Terapia zaburzenia opozycyjno-buntowniczego (ODD)

Zaburzenie opozycyjno-buntowicze (ODD) to dzieci odmawiające przestrzegania poleceń, ciągle kłócących się z dorosłymi, celowo drażniących innych i często winujących innych. Dodatkowo: złośliwe, pomściwe, złe i zazdrośne, traktujące wszystkich dorosłych jak wrogów. Stałe wykazywanie gniewu i częste ataki furii. Dzieci z ODD mają poważne problemy behawioralne i często są w kłopotach w domu i szkole przez te trudne wzorce.

Relacja terapeutyczna

Budowanie relacji z terapeutą to kluczowy krok dla dzieci z ODD. Interwencje terapeutyczne będą trudne bez zaufania do terapeuty. Terapeuci pomagają: stały kontakt wzrokowy, akceptacja, zachęcanie do identyfikowania i wyrażania uczuć adekwatnie.

Przetwarzanie uczuć

Edukacja dzieci ODD w precyzyjnym rozpoznawaniu uczuć pomaga im stać się bardziej świadomymi własnego doświadczenia. Rozmowa o negatywnych i wrogich emocjach i dyskusja, jak kojarzą się z buntowniczym zachowaniem – pierwszy krok do rozwiązania. Gdy uczucia zostaną uznane, terapeuta pomaga w interpretacji i przebudowie negatywnych emocji w bardziej pozytywny sposób.

Zarządzanie gniewem

Nauczanie technik zarządzania gniewem w terapii może pomóc w kontrolowaniu opozycyjnych i buntowniczych zachowań typowych dla ODD. Identyfikacja triggerów gniewu, świadomość reakcji ciała na gniew, techniki relaksacji – to umiejętności do nauczania dzieci z ODD. Ćwiczenie umiejętności przez modelowanie lub grę ról w sesjach.

Modyfikacja zachowania

Modyfikacja zachowania przez interwencje (np. tablica naklejek) pokazujące związki między zachowaniem a konsekwencjami. Skuteczne systemy nagradzają pożądane zachowanie. Wersalne pochwały za dobre zachowanie równie skuteczne. Oczekiwania muszą być szczegółowe i łatwe do osiągnięcia. Dorośli dający nagrody/konsekwencje muszą być konsekwentni. Angażowanie rodziców i dzieci razem w terapii rodzinnej pomaga ustalić jasne zasady, limity, granice – fundament skutecznego systemu modyfikacji.

Leki

Leki mogą być częścią planu terapeutycznego. Mogą poprawić kontrolę impulsów, uspokoić gniew/lęk, poprawić uwagę. Stymulanty (metylofenidat, deksroamfetamina), antydepresanty (fluksetyna, sertralina), blokerów alfa (klonidyna, guanfakcyna), leki antylękowe (dyfenhydramina, buspiron). Łączenie typów leków może zwiększyć skuteczność. Rozmowa z pediatrą lub psychiatrą pomoże zrozumieć ryzyka i korzyści farmakoterapii.