Projekt (Nie)Obciążenie Umysłowe: Musimy Porozmawiać o Niewypowiedzianych Bremiach Rodzicielstwa

Jeśli nie słyszałyście o nim, „obciążenie umysłowe” (mental load) to termin opisujący sytuację, w której mamy często ponoszą znacznie więcej odpowiedzialności wychowawczych niż tatusie, często nawet nieświadomie. To ta nieskończona lista zadań krążąca w tyle głowy: „Muszę zadzwonić do pediatry”, „Trzeba znaleźć opiekunkę”, „Czy moje dziecko nie zostaje w szkole w tyle?”. Nawet przy zaangażowanych ojcach i partnerach to obciążenie się sumuje. Dlaczego tak się dzieje? Badania pokazują, że bremia rodzicielskie zazwyczaj spoczywają na materkach. Ostatni raport Bright Horizons Family Solutions wskazuje, że pracujące mamy trzykrotnie częściej zarządzają harmonogramami dzieci i obowiązkami domowymi niż pracujący tatusie.

Nawet gdy ojcowie chcą być równymi partnerami w wychowaniu, presje i patriarchalne oczekiwania korporacyjnej Ameryki często zmuszają ich do cięższej pracy poza domem – pozostawiając więcej nieopłacanej pracy rodzicielskiej mamom. Brakująca narracja na temat doświadczeń rodziców LGBTQ+ pozostawia ogromną lukę w dostępie do zasobów dla wszystkich. Gdy utożsamiamy obciążenie umysłowe z „problemem matek”, ważne jest przyznanie, że jego ciężar rozkłada się inaczej u każdej mamy. Domostwa z dwiema mamami muszą unikalnie radzić sobie z finansami, matki dzieci z niepełnosprawnościami mają dodatkowe lęki związane z planowaniem terapii, a czarnoskóre matki często zmuszone są do trudnych rozmów z dziećmi, których inni rodzice nigdy nie doświadczą.

Gdyby ciężar obciążenia umysłowego nie był już na tyle przytłaczający, pandemia COVID-19 dodała parentom kolejne funty na plecy. I znów społeczeństwo oczekuje, że matki poniosą główny ciężar obowiązków wychowawczych. Statystyki pokazują, że na mamach spoczywa nawigacja przez naukę zdalną, opiekę nad dziećmi i decyzje edukacyjne – nawet gdy obaj rodzice pracują w pełnym etacie.

Porą posłuchać historii, które rodziny są gotowe opowiedzieć. Potrzebujemy zmiany paradygmatu w rodzicielstwie, aby rodziny miały zasoby niezbędne do rozwoju.

Priscilla Blossom: Gdzie zmęczone matki mogą szukać odpoczynku?

Priscilla Blossom, Łotynka z Kolorado, chce to dowiedzieć się. „Czuję, że nigdy nie nadążam, bo nie mam przerw ani wystarczającego wsparcia. Częściowo to dynamika mojego domu, ale mąż nie zdaje sobie sprawy, ile pracy wkładam” – mówi Blossom, uważająca, że regularne docenienie mogłoby zmienić sprawę.

Jak wiele amerykańskich matek, ona jest główną opiekunką syna i stara się rozwijać karierę, wspierając męża w niestabilnym rynku pracy. „Czasami niemal przepraszam, gdy nie zdążam wszystkiego – w tym nie przypominam mężowi o rzeczach, za które on odpowiada, nawet gdy nie prosi mnie o to”.

Blossom jest przekonana, że mimo starań odziedziczyła to samo obciążenie umysłowe i pracę, którą obserwowała w domu imigrantów. Jak jej matka, zarządza morzem przytłaczających obowiązków – i wie, że ta lista tylko się wydłuży.

Nauka potwierdza: Matki nadal ponoszą większy ciężar

„Mimo że wkład ojców w opiekę nad dziećmi wzrósł w ostatnich dekadach, matki nadal spędzają z dziećmi więcej czasu i przejmują więcej ich podstawowych potrzeb” – mówi Kelly Musick, profesor analizy politycznej i socjologii w Cornell University, zaznaczając, że te różnice wciąż determinują luki płciowe w pracy i zarobkach.

W swoim badaniu How Parents Fare: Mothers' and Fathers' Subjective Well-Being in Time With Children Musick sugeruje, że różnice płciowe w samopoczuciu rodziców – matki są mniej szczęśliwe, bardziej zestresowane i bardziej zmęczone w czasie spędzonym z dziećmi niż ojcowie – odbijają rodzaje zajęć, jakie matki i ojcowie wykonują z dziećmi.

„Matki poświęcają więcej czasu dzieciom na dość uciążliwe czynności: podstawową opiekę, podejmowanie decyzji wychowawczych, gotowanie i sprzątanie, podczas gdy ojcowie spędzają więcej czasu na zabawie i rekreacji – czynnościach dających frajdę i niskostresowych” – czytamy w badaniu, które dodaje, że matki częściej są same z dziećmi i mają mniej czasu wolnego.

Jej badania dołączają do badań z 2016 roku oceniających wpływ wąskich ról płciowych na poczucie winy matek związane z konfliktem praca-rodzina.

„Te wyniki zmuszają nas do refleksji, jak społeczne presje intensywnego rodzicielstwa różnią się dla matek i ojców – mówi Musick. – Ostatecznie pomagają nam pomyśleć, jak przesunąć role rodzicielskie, by dać obojgom większą elastyczność w czasie poświęcanym dzieciom.”

Zmieniające się krajobraz macierzyństwa

Jako że dynamika amerykańskiego macierzyństwa szybko się zmienia, Blossom zastanawia się, dlaczego wciąż trudno jej znaleźć siebie w dyskusji o macierzyństwie. Jest queer, pierwszopokoleniową Łotynką, pracującą matką jednego dziecka.

Matki są lepiej wykształcone niż ikiedykolwiek i często pracują – czasem nawet jako główni wynagrodzeni. Dane Pew Research Center pokazują, że kobiety częściej niż kiedykolwiek decydują się na macierzyństwo. Nic – w tym konieczność odłożenia planów – nie hamuje ich.

Historia pochodzenia amerykańskich rodzin również się zmienia. Jak skład etniczny USA staje się coraz bardziej zróżnicowany, rośnie liczba Amerykanów z matkami imigrantkami. Podobnie bariery klasowe i dyskryminacja, wiek, stan cywilny, płeć czy orientacja seksualna nie zapobiegają tworzeniu rodzin na własnych warunkach dzięki technologiom wspomaganego rozrodu (ART) i zamrażaniu komórek jajowych (choć bariery klasowe i dyskryminacja wciąż istnieją).

Demografia macierzyństwa się zmieniła, ale jej wizerunek – nie. Zbyt często macierzyństwo to synonim męczennicy, zamożnej i białej kobiety. W poście Nora Doyle, asystentki historii w Salem College, czytamy, że proste wyszukanie w Google pokazuje matki, które wyglądają identycznie: „Są niemal zawsze białe lub jasnokraje, młode, atrakcyjne, zdrowe, a ich ubiór i otoczenie (nie mówiąc już o czasie poświęcanym dzieciom) sugerują komfortową, a nawet zamożną sytuację materialną”. Te wizerunki pojawiły się w magazynach i książkach już w latach 30. XIX wieku. Ten stagnujący obraz macierzyństwa to poważna krzywda dla się zmieniającego społeczeństwa. I duży udział w tym mają nasze niewłaściwe rozmowy.

Powinniśmy prowadzić wprost rozmowę o tym, jak postrzeganie tożsamości – a konkretnie płci i rasy – dyskryminuje wszystkie, które macierzyństwo pełnią, choć w różnym stopniu. Zamiast tego spakowaliśmy stresy macierzyństwa jako nagrodę – z dowodami na to, że kobiety są „preprogramowane” jako opiekunki z wrodną umiejętnością zarządzania rodziną.

Ta prawda widać w naszej obsesi na badania dokumentujące fizjologiczne zmiany po ciąży – i nieuzastalniony akt macierzyństwa – podczas gdy społeczeństwo odmawia budowania infrastruktury umożliwiającej zaspokojenie tych potrzeb bez napięcia. Badacze z Louisiana State University porównywali nawet poziomy oksytozyny w mózgach samców i samic myszy, by stwierdzić, że komórki mózgu samic są zaangażowane w wywoływanie zachowań macierzyńskich. Efekt tych i innych badań ostatecznie sugeruje, że matki są stworzone do walki, a społeczeństwo – nie do wsparcia.

Przy tak dużej liczbie badań i tak małej zmianie, trzeba zadać dwa pytania: Jak poświęcić mniej czasu na demistyfikację nauki o macierzyństwie, a więcej na tworzenie sieci wsparcia zmniejszających obciążenie umysłowe? I jak ułatwić tę rozmowę, by odzwierciedlała ciągłe ewolucję krajobrazu rodzicielskiego?

Rozpoczęcie (odpowiedniego) dialogu

Ann-Louise Lockhart, Psy.D., psycholog dziecięcy, trenerka rodzicielska i właścicielka A New Day Pediatric Psychology w San Antonio, mówi, że obciążenie umysłowe macierzyństwa wykracza daleko poza czas aktywnie spędzany z dziećmi.

„Obejmuje to pamiętanie o rozmowach Zoom dla każdego dziecka, potwierdzenie wizyt stomatologicznych za dwa dni, kupowanie prezentu dla teściowej na nadchodzące urodziny, prośbę do partnera o zadzwonienie do hydraulika do kropiącej kranówki, pamiętanie o anulowaniu subskrypcji przed obciążeniem karty” – wymienia Lockhart.

Im więcej zmarginalizowanych tożsamości dana osoba posiada, tym większe obciążenie.

„Największym stresorem dla mnie jest prawdziwy brak jakościowego czasu dla siebie” – zaczyna Tonya Abari, czarnoskóra Amerykanka z Nashville, która uczy w domu oprócz pracy zawodowej.

Wymienia typowe rzeczy – szkołę, sprzątanie, przygotowywanie posiłków, sprawy – które kradną jej potrzebną ciszę. Wie jednak, że mąż ma własne zmagania jako pierwszopokoleniowy Nigerijczyk-Amerykanin, więc często połyka frustrację.

Choć Abari chętnie wychowuje córkę w dumie z pochodzenia i miłości do siebie, przyznaje, że konieczność lekcji o rasizmie jest wyczerpująca. „Nie tylko mierzę się z wychowaniem i nauką, ale emocjonalną pracą wyjaśniania rasizmu i mikroagresji, gdy nie ma sposobu na właściwą troskę o siebie – to męczy” – mówi.

Mercedes Samudio, licencjowana psychoterapeutka i autorka bestselleru Shame-Proof Parenting, mówi, że obciążenie umysłowe przynosi przytłaczającą mieszankę emocji, zmuszając osoby identyfikujące się jako matki do szukania równowagi w nierównoważnym świecie. Rasizm staje się kolejnym stresorem.

„Gdy patrzysz na świat, czarnoskóre matki mają rzucane takie negatywne stereotypy, że większość czasu jako matki spędzają na nawigacji między zaufaniem do własnej tożsamości a oceną za to, czy pasują, czy nie pasują do pudełek, w które je wkładają inni.”

Zmarginalizowane matki pracują nad połączeniem oczekiwań społecznych z kulturowo odzwierciedlającym stylem macierzyństwa.

„To posiadanie rodziców, którzy poświęcili tyle, byśmy przyszli do narodu, który często wydaje się ich nienawidzić, i próba wytłumaczenia im, że to miejsce nie jest tym, za co uważali, jednocześnie musząc wyglądać na wdzięcznych za wszystko, co mamy i co otrzymaliśmy” – mówi Blossom o stresie bycia pierwszopokoleniową.

Efekty stresu na macierzyństwo

Lockhart mówi, że obciążenie umysłowe nie jest tylko psychiczne – jest też fizyczne.

„Gdy mama działa non-stop, jej układ odpornościowy i zdrowie fizyczne mogą zostać znacząco osłabione.” Wskazuje też na wieczny cykl przytłoczenia i wątpliwości.

Badanie z 2010 roku American Psychological Association wykazało, że kobiety częściej zgłaszają objawy fizjologiczne stresu, takie jak bóle głowy, złe samopoczucie czy nieprzewrotności. Wiemy też, że przewlekły stres zwiększa ryzyko biologicznego starzenia i innych chorób przewlekłych, jak nadciśnienie.

Kiedyś uważano, że wartość intensywnego macierzyństwa – terminu wprowadzonego przez socjolog Sharo Hays, opisującego „skupione na dziecku”, wysoce poświęcone rodzicielstwo – dla dobrostanu dzieci zrekompensuje konsekwencje ponoszone podczas macierzyństwa. Musick nawiązuje do wcześniejszych badań i kwestionuje prawdziwość tych przekonań, ponieważ ojcowie zgłaszali mniejsze napięcia, ale równie cennie oceniali rodzicielstwo.

Badanie pyta, jak stres i zmęczenie wpływają na jakość macierzyństwa i rozważa skutki podążania za modelem ojców – przeznaczania czasu na bardziej przyjemne czynności w zamian za mniej czasu ogółem. Realizowalność tego nie jest prosta, ale pytania popychają nas w stronę równości z myślą o zdrowiu całej rodziny.

Samudio mówi, że konieczne jest zróżnicowanie dialogu o macierzyństwie, by przebić rasowe i płciowe założenia – jeśli chcemy zmiany.

„Niezależnie od ilości informacji – jeśli różne tożsamości i głosy nie są reprezentowane, to nie zmieniło się wiele” – mówi Samudio. – „Musimy systemowo zmienić sposób dyskusji o rodzicielstwie – odsunąć ją od modelu, w którym rodzic jest jedyną osobą, która musi nauczyć się umiejętności wychowawczych, i otworzyć na zasoby społeczne wspierające rodziny wszystkich tożsamości.”

Zacznijmy rozmowę.

Previous:

Next: