Korzyści z rozmowy z niemowlakiem

Korzyści z rozmowy z niemowlakiem

Twoje dziecko uczy się języka, słuchając Ciebie i innych. Choć niemowlę na pewno nie rozumie wszystkiego, co mówisz, bez wątpienia chwyta pewne fragmenty znaczenia. Zwłaszcza jeśli dużo z nim rozmawiasz, zrozumie dziesiątki słów zanim wypowie cokolwiek rozpoznawalnego.

Jednym z pierwszych słów, które niemowlę zrozumie, jest „nie”. Okolo szóstego miesiąca życia dziecko zaczyna kojarzyć ostre „Nie!” z koniecznością przerwania wykonywanej czynności. W dziewiątym miesiącu może rozumieć kilka prostych zdań często do niego kierowanych, np. „Machaj rączkę na żegnaj” albo „Wypij buteleczkę”.

Jeśli chcesz sprawdzić zrozumienie słów przez dziecko jeszcze zanim zacznie mówić, spróbuj tych dwóch gier:

  • Poproś niemowlę, by znalazło ulubiony przedmiot: „Gdzie Twoja kocyk?”, „Gdzie Twój pluszak?”. Jeśli odwróci się w jego stronę, prawdopodobnie wie, co to „kocyk” albo „pluszak”. Gra działa jeszcze lepiej z ulubionymi ludźmi. Jeśli masz kilku gości, niech partner trzyma dziecko i zapyta: „Gdzie mama?” albo „Gdzie tata?”. Jeśli niemowlę odwróci się w Twoją stronę – masz pewność.
  • Sprawdź, czy dziecko wykonuje proste polecenia: „Machaj rączkę”, „Siądź”, „Daj przytulas”, „Rzuć piłkę”, „Wypij sok”, „Przynieś moje kapcie”. Zobacz, ile z nich rozumie. Jeśli dziecko wykona polecenie, pokaż, jak jesteś zadowolony. Jeśli nie – zaproponuj co innego albo przerwij grę na chwilę. (Pamiętaj: odmowa wykonania polecenia nie znaczy, że dziecko nie zrozumiało. Może po prostu nie chce wykonywać komend jak foka w cyrku.)

Rozwijanie brzmień

Dźwiękowe kąski

Wskazówka

Zwracaj uwagę na wszystkie dźwięki, jakie wydaje Twoje dziecko. W tym wieku wiele niemowląt wyrabia specjalny dźwięk (kaszel, piszczenie, radosne krzyk), którym systematycznie przyciąga uwagę. Próbuje powiedzieć: „Psst. Tu jestem!”. Nagrodź ten proof sprytu entuzjastyczną reakcją.

Wskazówka

Jeśli chcesz wykorzystać talent naśladowania u dziecka, zacznij uczyć go ulubionych melodii. Piosenki dzięki rytmowi i melodii są zabawniejsze i łatwiejsze do zapamiętania niż same słowa. Śpiewaj więc dużo piosenek w drugiej połowie roku życia. Tak jak powtarza Twoją mowę, może naśladować nie tylko słowa, ale i melodie. Kiedy dołączy do śpiewu na kilka nut, zaskoczy Cię, jak dobrze potrafi trzymać ton.

Przez ostatnie kilka miesięcy dziecko ograniczało się do jednósylabowych brzmień: „la, ma, ba” itp. Ale około siódmego-ósmego miesiąca usłyszysz szeroki wachlarz nowych dźwięków. Nagle niemowlę zacznie wydawać dwusylabowe sekwencje: „ama, bubu, umum, pipi, imi, gaga”. Te dźwięki stają się coraz bardziej wyraźne, gdy dziecko eksperymentuje z nowymi spółgłoskami.

Słyszenie tylu dźwięków z usta dziecka to wielkie zachwianie dla Ciebie, ale sam niemowlę czuje jeszcze większą radość. Uwielbia głos własny (nie inaczej wielu dorosłych) i gada bez przerwy, gdy jest szczęśliwe, niezależnie od tego, czy ktoś słucha czy odpowiada.

W wieku 8-9 miesięcy niemowlę uwaśnie słucha każdego mowę. Obserwując rozmowę z inną osobą, zauważysz, że obraca głową w stronę każdego mówiącego, jak widz na meczu tenisa. Wygląda na to, że stara się śledzić rozmowę dwóch ludzi, którzy nie mówią jego językiem – i tak właśnie jest. Po chwili wplata się do rozmowy krzykiem, jakby mówiło: „Hej, ja też tu jestem. Rozmawiaj ze mną!”.

Po tak starannym słuchaniu niemowlę próbuje naśladować dźwięki. Choć wydaje się, że mówi pierwsze słowa, to nieprawda. To naśladowanie to tylko echa dźwięków, nie język. Żaden (lub prawie żaden) z tych dźwięków nie ma dla niemowlęcia znaczenia.

Wokół dziewiątego miesiąca rozwój języka przyspiesza. Najpierw dziecko zaczyna cenić i naśladować intonację usłyszanych rozmów. Naciska pewne głosy, dodaje intonację do swoich „słów”. Teraz jego balbutowanie brzmi jak rozmowa dorosłych – z stwierdzeniami, pytaniami, żartami i szeptem.

Niemowlę może też tworzyć łańcuchy głosowe dłuższe niż dwa sylaby: „mumumumu” albo „lalalala”. Po tych łańcuchach i dodaniu intonacji pojawiają się w pełni zintonowane „słowa” łączące kilka różnych brzmień mowy, np. „pagoolamida”, „zippadeeduda” albo „mugugaipan”.

Wygląda na to, że niebawem zacznie mówić, a Ty lub partner możecie spodziewać się monologu Hamleta. W rzeczywistości jednak dziecko będzie ćwiczyć i doskonalić te brzmienia i intonacje przez kolejny miesiąc lub dwa. Pierwsze prawdziwe słowa pojawią się najwcześniej w 10.-11. miesiącu, a często później.

Rozmowa i słuchanie niemowlęcia

Mówienie „dziecięcym językiem”?

Możesz pomóc dziecku opanować niuanse trudnego języka i nauczyć się mówić bez skomplikowanych programów fonetycznych ani mechanicznym powtarzaniem nazw przedmiotów. Wystarczą dwie rzeczy: rozmawiaj z niemowlęciem i słuchaj go.

Dziecko szybciej nauczy się języka od Ciebie, głównego opiekuna, niż od kogo innego. Ponieważ najlepiej Cię zna, nauczyło się rozpoznawać Twój sposób mówienia: tony, intonację, mimikę twarzy. Dlatego mów w obecności dziecka i do dziecka. Mów naturalnie i wyraźnie (możesz nieco zwolnić tempo, by słowa były bardziej odróżnialne).

Poświęć czas na rozmowę z niemowlęciem tête-à-tête. Z bezpośredniej rozmowy dziecko nauczy się znacznie więcej niż próbując śledzić rozmowę, w której nie bierze udziału. Oczywiście będzie słuchać wymiany zdań i może chwycić cenne brzmienia i intonacje, ale dyskusja trzech i więcej osób pewnie ją zdezorientuje. Zbyt trudne dla nowego słuchacza, by sortować dźwięki dochodzące z wszystkich rogów pokoju.

Rozmawiając z niemowlęciem, mów o tu i teraz jak najwięcej. Pamięć dziecka nie jest jeszcze jej mocną stroną. Dlatego opisuj to, co dzieje się teraz: „O! Samolot. Patrz w górę, Margo. To samolot”. Dziecko może wtedy powiązać to, co widzi, słyszy, dotyka, smakuje lub czuje, z Twoimi słowami. Mówienie o przeszłości nie wywoła skojarzeń, chyba że pomogłeś je utworzyć, mówiąc o nich w momencie zajścia.

Rozumienie języka

Rzeczowniki tak, zaimki nie

Nieokreślone i ciągle zmienne znaczenie zaimków dezorientuje niemowlęta. Np. „to” to jedno z najczęściej używanych słów w angielskim, ale pomyśl, co dzieje się w głowie dziecka, próbującego zrozumieć ten zaimek. „To” teraz oznacza piłkę, minutę temu łyżeczek, dwie minuty temu grzechotkę. Albo „oni” to teraz książki, a myślałeś, że „oni” to babcia i dziadek.

Zaimki osobowe mogą być jeszcze bardziej mylące. Dla słuchacza „ty” oznacza mnie, a „ja” – ciebie. Ale „ja” oznacza też partnera, który to powiedział chwilę temu. „Ty” też oznacza partnera, bo dziecko usłyszało, jak do niego się zwracasz. (Ta pomyłka stanie się jawna w przyszłym roku, gdy dziecko zacznie używać zaimków. Wiele małych dzieci zamienia je, mówiąc o swoich rzeczach jako „twoich”, a o Twoich jako „moich”.)

Zamiast zaimków używaj rzeczowników i imion: „Mama szuka łyżeczki Iana” powie dziecku znacznie więcej niż „Gdzie to jest?” czy nawet „Gdzie twoja łyżeczka?”.

Kontekst ma znaczenie

Nie karmij dziecka samymi słowami do paplania. Oczywiście nie zaszkodzisz, trzymając piłkę i mówiąc: „Piłka. Widzi piłkę? To piłka. Powiedz piłka, skarbie”. Dziecko, które lubi naśladować i chce podobać, może powiedzieć „ba”. Ale samo wydanie dźwięku nie oznacza, że wie, że „ba” to ta kolorowa, okrągła, odskakująca rzecz w Twojej dłoni.

Dziecko znacznie lepiej uczy się języka, kojarząc dźwięki słyszane wielokrotnie w różnych kontekstach z obserwowanymi wtedy zjawiskami. Dlatego rozmowa o teraźniejszości – o tym, co Ty lub dziecko robicie, co widzicie lub słyszycie – jest tak ważna. Np. jeśli dziecko usłyszy słowo „pielucha” podczas sprawdzania, odsunięcia, kładzenia na matce, zdejmowania, nakładania nowej i zapinania, jego neurony pulsują od nawiązywanych skojarzeń. Wkrótce zrozumie, że „pielucha” to ta rzecz na pośladkach.

Mów do dziecka w pełnych zdaniach i ufaj, że wyłapie dźwięki, które słyszy powtarzalnie. Jeśli usłyszy je wystarczająco często, skojarzy je ze wspólnym mianownikiem sytuacji. Pamiętaj: dziecko uwaśnie Cię słucha, starając się zrozumieć. Jeszcze zanim spróbuje opanować intonację i brzmienia, będzie starało się zrozumieć, co mówisz.

Skoro dziecko tak uwaśnie Cię słucha, Ty też powinnaś robić to samo. W fazie balbutowania daj dziecku pełną uwagę, gdy gada. Potem „odpowiedz” jego balbutowaniu językiem dorosłego. Taka wymiana pozwala niemowlęciu zacząć „prawdziwą” rozmowę z Tobą i ćwiczyć interakcję społeczną.

Previous:

Next: