• Baby's
• Gezinsvorming
• Kinderen
• Algemeen ouderschap
• Pasgeborenen
• Tieners
• Peuters
• Zwangerschap

Reuma (JIA)

Wat is reuma?

Reuma (uitspraak: arth-ry-tiss) is een ziekte die zwelling, stijfheid, en pijn in de gewrichten van een persoon veroorzaakt. Gewrichten zijn waar twee botten samenkomen, waardoor ons lichaam kan bewegen — heupen, knieën, enkels, ellebogen, schouders, vingers, etc. Gewrichten bevatten synoviaal vocht, dat als smeermiddel werkt om ze gemakkelijk te laten bewegen. Reuma kan gewrichten hinderen om goed te werken.

Maar is reuma niet iets wat alleen oudere mensen krijgen?

Eigenlijk kunnen kinderen een soort reuma krijgen genaamd juveniele idiopathische artritis of JIA (het heet ook juveniele reumatoïde artritis, of JRA). Juveniel betekent jong, dus dit betekent dat JIA anders is dan de artritis die volwassenen krijgen. Kinderen kunnen veel verschillende typen artritis hebben, maar JIA is de meest voorkomende.

Veel problemen kunnen pijn en zwelling van de gewrichten veroorzaken, dus een dokter wil weten hoe lang deze problemen al gaan. Om als JIA te gelden, moeten de gewrichten ten minste 6 weken zwelling en pijn hebben.

P

Waarom krijgen kinderen het?

Niemand weet precies wat JIA veroorzaakt. Iets in de omgeving, zoals een virus, kan de ziekte triggeren bij kinderen die al bepaalde genen hebben die het waarschijnlijker maken dat ze het krijgen. (Genen zijn als instructies aan het lichaam over hoe het moet werken. Genen worden van ouders op kinderen overgedragen en ze bepalen alles van de kleur van een persoons ogen tot of die persoon een neiging heeft om een bepaalde ziekte te krijgen. Genen zijn onderdeel van ons DNA en zitten in de cellen van het lichaam.)

JIA is niet besmettelijk, dus je kunt het niet van iemand anders opvangen.

Artritis is een auto-immuun (uitspraak: aw-toe-i-myoon) ziekte. Een auto-immuunziekte betekent dat het immuunsysteem van een persoon een fout maakt en de eigen weefsels of organen aanvalt. Normaal stuurt een kinder immuunsysteem witte bloedcellen uit om het lichaam te beschermen en buitenstaanders zoals bacteriën en virussen te bestrijden die een kind ziek kunnen maken. Maar met een auto-immuunziekte als JIA, maakt het immuunsysteem een fout envalt gezonde cellen aan.

In plaats van de gezonde cellen te herkennen en te zeggen, "Hoi, leuk je te zien," denkt het immuunsysteem dat de gezonde cellen vernietigd moeten worden en geeft chemicaliën vrij om de gezonde cellen te bestrijden. De chemicaliën die vrijgegeven worden door het immuunsysteem veroorzaken de pijn en zwelling die bij artritis kan gebeuren.

Wat doen dokters?

Omdat een gewricht pijn doet, betekent niet dat een kind JIA heeft. Een gewricht kan pijn doen om veel verschillende redenen, daarom is het belangrijk om een dokter te zien om uit te zoeken wat het probleem is.

De dokter zal veel vragen stellen: Hoe lang heeft het kind al gewrichtsklachten? Voelt hij of zij stijf bij opstaan of na rusten? Zijn de gewrichten gezwollen? Was er een letsel? Kan een ander probleem artritis veroorzaken, zoals de ziekte van Lyme? Is er een familiegenetische aanleg voor artritis of andere auto-immuunziektes?

Deze antwoorden krijgen en een lichamelijk onderzoek, bloedtests, en röntgenfoto's maken helpen de dokter uitvinden of het JIA is. Als je dokter denkt dat je het hebt, kan hij of zij je doorverwijzen naar een dokter gespecialiseerd in de diagnose en behandeling van artritis. Een dergelijke dokter heet een reumatoloog (uitspraak: roo-muh-tol-oh-jist).

P

Hoe wordt het behandeld?

Sommige kinderen met JIA nemen medicijnen zoals ibuprofen om pijn en ontsteking te controleren. Als de artritis erger is, moeten ze misschien andere medicijnen nemen om de pijn en ontsteking te verlagen. Sommige van deze medicijnen zijn pillen, maar anderen zijn spuiten.

Het is belangrijk dat kinderen met JIA hun gewrichten in beweging houden. Vaak ziet een kind een fysiotherapeut of ergotherapeut. Naast het werken met kinderen om hun gewrichten te bewegen en hun spieren te versterken, kunnen deze therapeuten helpen speciale oefenprogramma's maken voor thuis of school die een kind helpen actief te blijven.

Naast gewrichtsproblemen, kan JIA uveitis (uitspraak: yoo-vee-eye-tus) veroorzaken, een ontsteking van het oog die kan leiden tot gezichtsproblemen als het niet behandeld wordt. Alle kinderen gediagnosticeerd met JIA moeten hun ogen gecheckt laten worden door een oogarts, een dokter gespecialiseerd in het diagnosticeren en behandelen van oogproblemen. Als de ogen beïnvloed zijn, kunnen ze behandeld worden met oogdruppels.

Naast medicijnen innemen, kan een kind een paar dingen doen om de symptomen van JIA te helpen:

• Houd gewrichten warm en blijf actief.
• Neem warme baden, wat de gewrichtspijn kan verlichten.
• Gebruik een elektrisch kussen op een timer die 1 uur voordat een kind wakker wordt aangesloten, wat de gewrichten kan verwarmen en het kind beter kan laten bewegen.
• Sommige kinderen doppen hun handen in een speciaal warm was genaamd paraffine dat hun gewrichten minder laat pijnen.

P

Leven met reuma

Kinderen met JIA kunnen veel stijfheid hebben wanneer ze net wakker worden. Eenmaal hun gewrichten opgewarmd zijn, kunnen ze meestal gemakkelijker bewegen. Daarom kun je merken dat iemand met JIA 's ochtends moeite heeft met bewegen, maar later beter lijkt.

Het is belangrijk om een goed evenwicht te vinden tussen activiteit (wat helpt om flexibel te blijven) en rust (wat iedereen nodig heeft). Zwemmen is een geweldige oefening voor iemand met JIA. Het rekkt veel verschillende spieren en pezen en helpt een kind actief en flexibel te blijven. Het is belangrijk om actief te blijven zelfs als een kind geen symptomen heeft.

Soms kunnen kinderen met JIA lang, zelfs maanden of jaren, zonder dat de ziekte ze stoort. Dan komt het terug. Dit heet een flare-up of flare. Flare-ups gebeuren en kunnen niet voorkomen. Het kan frustrerend zijn als een flare-up op een dag gebeurt dat het kind graag iets leuks wil doen, zoals naar een verjaardagsfeestje gaan.

Als je iemand met JIA kent, kun je aanbieden om boeken te dragen of andere hulp te geven, als nodig. Het is ook OK als de persoon geen hulp wil.

Het goede nieuws is dat veel kinderen met JIA eruitgroeien. Ongeveer de helft van de kinderen met JIA heeft misschien geen behandeling meer nodig als volwassenen.

En zelfs als de artritis opvlamt, kunnen bijna alle kinderen met JIA het controleren met medicijnen en andere behandelingen, wat betekent dat ze de meeste dingen kunnen doen die andere kinderen kunnen.