z autyzmem potrzebują jawnej instrukcji, by nauczyć się podstawowych umiejętności społecznych, które inne dzieci uczą się intuicyjnie (Sally Ozonoff, „A Parent's Guide to Asperger Syndrome &High-Functioning Autism”). Zachęć nauczyciela do bezpośredniej instrukcji: „Powiedz cześć Carrie i powiedz swoje imię”, „Gdy rozmawiasz z przyjaciółmi, patrz im w twarze”. Nauczyciel może też ograniczyć czas rozmowy na jeden temat: „Brian będzie gadał o dinozaurach 2 minuty, potem kolej na kogoś innego”.

Samoregulacja

Dzieci z autyzmem zmagają się z samoregulacją, zwłaszcza w zatłoczonej klasie. Mogą gubić zadania domowe, mieć problem ze słuchaniem instrukcji, przeżywać wybuchy z powodu przeładowania sensorycznego. Intenzywne wybuchy emocji, trudności z uspokojeniem. Opisywane jako „emocjonalnie kruche”. Nauczyciele mogą pomóc tworząc spokojne, przewidywalne środowisko. Poinformuj nauczycielkę o triggerach i znakach przeładowania: machanie rąkami, chodzenie w kółko, mruczenie. Stwórz harmonogramy wizualne, by dziecko wiedziało, co czeka. Gdy dziecko nie wie, co robić, zaproponuj sekwencję (Michael D. Powers, „Asperger Syndrome &Your Child”): obserwuj innych dzieci, by zrozumieć, co robić; zapytaj inne dziecko o pomoc; zapytaj nauczyciela. Zachęcaj nauczycielkę, by pomagała dziecku rozpoznawać narastający niepokój i oferowała strategie uspokajania.

Komunikacja

Trudności komunikacyjne to jedna z trzech cech autyzmu i grają dużą rolę w rozwoju społecznym i emocjonalnym. Niektóre dzieci mają bardzo ograniczony język werbalny, inne bogaty słownictwo, ale nie rozumieją pragmatyki języka. Pomóż nauczycielowi zrozumieć specyficzne wyzwania komunikacyjne dziecka. Dziecko przedwerbalne może używać znaków/obrazków do wyrażania potrzeb. Werbalne mogą potrzebować zachęty do prośby o pomoc, powtarzania instrukcji. Jak komunikacja wpływa na rozwój społeczno-emocjonalny? Jednym z warunków samooceny jest zdolność do zrozumienia innych i wyrażania potrzeb.

Przejęcie perspektywy

Większość dzieci z autyzmem ma trudności z zrozumieniem i empatyzowaniem z uczuciami/zmysłami innych. Mogą negatywnie interpretować czyjeś zachowania. Jeśli Twoje dziecko ma te wyzwania, zaproponuj strukturalne zajęcia o czytaniu języka ciała i mimiki twarzy, a także bieżące doświadczenia luźne. Np. nauczyciel może pokazać plakat z mimiką lub prowadzić dyskusję. Gry jak czary, wymagające czytania ciała, pomagają. Gry planszowe uczą na zmianę. Dzieci z autyzmem nie rozumieją żartów i sarkazmu. Często biorą drwinienie dosłownie i obrażają się. Naucz dziecko pytać o wyjaśnienie, gdy zakłada, że ktoś jest złośliwy. Pytania: „Czy się ze mnie śmiejesz?” pomagają ujasnić intencje (Powers).