• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Effecten van alleenstaande ouders op kinderen: balans tussen risico's en bescherming

Eénouderhuishoudens nemen toe in prevalentie, aldus data uit de U.S. Census Bureau Current Population Survey. Cijfers voor 2013 tonen aan dat éénouderhuishoudens 27,8% van alle gezinsgroepen uitmaken, een stijging sinds 2007. Sommige éénouderhuishoudens ontstaan in deze staat, niet door een gebeurtenis, maar andere volgen na overlijden of scheiding. De effecten van alleenstaande ouders op kinderen hangen af van verschillende variabelen, waaronder de aanwezigheid van uitgebreide gezinsondersteuning voor zowel ouder als kinderen.

Tijd ervan maken

De meeste alleenstaande ouders moeten werken om hun gezin te onderhouden. Fulltime werken kan de tijd die een alleenstaande ouder met kinderen doorbrengt verminderen, wat wel of geen negatief effect hoeft te hebben. Als gevolg van minder gezinstijd kunnen ouder en kinderen kiezen om de verminderde tijd meer te waarderen en te prioriteren, adviseert de American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org). Met inspanning kunnen alleenstaande ouders en hun kinderen dichterbij elkaar komen. Kinderen kunnen ook relaties genieten met andere gezinsleden, zoals grootouders, om de ouder-kindrelatie aan te vullen. In huishoudens waar de ouder onvoldoende kwaliteitstijd reserveert voor kinderen, kunnen gedragsproblemen ontstaan en schoolprestaties dalen, aldus auteurs van een tijdschriftartikel "Wrinkles in Parental Time with Children".

Alleen en gestrest

Angst en stress kunnen éénouderhuishoudens plaagen terwijl de ene ouder probeert de verantwoordelijkheden te managen die normaal door twee worden gedeeld, aldus de American Psychological Association. Stress kan ontstaan uit omgangs- en bewidskwesties: moeilijke planning van bezoeken, opheffing voor kinderen die hun tijd verdelen over meerdere huishoudens, en juridische kwesties rond bewind en omgang. Eénouderhuishoudens kunnen ook worstelen met financiële stress. Als de ouder angst voelt verbonden aan financiën, kan die angst negatief overgaan op de kinderen, wat kan leiden tot problemen zoals misgedrag. Kinderen ontvangen misschien ook geen first needs door financiële druk.

Toezichtstrijd

Hoewel kindertoezicht in elk gezinstype kan achterblijven, worstelen éénouderhuishoudens vaak in dit gebied simpelweg omdat één ouder de taak alleen probeert te doen in plaats van te delen. Kinderen die met één ouder wonen in plaats van twee, lopen een hoger risico op verwaarlozing, stelt Anne-Marie Ambert, Ph.D., professor bij het Vanier Institute of the Family in Ontario, Canada. Als kinderen in een éénouderhuishouden onvoldoende toezicht krijgen door het werk van de ouder, kunnen gedragsproblemen ontstaan. Ideaal weten ouders waar kinderen zijn, wat ze doen en met wie ze zijn. Het schema van de alleenstaande ouder kan zo druk zijn dat de ouder minder betrokken raakt bij de kinderen en hun school-, buitenschoolse en vrijetijdsactiviteiten. Alleenstaande ouders moeten ook veel harder werken om kinderen te bewaaken dan getrouwde ouders, meestal met minder beschikbare hulpbronnen, stelt Ambert in haar rapport over éénoudergezinnen.

Kinderen volwassen maken (adultificatie/parentificatie)

Het éénouderhuishouden is een van de gezinstypen met risico op adultificatie en parentificatie van kinderen, waarschuwt gediplomeerd klinisch sociaal werker Allan Schwartz, van Geminus Corporation in Indiana. Adultificatie houdt in dat je een kind als volwassene behandelt, je in het kind confideert of je op het kind leunt voor emotionele steun. Parentificatie betekent ouderverwachtingen op een oudere kind leggen, om voor zichzelf te zorgen of voor de ouder te zorgen, aldus gediplomeerd psycholoog Benjamin D. Garber, in een rapport op HealthyParent.com. Alleenstaande ouders zonder effectief steunsysteem kunnen zich wenden tot kinderen voor emotionele steun, wat negatief kan uitpakken, waarschuwt klinisch psycholoog Lisa Firestone, schrijvend voor Psychology Today. Kinderen kunnen angst en zorgen ervaren als een alleenstaande ouder op ze leunt, ongeschikt confideert of kinderen betrekt bij co-ouderschapsconflicten. Het resultaat kan zijn dat kinderen zich angstig, verdrietig of onzeker voelen. Kinderen kunnen ook copen door te vluchten in overeten of excessief gamen, waarschuwt Firestone.