Jak ustalać konsekwencje dla nastolatków?

Ustalanie konsekwencji dla nastolatków trudniejsze niż dla młodszych dzieci. Nastolatkowie mają skomplikowane życie, chętnie eksperymentują z nowymi zachowaniami i mniej się boją starych metod typu „kącik”. Konsekwencje powinny korzystać zarówno nastolatkowi, jak i rodzicom – uczyć lekcję i co robić, gdy ponowna chęć niegrzeczności.

Ważność dla nastolatków

Nastolatkowie są nieposlušni – w porównaniu do innych grup wiekowych. Zmieniające się poglądy, wartości, grupy rówieśników, fizjologia – skłaniają do łamania granic. To kluczowy moment na wzmocnienie metod stawiania reguł i konsekwencji. Ale wedle psychologa Michael Riery („Uncommon Sense for Parents with Teenagers”) istnieje przeszkoda: nastolatkowie chcą niezależności, wolności od kontroli rodziców. Rodzice stawiający konsekwencje powinni robić to transparentnie – wyjaśniając dlaczego, a nie tylko karząc.

Kiedy stawiać konsekwencje

Najlepszy moment: przy stawianiu zasady. To daje nastolatkowi jasność oczekiwań i決心 egzekwowania. Często rodzice wiedzą, kiedy postawić zasadę – np. prawo jazdy: ekscytacja, ryzyko problemów -> zasady jazdy. Ale nastolatkowie są nieprzewidywalni. Czasem zrobią coś nieodpowiedniego, czego nie dyskutowano. Wtedy rodzice muszą ustalić konsekwencję, by dziecko nie pomyślało: brak zasady = brak konsekwencji.

Konsekwencje jako lekcja

Konsekwencje nie powinny być dowolne, ale uczyć. Najlepsze są powiązane z wykroczeniem. Chłopak widzący w sobie Picassa – zabierz prawo do malowania, jeśli wandalizuje benzynowkę. Wyjątki: nie stosuj przemocy, by uczyć o przemocy. Najlepsze: odebranie przywileju danego przez rodzica, dając czas na refleksję.

Burza mózgów po konsekwencji

Same konsekwencje nie zawsze utwierdzą lekcję. Po nich rodzice powinni przeprowadzić 1-na-1 lub 1-na-2 dyskusję z nastolatkiem. Wie już, co grozi przy ponownym wykroczeniu, ale niekoniecznie wie, co zrobić zamiast. Np. jeśli winna presja rówieśników – omówcie alternatywne reakcje, szukając rozwiązania. Ważne: niech nastolatek sam burzy mózgi – rozwiązanie ma być JEGO, a nie rodziców.