Wat is bloed?

Je weet wat bloed is — het is die rode stof die uit je vloeit als je een papieren snede krijgt. Maar wat is bloed eigenlijk, en wat doet het?

Wat is bloed en wat doet het?

Bloed is nodig om ons in leven te houden. Het brengt zuurstof en voedingsstoffen naar alle delen van het lichaam zodat ze kunnen blijven werken. Bloed transporteert kooldioxide en andere afvalstoffen naar de longen, nieren, en spijsvertering om uit het lichaam verwijderd te worden. Bloed bestrijdt ook infecties, en transporteert hormonen door het lichaam.

Bloed bestaat uit bloedcellen en plasma. Plasma (uitspraak: PLAZ-muh) is een geelachtige vloeistof die voedingsstoffen, eiwitten, hormonen, en afvalproducten bevat. De verschillende typen bloedcellen hebben verschillende taken.

Wat zijn de typen bloedcellen?

Rode bloedcellen: Rode bloedcellen (RBCs, ook erythrocyten genoemd; uitspraak: ih-RITH-ruh-sytes) zijn gevormd als licht ingedukte, afgeplatte schijfjes. RBCs bevatten hemoglobine (uitspraak: HEE-muh-glow-bin), een eiwit dat zuurstof transporteert. Bloed krijgt zijn helderrode kleur als hemoglobine zuurstof oppikt in de longen. Terwijl het bloed door het lichaam reist, geeft hemoglobine zuurstof af aan de verschillende lichaamsdelen.

Elke RBC leeft ongeveer 4 maanden. Elke dag maakt het lichaam nieuwe RBCs om diegene te vervangen die sterven of verloren gaan. RBCs worden gemaakt in het binnenste deel van botten genaamd botmerg.

Witte bloedcellen: Witte bloedcellen (WBCs, ook leukocyten genoemd, uitspraak: LOO-kuh-sytes) zijn een sleuteldeel van het immuunsysteem. Het immuunsysteem helpt het lichaam zich te verdedigen tegen infecties. Verschillende typen WBCs bestrijden gemmen, zoals bacteriën en virussen. Sommige typen WBCs maken antilichamen, die speciale eiwitten zijn die vreemde materialen herkennen en het lichaam helpen ze te verwijderen.

Er zijn verschillende typen WBCs, en hun levensduur varieert van uren tot jaren. Nieuwe cellen worden constant gevormd — sommige in de botmerg en sommige in andere delen van het lichaam zoals de milt, thymus, en lymfeklieren.

Bloed bevat veel minder WBCs dan rode bloedcellen, hoewel het lichaam de WBC-productie kan verhogen om infecties te bestrijden. Het witte bloedceltelling (het aantal cellen in een gegeven hoeveelheid bloed) bij iemand met een infectie is vaak hoger dan normaal omdat meer WBCs gemaakt worden of de bloedstroom binnenkomen om de infectie te bestrijden.

Bloedplaatjes: Bloedplaatjes (ook thrombocyten genoemd, uitspraak: THROM-buh-sytes) zijn kleine ovaalvormige cellen die helpen bij het stollingsproces. Als een bloedvat breekt, verzamelen bloedplaatjes zich in het gebied en helpen ze de lek te dichten. Bloedplaatjes werken samen met eiwitten genaamd stollingsfactoren om bloedingen in ons lichaam en op onze huid te controleren.

Bloedplaatjes overleven maar ongeveer 9 dagen in de bloedstroom en worden constant vervangen door nieuwe bloedplaatjes gemaakt door de botmerg.

Hoe reist bloed door het lichaam?

Met elke hartslag pompt het hart bloed door ons lichaam, met zuurstof naar elke cel. Na het afleveren van de zuurstof, keert het bloed terug naar het hart. Het hart stuurt het bloed dan naar de longen om meer zuurstof op te halen. Deze cyclus herhaalt zich steeds weer.

Het bloedsomloopstelsel bestaat uit bloedvaten die bloed van en naar het hart transporteren.

Twee typen bloedvaten transporteren bloed door ons lichaam:

  1. Slagaders transporteren geoxideerd bloed (bloed dat zuurstof uit de longen heeft gekregen) van het hart naar de rest van het lichaam.
  2. Bloed reist dan door venen terug naar het hart en de longen, zodat het meer zuurstof kan ophalen om terug te sturen naar het lichaam via de slagaders.

Als het hart klopt, kun je bloed voelen dat door het lichaam reist op polspunten — zoals de nek en de pols — waar grote, bloedvolle slagaders dicht bij het oppervlak van de huid lopen.

Wat als iemand lage aantallen bloedcellen heeft?

Soms kan medicijn gegeven worden om een persoon te helpen meer bloedcellen te maken. En soms kunnen bloedcellen en sommige van de speciale eiwitten die bloed bevat, vervangen worden door iemand bloed van een ander te geven. Dit heet een transfusie (uitspraak: trans-FEW-zyun).

Mensen kunnen transfusies krijgen van het deel bloed dat ze nodig hebben, zoals bloedplaatjes, RBCs, of een stollingsfactor. Als iemand bloed doneert, kan het hele bloed gescheiden worden in zijn verschillende delen om op deze manieren gebruikt te worden.

He, wat is je bloedgroep?

Ieders bloed is rood, maar het is niet allemaal hetzelfde. Er zijn acht bloedgroepen, beschreven met de letters A, B, en O. Die letters staan voor bepaalde eiwitten die op de rode bloedcellen zitten. Niet iedereen heeft dezelfde eiwitten.

Naast een letter of twee, is een persoon zijn bloed ofwel "positief" ofwel "negatief." Dit is een manier om bij te houden of iemands bloed een eiwit genaamd Rh-eiwit heeft. Als je bloed positief is, heb je dit eiwit. Als het negatief is, heb je het niet. Beide manieren zijn prima.

Mensen hebben een van deze acht verschillende bloedgroepen:

  1. A negatief
  2. A positief
  3. B negatief
  4. B positief
  5. O negatief
  6. O positief
  7. AB negatief
  8. AB positief

Previous:

Next: