• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Dzieci w opiece zastępczej lub adoptowane, które doznały znęczenia seksualnego

Jeśli wychowujesz dziecko odebrane rodzinie, możesz nie wiedzieć na pewno, czy doznało znęczeń seksualnych. Agencje opieki zazwyczaj przekazują wszystkie znane informacje o historii dziecka; jednak może nie być wcześniejszego rekordu, a wiele dzieci nie ujawnia przeszłych znęczeń, dopóki nie poczują się bezpiecznie. Dlatego opiekunowie krewni, rodzice zastępcy lub adoptujący są czasem pierwszymi, którzy dowiedzą się o znęczeniu. Nawet bez dokumentacji, możesz podejrzewać coś na podstawie zachowania dziecka.

Objawy znęczeń seksualnych

Nie ma sztywnych reguł, co jest normalnym rozwojem seksualnym, a co sygnalizuje znęczenie. Dzieci pokazują szereg zachowań seksualnych i ciekawości na każdym etapie rozwoju, a ich ciekawość, zainteresowanie i eksperymentowanie mogą rozwijawać się stopniowo, w zależności od rozwoju. Jednak dzieci, które doznały znęczeń seksualnych, mogą okazywanie zachowania niezwykłe, nadmierne, agresywne lub eksplicite. Nie ma jednego konkretnego znaku dowodzącego na pewno na znęczenie, ale jest wiele sygnałów sugerujących je.

Czynniki wpływające na skutki znęczeń seksualnych

Jeśli specjalista ustalił, że dziecko w Twojej opiece doznało znęczeń seksualnych, lub jeśli nadal podejrzewasz to, ważne jest zrozumienie, jak doświadczenia te mogą wpływać na zachowanie dzieci.

Wszystkie dzieci, które doznały znęczeń seksualnych, miały naruszone lub przekroczone granice fizyczne i emocjonalne. Dlatego mogą czuć brak zaufania i bezpieczeństwa w relacjach z innymi. Mogą percepcować świat jako niebezpieczny, a dorosłych jako manipulujących i niewiarygodnych. Jak przy innych typach traumy, wiele czynników wpływa na to, jak dzieci myślą i czują o znęczeniu, jak na nie reagują i jak przebiega ich wyzdrowienie.

Bardzo ważne, by dzieci zrozumiały, że nie winne są za doświadczone znęczenia. Natychmiastowa reakcja rodziny na dowiedzenie się o znęczeniu i ciągła akceptacja tego, co dziecko opowiada, odgrywają kluczową rolę w zdolności dziecka do wyzdrowienia i zdrowego życia.

Niektórzy rodzice mogą czuć głębokie niepokojenie, gdy dzieci symulują zachowania seksualne z rówieśnikami lub młodszymi dziećmi i pytają, dlaczego dziecko, które doznało znęczeń i ucierpiało, mogłoby to powtórzyć z kimś innym. Dzieci, które doznały znęczeń seksualnych, potrzebują szansy na przeżycie własnej traumy w terapii lub z zaufanym, przeszkolonym dorosłym, by zrozumieć swoje myśli i uczucia, zadać pytania i osiągnąć pewien domknięcie. Zachowania aktowe zazwyczaj wskazują, że jakiś traumiczny wpływ znęczenia jest nadal aktywny i sygnalizują potrzebę dodatkowej uwagi. Reagowanie w spokojny, świadomy sposób, szukając odpowiedniej pomocy profesjonalnej dla dzieci, których zachowania aktowe utrzymują się, będzie ważne do rozwiązania problemów seksualnych dzieci. Najważniejsza lekcja to nauka nie nad- ani niedoreagowania na sytuacje problemowe i znalezienie właściwej równowagi między kierunkiem a empatią.

Jeśli Twoje dziecko ma historię wcześniejszych znęczeń, ważne jest wiedzieć, że może być wrażliwe na zachowania ofiary lub sprawcy. Niektóre dzieci mogą być bardziej narażone na znęcanie się lub eksploatację, inne mogą być złościwe i agresywne wobec innych. Możesz musieć zwrócić szczególną uwagę na ochronę niektórych dzieci, stawiając twarde granice innym. Ponadto niektórzy dzieci reagują, gdy wspomnienia o własnych znęczeniach są uruchamiane (triggerowane). Triggery mogą zdarzać się nieoczekiwanie, np. widok kogoś podobnego do sprawcy, sytuacja bycia samemu w publicznej toalecie, lub różne okoliczności codziennego życia. Inne triggery mogą obejmować zapach konkretnych wód toaletowych lub szamponów, fakturę określonego ubrania lub kocyka.

Dodatkowo istnieją różnice kulturowe wśród dzieci co do ich poziomu komfortu z bliskością fizyczną, afekcją, praktykami kąpieli i nagości, higieną i innymi czynnikami, które mogą prowadzić do sytuacji problemowych. Wiele kultur nie dyskutuje o seksualności bezpośrednio z dziećmi, lub każda aktywność seksualna jest nieakceptowalna lub karana. Dzieci mogą więc nosić wstyd i winę związane z ich ciałem.

Ustanawianie zasad bezpieczeństwa i prywatności w rodzinie

Istnieją rzeczy, które możesz zrobić, by zapewnić, że każde dziecko odwiedzające lub żyjące w Twoim domu doświadczy uporządkowanego, bezpiecznego i wychowawczego środowiska. Niektóre dzieci, które doznały znęczeń seksualnych, mogą mieć podwyższoną wrażliwość na pewne sytuacje. Sprawienie, by dom był komfortowym miejscem dla takich dzieci, może oznaczać zmianę niektórych nawyków lub wzorców życia rodzinnego. Wdrożenie niektórych z tych zasad może też pomóc zmniejszyć podatność rodziców zastępczych lub adoptujących na oskarżenia o znęczenia ze strony dzieci w ich opiece.

Rozważ, czy poniższe wskazówki mogą pomóc w Twojej rodzinie:

• Upewnij się, że poziom komfortu każdego członka rodziny z dotykaniem, przytulaniem i pocałowaniem jest szanowany. Nie zmuszaj do kontaktu fizycznego dzieci, które wydają się z tym niezadowolone. Zachęcaj dzieci do szacowania komfortu i prywatności innych.

• Bądź ostrożny/a w zabawie fizycznej, takiej jak zabawne walczyć i dyganie. Mogą to być niekomfortowe lub przerażające przypomnienia o znęczeniu seksualnym dla niektórych dzieci.

• Pomóż dzieciom zrozumieć znaczenie prywatności. Przypominaj o stukaniu przed wejściem do łazienek i sypialni, zachęcaj do samodzielnego ubierania i kąpieli, jeśli są w stanie. Ucz dzieci o prywatności i szacunku, modelując to zachowanie i mówiąc o tym otwarcie.

• Zachowaj prywatność seksualności dorosłych. Nastolatek rodzeństwa może potrzebować przypomnienia o tym, co jest dozwolone w domu, gdy są przyjaciele/coleżanki. Dorosli opiekunowie też muszą zwrócić uwagę na intymność i seksualność, gdy małe dzieci z historią znęczeń są w pobliżu.

• Bądź świadomy/a i ogranicz treści seksualne z mediów. Dzieci, które doznały znęczeń seksualnych, mogą znaleźć treści seksualne przestymulujące lub drażniące. Można monitorować muzykę i teledyski, programy TV, gry wideo i filmy z nagotą, aktywnością sexualną lub językiem sekśualnym. Ogranicz dostęp do czasopism dla dorosłych i monitoruj używanie Internetu przez dzieci. Ogranicz też obrazy przemocy w TV i grach.

• Nadzoruj i monitoruj zabawę dzieci. Jeśli wiesz, że Twoje dziecko ma historię znęczeń seksualnych, będzie ważne nadzorować jego zabawę z rodzeństwem lub innymi dziećmi w domu. Oznacza to zabawę w Twoim zasięgu wzroku i unikanie długich okresów bez nadzoru. Dzieci mogły nauczyć się o znęczeniach od innych i szukać okazji do eksploracji tych czynności z innymi dziećmi, jeśli są bez nadzoru. Ważne, by rodzice i opiekunowie byli ostrożni, ale unikali paranoi.

• Przygotuj i opanuj język o granicach seksualnych. Ważne, byś był/a proaktywny/a w opracowywaniu i ćwiczeniu reakcji na dzieci okazujące problemy behawioralne seksualne. Wielu rodziców czuje dyskomfort z tematem, więc ignoruje lub unika bezpośrednich rozmów. Ze względu na wiele różnic w przekazywanych przez rodziców wiadomościach, warto przygotować się z góry. Jeśli Twoje dziecko ma problemy z dotykaniem (lub inne zachowania agresywne seksualnie), możesz musieć podjąć dodatkowe kroki, by zapewnić bezpieczeństwo Twojemu dziecku i jego rówieśnikom. Rozważ, jak te wskazówki mogą dotyczyć Twojej sytuacji:

  • Z przyjaciółmi. Jeśli Twoje dziecko ma znane problemy z dotykaniem innych dzieci, musisz zapewnić nadzór, gdy gra z przyjaciółmi, czy u Was, czy u nich. Przespanki mogą nie być dobrym pomysłem, gdy dzieci mają problemy z dotykaniem.

  • W szkole. Możesz chcieć poinformować szkołę o nieodpowiednich zachowaniach seksualnych, by zapewnić odpowiedni poziom nadzoru. Często ta informacja może zostać zachowana poufnie przez poradnika szkolnego lub inny personel.

  • W środowisku. Nadzór staje się krytyczny zawsze, gdy dzieci z problemami behawioralnymi seksualnymi są w grupach dzieci.

Wpływ znęczeń seksualnych na rodzinę

Bycie opiekunem krewnym lub rodzicem zastępczym/adoptującym dziecko, które doznało znęczeń seksualnych, może być stresujące dla małżeństw i relacji. Rodzicielstwo w takich sytuacjach może wymagać od par większej otwartości względem siebie i dzieci o seksualności ogólnie i problemach seksualnych konkretnie. Jeśli jeden rodzic jest bardziej zaangażowany w rozwiązywanie problemu niż drugi, nierównowaga może tworzyć trudności w relacji partnerskiej. Życie seksualne pary może też cierpieć, jeśli seks zaczyna wydawać się problematycznym obszarem życia rodzinnego. Jeśli i gdy te problemy pojawią się, często pomaga porada profesjonalna.

Dodatkowo, jeśli jeden rodzic był bardziej na tak przy adopcji, a drugi tylko się zgodził, ogólny stres może narastać w parze, gdy dzieci mają szereg problemowych zachowań wymagających uwagi. Niektórzy rodzice rozwijają zazdrość, złość lub zamknięcie wobec dzieci zastępczych/adoptowanych, które pochłaniają dużo czasu i energii (np. dzieci potrzebujące dodatkowego nadzoru i transportu na cotygodniowe terapie).

Rodzice mogą też czuć stres, bo rodzeństwo dziecka (rodowe, zastępcze, adoptowane) może być narażone na nową lub skoncentrowaną uwagę na seksualności, co może być trudne dla nich. Jeśli jedno dziecko symuluje zachowania seksualne, możesz musieć porozmawiać z rodzeństwem o tym, co widzą, myślą i czują, oraz jak reagować. Dzieci mogą też potrzebować szkoleń, co (i w jakim stopniu) mówić przyjaciołom o problemach rodzeństwa. Jeśli Twoje dzieci widzą, że aktywnie zarządzasz problemem, poczują się bezpieczniej i mniej będą się martwić.

Gdy jedno dziecko doznało znęczeń seksualnych, rodzice często stają się nadmiernie ochronni wobec innych dzieci. Ważne jest znalezienie równowagi między rozsądnym troskliwym a nadmierną ochronnością. Użyteczne strategie zapobiegania dalszym znęczeniom mogą obejmować nauczanie dzieci stojących w swojej obronie, rozmowy o byciu władcą własnego ciała i budowanie otwartej komunikacji z dziećmi.