• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Jak rodzice i opiekunowie mogą odzyskać energię, gdy wyczerpanie bierze górę

Jeśli czujesz się zupełnie wyczerpany – nie jesteś sam. Ostatnie dwa lata życia w pandemii i ciągła niepewność były wyzwaniem dla wszystkich, ale zwłaszcza dla rodziców i opiekunów, wskazuje Jennifer L. Hartstein, landnie znana psycholog dziecięca, młodzieżowa i rodzinna.

„Czucie wyczerpania jest powszechne. Prawie każda osoba, z którą rozmawiam, to doświadcza. Wielu z nas nie potrafi się rozgościć rzeczami, które dawniej dawały radość. Jesteśmy zablokowani. Może to wyglądać na lenistwo, rozproszenie, brak zainteresowania. Może też objawiać się większą frustracją, drażliwością i mniejszą cierpliwością. Niektórzy czują się bardziej niespokojni lub zdepresjonowani. Wyczerpanie zabiera nam wszystko, a potem utrudnia przepchanie się przez obowiązki.”

Na wierzchu tego rodzice i opiekunowie wcielali się w kolejne role – pracownika, nauczyciela, trenera i wiele innych. Czyste wyczerpanie to argument na znalezienie sposobu, by postawić siebie na pierwszym miejscu, mówi Hartstein. Oto jak można wykorzystać moc samo-współczucia, zwalnia i troski o siebie, by naładować baterie.

Jak samo-współczucie może pomóc

Przez pandemię większość rodziców i opiekunów czuła presję by „zrobić wszystko” – czy to nauczanie dziecka geometrii, organizowanie bezpiecznej opieki nad starszym bliskim, czy planowanie powrotu do biura. Dlatego samo-współczucie – czyli okazywanie sobie współczucia, gdy boimy się, że nie radzimy lub zawadamy – jest teraz potrzebniejsze niż kiedykolwiek, mówi Hartstein.

„Nie musimy być najlepszą mamą, najlepszym tatą, najlepszym partnerem. W porządku jest powiedzieć sobie: „Robię teraz to, co mogę”. Nie jest rzadkie, byśmy tak mówili do bliskich, a jednocześnie tak trudno dać sobie tę samą zgodę.”

Ćwiczenie samo-współczucia jest prostsze, niż się wydaje. Jeden ze sposobów: „Rozmawiaj ze sobą tak, jakbyś rozmawiał z przyjacielem” – proponuje Hartstein. „Co byś mu powiedział w tej samej sytuacji?”

Przypadek na rzecz zwolnienia

Nie tylko możesz czuć presję, by wykonywać nieskończoną listę zadań idealnie, ale często wydaje się, że wszystko na niej jest pilne.

„Pchamy się i pchamy, nie zatrzymując się, by zauważyć, czego potrzebujemy” – zauważa Hartstein. „Zwolnij. Wszystko może poczekać pięć minut. Czego teraz potrzebujesz? Pozwól sobie na ten czas.”

Zwolnienie poprawi też Twoją uważność, zapobiegnie błędom i pozwoli cieszyć się tym, co robisz. Pomaga też uniknąć wypalenia.

Hartstein zachęca do pamiętania, że czyjaś brak planowania nie jest Twoim nagłym stanem. „Nie musimy brać na siebie czyichś problemów jako własnych.”

Mimo to, przyjmowanie mniej pośpiesznego tempa jest wyzwaniem, przyznaje Hartstein. „Przeznacz codziennie pięć minut i bądź uważny w jednej rzeczy” – radzi. „Zacznij od małych kroków i naprawdę skup się na jednej czynności – prysznicu, picie kawy, słuchanie muzyki, przełóżenie pieluchy. Zauważ, jak czujesz się przed i po. Niesamowite, jaki wpływ ma tak mały nakład czasu.”

Jak troska o siebie wpisuje się w to wszystko

Gdy już nawyk samo-współczucia sprawi, że uznasz się za godnego dobroci i zwolnisz, by dotknąć swoich potrzeb, będziesz bardziej skłonny do troski o siebie, mówi Hartstein.

Choć troskę o siebie kojarzy się z kąpielą pęcherzykową czy pedicure, to jest to nieporozumienie. „Wiele nieporozumień otacza troskę o siebie” – mówi Hartstein. „Ludzie myślą, że to égoistyczne albo, że nie mają na to czasu. Zupełnie się nie zgadzam. Definicja steckt w słowie: troska o siebie to dbanie o siebie. Wszyscy spędzamy dużo czasu dbaąc o innych. Dlaczego nie wolno dbać o siebie?”

Może to być każda czynność, która sprawia, że jesteś priorytetem. „Może to być pięciominutowa przerwa, wyznaczanie i tworzenie granic, terapia, grupa wsparcia” – wylicza Hartstein.

Wytwarzanie własnych potrzeb idzie w parze z troską o siebie. „Tak ważne jest, by móc prosić o to, czego potrzebujesz” – podkreśla. „Kłótnie często wynikają z rozczarowania, że ktoś nie przewidział naszych potrzeb. Jeśli nie prosisz o to, co chcesz, ludzie nieuchronnie Cię rozczarują.”

Rekomenduje jasność i bezpośredność, a także przestrzeń na dyskusję i negocjacje. „Czasami to, czego potrzebujesz, nie zostanie zaoferowane, a jeśli nie zapytaś, nigdy nie dowiesz się.”

Ostatecznie robienie z siebie priorytetu jest konieczne do walki z pandemijnym wyczerpaniem. „Rodzice i opiekunowie muszą dbać o siebie, by móc dbać o innych” – mówi Hartstein. A nie tylko pozwoli Ci to naładować baterie, ale sprawi, że będziesz bardziej obecny i zaangażowany z bliskimi. To ostateczny win-win.