• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Miskraam en Zwangerschap

Zwangerschapsverlies is een hartverscheurende wending, maar het is heel, heel veelvoorkomend. Hier zijn de antwoorden op je vragen over miskraam.

Wat is een miskraam?

Een miskraam – in medische termen een spontane abortus – is het onverwachte einde van een zwangerschap vóór 20 weken gestationele leeftijd. Tijdens een miskraam wordt een embryo of foetus spontaan uit de baarmoeder uitgeplast, maar kan nog niet in de buitenwereld leven.

Na 20 weken wordt het verlies van een foetus een dode geboorte genoemd in plaats van een miskraam.

Omdat het vaak vroeg in de zwangerschap plaatsvindt, betekent dat niet dat miskraam niet pijnlijk is voor verwachtende ouders. Wat belangrijk is om te onthouden: een miskraam is niet jouw schuld. En hoewel veel ouders er niet open over praten, weet dat het vaker voorkomt dan je denkt. Lees verder om meer te leren over oorzaken, typen en risicofactoren.

Wat gebeurt er bij een miskraam?

Bij een miskraam wordt je embryo of foetus spontaan uit je baarmoeder uitgeplast voordat je 20 weken zwanger bent. Je hebt symptomen zoals zware bloeding en buikkrampen, soms een paar dagen of langer.

Wat zijn de signalen en symptomen van een miskraam?

De symptomen van een miskraam kunnen verschillen van vrouw tot vrouw en zelfs volledig anders zijn als een vrouw meerdere miskramen ervaart. De meest voorkomende signalen zijn:

• Krampen of pijn in de onderrug of buik
• Zware bloeding, mogelijk met stolsels of weefsel, vergelijkbaar met een menstruatie
• Lichtere bloeding die langer dan drie dagen aanhoudt
• Verdwijnen van zwangerschapssignalen die je ervaarde, zoals misselijkheid en gevoelige borsten

Houd er rekening mee dat korte, lichte bloedverlies meestal totaal normaal is – en er geen reden is voor directe zorgen. Maar als je meer dan een inlegkruis per uur verliest, of je bloeding langer dan drie dagen duurt, neem dan onmiddellijk contact op met je zorgverlener.

Wat veroorzaakt een miskraam?

Miskramen worden niet veroorzaakt door matige inspanning, vallen, seks, werkstress, ruzies met een partner of ochtendmisselijkheid. Een miskraam is simpelweg de manier van de biologie om een zwangerschap te beëindigen die niet goed verloopt.

Het verlies van de embryo of foetus en de expulsie uit de baarmoeder kan door veel factoren worden veroorzaakt, variërend van genetische defecten bij de groeiende baby tot immuunreacties van het moederlijke lichaam. Feitelijk zijn ongeveer de helft van alle vroege miskramen gelinkt aan abnormale chromosomen.

Vaak wordt de oorzaak van een miskraam nooit vastgesteld. En in bijna elk geval heeft de moeder niets verkeerd gedaan om de miskraam te veroorzaken of had ze het kunnen voorkomen.

Hoe vaak komen miskramen voor?

Veel vaker dan je denkt: onderzoekers schatten dat ongeveer 10 tot 20 procent van de zwangerschappen eindigt in een miskraam. Maar zelfs dat cijfer kan een onderschatting zijn, aangezien veel miskramen zo vroeg plaatsvinden dat ze onopgemerkt blijven en voor een normale menstruatie worden gehouden.

Zelfs als je nog nooit van iemand in je familie of vriendenkring hebt gehoord die een miskraam had, is het waarschijnlijk dat iemand in je naaste omgeving er een heeft doorgemaakt. Als je een miskraam ervaart, weet dan dat je zeker niet alleen bent.

Hoewel je misschien hebt gehoord dat miskramen vaker lijken voor te komen dan vroeger, zijn ze in feite altijd al veelvoorkomend geweest – het is alleen zo dat ze vaker gedetecteerd worden nu door het avontuur van betaalbare, vroege thuiszwangerschapstests.

Wanneer treden de meeste miskramen op?

Vroege miskramen treden op in de eerste trimester en vormen 80 procent van alle miskramen. Van deze groep vindt een groot deel plaats in de eerste weken van de zwangerschap, vaak voordat een vrouw weet dat ze zwanger is.

Tijdens de eerste trimester gebeurt er veel in je zwangerschap: de cellen van de embryo beginnen te delen om organen te vormen, de embryo implanteert in de baarmoederwand, de placenta moet verbindingen leggen tussen jouw en de bloedstroom van je baby, en je immuunsysteem moet wennen aan de nieuwe foetus in je. Al dit betekent dat er veel stappen zijn die mis kunnen gaan en leiden tot een miskraam.

Late miskramen zijn veel zeldzamer, te voorkomen in 6 op de 1.000 zwangerschappen, en gebeuren tussen het einde van de eerste trimester en week 20. Ze worden vaker veroorzaakt door placenta- of baarmoederhalsproblemen, blootstelling aan toxiciteit of de gezondheid van de moeder.

Typen zwangerschapsverlies

Er zijn verschillende typen miskraam, afhankelijk van wanneer en waarom het gebeurt. Een paar van de meest voorkomende zijn:

• Biochemische zwangerschap. Veel vroege miskramen zijn een biochemische zwangerschap, wat betekent dat een ei bevrucht is maar zich nooit in de baarmoeder heeft genest. Hoewel een biochemische zwangerschap een toename van het zwangerschapshormoon hCG geeft, wat een positieve zwangerschapstest oplevert, zou een echo geen placenta of vruchtwaterzak tonen. Omdat biochemische zwangerschappen zo vroeg plaatsvinden, blijven ze zonder vroege zwangerschapstest meestal onopgemerkt bij de moeder.
• Wind-ei (blighted ovum). Een bevrucht ei dat zich aan de baarmoederwand hecht en begint een placenta te vormen (die hCG produceert) voordat het stopt met groeien, is een wind-ei, of een lege vruchtwaterzak die op een echo te zien is.
• Bedreigde miskraam. Als een zorgverlener op elk moment tot 20 weken vermoedt dat zware bloeding een miskraam waarschijnlijk maakt, kan hij of zij een bedreigde miskraam diagnosticeren. In dit geval is een miskraam nog niet daadwerkelijk gebeurd; de foetale hartslag kan zelfs nog gehoord worden tijdens een echo. Feitelijk gaan meer dan de helft van de vrouwen met een bedreigde miskraam door om een gezonde, voltermijnzwangerschap te hebben door de richtlijnen van hun zorgverlener te volgen, die rust of medicatie kan aanbevelen om een miskraam te voorkomen.
• Onvermijdelijke miskraam. Als een vrouw zwaar bloedt en een lichamelijk onderzoek laat zien dat de baarmoederhals open is, wordt een miskraam "onvermijdelijk" genoemd. Dat betekent dat het al aan de gang is – de open baarmoederhals is hoe het lichaam van nature weefsel van de zwangerschap expelleert – en het kan helaas niet gestopt worden.
• Gemiste miskraam (missed miscarriage). Soms hebben vrouwen een miskraam zonder bloeding, bekend als een gemiste miskraam. In deze gevallen weet je pas bij je volgende prenatale afspraak dat je een miskraam hebt gehad, wanneer een echo geen foetale hartslag vindt.

Hoewel de volgende complicaties technisch niet als miskraam worden beschouwd, zijn het nog steeds zwangerschapsverliezen:

• Buitebaarmoederlijke zwangerschap. Bij een buitebaarmoederlijke zwangerschap implanteert het embryo, maar niet op de juiste plek; meestal in een eileider of de baarmoederhals in plaats van de baarmoeder. De krampen en bloeding die een buitebaarmoederlijke zwangerschap veroorzaakt, lijken op de gebruikelijke signalen van een miskraam, maar ze kunnen tot nog ernstigere complicaties leiden als het embryo scheurt en de plek waar het verkeerd geïmplanteerd was, afbreekt. Om een buitebaarmoederlijke zwangerschap uit te sluiten, laat bloeding en krampen in vroege zwangerschap altijd controleren door een zorgverlener.
• Molaire zwangerschap. Wanneer een ei dat ontbreekt aan enkele van zijn onderdelen – namelijk het genetische materiaal – bevrucht wordt door een zaadcel, kan het beginnen te groeien tot een cystenmassa in de baarmoeder. Hoewel de cellen zich nooit ontwikkelen tot een foetus, kunnen ze een toename van zwangerschapshormonen veroorzaken, waardoor een vrouw korte tijd denkt dat ze zwanger is, hoewel deze zwangerschappen altijd eindigen in miskraam.

Hoe wordt een miskraam gediagnosticeerd?

Als je een van de bovenstaande symptomen ervaart, bel je practitioner. Hij of zij zal de bloeding beoordelen en vervolgens mogelijk je hCG-waarden (hormoon) meten, controleren of je baarmoederhals open is (deze moet dicht zijn tijdens de zwangerschap), een echo maken om naar een gezonde vruchtwaterzak en placenta te kijken en luisteren naar een foetale hartslag. De resultaten van deze tests helpen je zorgverlener te bepalen of je een miskraam hebt gehad.

In zeldzame gevallen kunnen miskramen verkeerd gediagnosticeerd worden. Als je bloedt en je practitioner geen foetale hartslag kan vinden – wat soms lastig is zelfs in een gezonde zwangerschap – is er een kleine kans dat hij of zij een miskraam diagnosticeert terwijl een embryo nog in volle bloei is. Als je stopt met bloeden, echter, en je blijft zwangerschapssymptomen hebben, kan een tweede echo – waar de hartslag hopelijk gehoord wordt – bevestigen dat je baby oké is.

Wat gebeurt er na een miskraam?

Als je baarmoederhals al begint te dilateren maar je geen bloeding of pijn hebt, kan je practitioner je diagnosticeren met een ontoereikende baarmoederhals en een cerclage uitvoeren – dat is de baarmoederhals dichtnaaien – om een late miskraam te voorkomen.

Ongeveer twee op de drie vrouwen die een miskraam hebben, ervaren een complete miskraam. Met andere woorden, alle inhoud van de baarmoeder, inclusief niet alleen een foetus maar ook de placenta en al het extra baarmoederslijmvlies, worden van nature zelf uitgeplast. Dit proces kan tot twee weken duren.

Bij ongeveer een derde van de vrouwen blijven delen van de zwangerschap (genoemd "retained products of conception" door zorgverleners) in de baarmoeder. Voor het herstel van het lichaam en het hervatten van normale menstruatiecyclus moet de baarmoeder geleegd worden.

Je practitioner zal waarschijnlijk beginnen met het voorschrijven van medicatie om je lichaam te helpen de baarmoeder leeg te maken. Je moet deze medicatie misschien meer dan een keer nemen. In ongeveer 25 procent van de gevallen werkt de medicatie niet en moet je dokter een operatie uitvoeren die dilatatie en curettage, of D&C, heet.

Je moet ook extra voorzorgsmaatregelen na een miskraam nemen, waaronder het vermijden van het invoegen van iets in de vagina gedurende twee weken om infectie te voorkomen.

Risicofactoren

Hoewel miskramen veelvoorkomend zijn in elke populatie vrouwen over de hele wereld, zijn er factoren die je risico kunnen verhogen:

• Leeftijd. Studies hebben aangetoond dat oudere moeders vaker miskramen hebben – waarschijnlijk omdat hun eicellen en de zaadcellen van hun partner vaker abnormale chromosomen hebben. Ongeveer één op de drie zwangerschappen na de 40e eindigt in miskraam.
• Vitaminegehalten. Onderzoekers hebben gevonden dat tekorten aan vitamine D en vitamine B12 het risico van een vrouw op miskraam kunnen verhogen. Andere vitamines – zoals vitamine A – hebben het tegenovergestelde patroon: hoge waarden kunnen gevaarlijk zijn tijdens de zwangerschap. Een prenataal vitamine nemen en je vitaminegehalten laten testen door je dokter kan deze risico's verminderen. Let op dat buiten prenatale vitamines, de meeste studies niet hebben laten zien dat vitaminesupplementen de kans op miskraam beïnvloeden.
• Onbehandelde schildklierbalans. Schildklierhormonen beïnvloeden het hele lichaam en kunnen de niveaus van andere hormonen veranderen, inclusief die die een rol spelen in de zwangerschap. Zowel hypo- als hyperthyreoïdie zijn gelinkt aan miskraamrisico's. De meeste zorgverleners testen de schildklierwaarden van een vrouw doorheen de zwangerschap, vooral als ze in het verleden gediagnosticeerd is met schildklierproblemen.
• Overgewicht of ondergewicht. Vrouwen met obesitas, of een BMI van 30 of hoger, hebben een significant hoger risico op miskraam. Ook vrouwen met een BMI onder 18 hebben meer kans op miskraam.
• Roken of alcoholgebruik. Zowel huidige als vroegere rokers hebben een verhoogd miskraamrisico vergeleken met mensen die nooit gerookt hebben. Studies hebben ook aangetoond dat hoog alcoholgebruik rond de conceptie door zowel moeder als vader de kans op miskraam kan verhogen. Als je zwanger bent of probeert zwanger te worden, is het een geweldige tijd om te stoppen met roken en alcoholgebruik te beperken.
• Bepaalde SOA's. Seksueel overdraagbare infecties, waaronder syfilis en sommige vormen van virale hepatitus, kunnen een vrouw vatbaarder maken voor een miskraam.
• Grote baarmoedermyomen. Deze goedaardige tumoren – die extreem veelvoorkomend zijn bij vrouwen naarmate ze ouder worden – kunnen zwangerschapskomplicaties veroorzaken, waaronder een verhoogd miskraamrisico als ze bijzonder groot zijn, in specifieke gebieden van de baarmoeder of als ze beginnen te groeien in reactie op zwangerschapshormonen.
• Chronische ziekten. Zwangere vrouwen met nierziektes, auto-immuunziektes, polycysteus ovariumsyndroom (PCOS) en diabetes hebben een hoger dan normaal risico op miskraam. Als je een van deze aandoeningen hebt, kan je zwangerschap geclassificeerd worden als hoogrisico en zul je meer afspraken en monitoring hebben dan andere vrouwen om je ziekte te managen en je groeiende baby veilig te houden.
• Medicijnen. Dokters adviseren zwangere vrouwen om een aantal vrij verkrijgbare medicijnen te vermijden, waaronder veelvoorkomende pijnstillers tijdens de zwangerschap. Veel van deze veroorzaken aangeboren afwijkingen, maar sommige zijn ook gelinkt aan miskramen.
• Omgevingsstoffen en gevaren. Blootstelling aan lood, kwik, organische oplosmiddelen en ioniserende straling is gerelateerd aan een verhoogd miskraamrisico. Deze toxiciteit is waarschijnlijk niet in je huis te vinden, maar soms aanwezig op de werkplek van landbouw- of industriële productiefaciliteiten. Hoewel de niveaus die de zwangerschap beïnvloeden waarschijnlijk ook bij jou zichtbare bijwerkingen zouden veroorzaken, als je je zorgen maakt over je blootstelling, praat dan met je dokter.
• Tussenruimte tussen zwangerschappen. Weer zwanger raken minder dan zes maanden na je laatste voltermijnzwangerschap kan je miskraamrisico een beetje verhogen – hoewel de bewijslage gemengd is. Omdat deze korte tussenruimte kan leiden tot andere complicaties, waaronder vroeggeboorte, is het best om je baarmoeder langere tijd te laten herstellen.

Houd er natuurlijk rekening mee dat de meeste van deze risicofactoren slechts zeer lichte toename van het miskraamrisico geven – een glas wijn voordat je weet dat je zwanger bent, of je prenatale vitamines een paar dagen missen is geen reden tot zorgen. En veel vrouwen zonder deze risicofactoren hebben nog steeds miskramen. Onthoud ook dat veel geruchten over risicofactoren niet echt gelinkt zijn aan je kans op miskraam. Bijvoorbeeld, als je moeder een of twee miskramen had, maakt dat je niet kansrijker op een miskraam.

Miskraam voorkomen

De meeste miskramen kunnen niet voorkomen worden. Tenzij je zorgverlener een specifieke risicofactor heeft gediagnosticeerd – zoals een schildklierbalans of bloedstollingsstoornis – zal hij of zij doorgaans aanbevelen om gewoon een gezonde leefstijl te voeren, wat omvat:

• Chronische aandoeningen onder controle krijgen vóór de conceptie
• Je gewichtstoename in een gezond bereik houden
• Een prenataal vitamine nemen met foliumzuur en andere B-vitaminen; onderzoek heeft aangetoond dat sommige vrouwen moeite hebben met zwanger worden en/of een zwangerschap volhouden vanwege een foliumzuur- of vitamine B12-tekort dat behandeld kan worden met de juiste supplementatie
• Stappen ondernemen om infecties zoals SOA's te voorkomen en te behandelen
• Sigaretten en alcohol vermijden
• Alleen medicijnen nemen die de goedkeuring van je practitioner krijgen

Wat als ik meer dan één miskraam heb gehad?

Als je twee of drie miskramen hebt gehad, zal je gynaecoloog waarschijnlijk uitgebreide tests doen om te zien of hij of zij een oorzaak kan vinden. Ongeveer de helft van de tijd zal je dokter geen enkele reden vinden waarom je meerdere miskramen hebt gehad. Maar soms ontdekt hij of zij een onbehandeld gezondheidsprobleem, zoals een auto-immuunziekte – waarbij het immuunsysteem van de moeder de embryo aanvalt – een schildklierprobleem, een afwijkende baarmoeder of een van de paar zeldzame aandoeningen die je lichaam kunnen laten afwijzen van zwangerschappen.

Jij en je partner kunnen ook getest worden op chromosomale afwijkingen en bloedstollingsstoornissen; sommige vrouwen produceren antilichamen die hun eigen weefsels aanvallen, wat bloedstolsels veroorzaakt die de moederlijke bloedvaten die de placenta voeden, kunnen verstoppen. Een echo, MRI of CT-scan kan op je baarmoeder worden uitgevoerd, je baarmoederholte kan beoordeeld worden met een hysteroscopie en de gemiskraamde foetus zelf kan getest worden op chromosomale afwijkingen.

Als je dokter een van deze oorzaken vaststelt, kan hij of zij helpen je kans op toekomstige miskramen te verlagen. Chirurgie kan cervikale of uteriene problemen corrigeren, medicatie hormonale onbalansen managen en andere vruchtbaarheidsbehandelingen – zoals IVF – kunnen je helpen zwanger te worden.

Het goede nieuws: De meeste vrouwen die een miskraam hebben gehad (zelfs meer dan één) gaan uiteindelijk door om een gezonde zwangerschap te hebben, hoewel je toekomstige zwangerschappen misschien anders moet managen. Volgens het American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) gaan zelfs na twee of meer opeenvolgende verliezen ongeveer 65 procent van de vrouwen door om hun volgende zwangerschap tot de termijn te dragen.

Ondersteuningsbronnen bij miskraam

Of het nu je eerste of vijfde is, na een miskraam is het belangrijk om voor zowel je lichaam als je geest te zorgen. Na een miskraam, neem contact op met je zorgverlener en geef jezelf de tijd om te rouwen. En wanneer je klaar bent, zoek iemand om met te praten, of het nu een steungroep is of een vriendin die hetzelfde heeft meegemaakt. Je gevoelens open delen met je partner kan ook helpen. Onthoud: jullie zitten hier samen in.

Daarnaast vind je de volgende bronnen misschien nuttig:

• What to Expect Grief &Loss steungroep
• What to Expect TTC/Pregnancy After a Loss steungroep
• National Library of Medicine, Medline Plus
• Share Pregnancy and Infant Loss Support