• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Zespół cieśni nadgarstka – przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka

Ten dziwnie brzmiący problem nie ma nic wspólnego z tunelami, którymi jeździsz samochodem. Gdy ktoś ma zespół cieśni nadgarstka, lub ZCN, „cieśnina” z kości i wiązadek w nadgarstku zwęża się. To zwężenie ściska nerw, powodując drętwienie lub drętwienie w dłoni, zwłaszcza w kciuku i pierwszych trzech palcach.

Osoba z zespołem cieśni nadgarstka może mieć problem z pisaniem na klawiaturze lub graniem w gry wideo. Fakt, powtarzalne ruchy (robienie tej samej rzeczy znowu i znowu) z tych czynności mogą być winne powstawaniu zespołu cieśni nadgarstka w pierwszej kolejności.

Gdzie jest ta cieśnina?

Zerknij na wnętrze swojej dłoni. Pod skórą nadgarstka jest cieśnina, o której mówimy. Dziewięć ścięgien (twarde taśmy tkanki łączącej mięsień z inną częścią ciała) i jeden nerw przechodzą przez tę cieśninę z przedramienia do dłoni. Dno i boki cieśni nadgarstka tworzą kości nadgarstka, a górę pokrywa mocna taśma tkanki łącznej zwana wiązdem.

Ścięgna przebiegające cieśniną łączą mięśnie z kośćmi i pomagają Ci używać dłoni i giąć palce i kciuk. Nerw przechodzący cieśniną nadgarstka, by dotrzeć do dłoni, to nerw środkowy (czyt. MEE-dee-un).

W cieśninie nadgarstka jest dość ciasno. Faktem jest, że ledwo jest miejsca na ścięgna i nerw. Jeśli cokolwiek zajmie dodatkowe miejsce w kanale, nerw środkowy zostaje ścisnięty, co powoduje drętwienie i mrowienie w obszarze dłoni, gdzie nerw się rozchodzi. Opuchlizna może nastąpić, gdy ktoś robi to samo znowu i znowu, jak pisanie na klawiaturze. Ta opuchlizna może ścisnąć nerw.

Kto to choruje?

Miliony Amerykanów ma ZCN. Dzieci też mogą to dostać, ale to rzadsze. Większość ludzi z ZCN ma powyżej 30 lat, a kobiety chorują częściej niż mężczyźni. Faktem jest, że trzy razy więcej kobiet niż mężczyzn ma ZCN. Operatorzy komputerowi, pracownicy taśm montażowych i fryzjerzy są narażeni, bo powtarzają te same ruchy dłonią.

Co to powoduje?

Cokolwiek ściskające nerw środkowy może spowodować ZCN. Ścięgna przechodzące cieśniną mogą opuchnąć od powtarzania tego samego ruchu, jak pisanie na komputerze, granie w gry wideo lub gra na instrumencie przez długie okresy. Częstsze u gimnastyków, zwłaszcza tych, którzy robią dużo stojania na rękach, i u ludzi grających w sporty rakietowe, jak tenis.

Złamane lub wywiedzione kości nadgarstka, a nawet skręcenia powodujące opuchliznę wokół cieśni nadgarstka, mogą prowadzić do ZCN. Problemy medyczne zwiększające ryzyko ZCN to reumatyzm, problemy z tarczycą i cukrzyca. ZCN jest też częstsze w ciąży i u osób z nadwagą.

Jak diagnozuje i leczy się ZCN?

Czy zdarzyło Ci się obudzić i mieć drętwe ręce – mrowienie i igłowanie? Czasem, przy ZCN to mrowienie zaczyna się w wnętrzu dłoni i palcach, zwłaszcza kciuka, wskazującego i środkowego.

Orteza lub szyna mogą pomóc w łagodnych przypadkach ZCN. Zazwyczaj nosi się ją w nocy i zapobiega zagięciu nadgarstka. Proste trzymanie nadgarstka otwiera cieśninę, by nerw miał tyle miejsca, ile jest możliwe. Odpoczynek nadgarstka pozwala opuchniętym ścięgniam się zmniejszyć. Leki jak ibuprofen też mogą pomóc zmniejszyć opuchliznę.

W cięższych przypadkach lekarz może zalecić kortyzon (czyt. KOR-tih-zone) na zmniejszenie stanu zapalnego i opuchlizny w cieśninie nadgarstka. Ten lek podaje się strzykawką. Gdy objawy ZCN ustąpią, lekarz może zasugerować ćwiczenia nadgarstka i zmiany zapobiegające dalszym problemom, np. repositioning komputera i klawiatury.

Jeśli żadne z tych leczeń nie pomaga, może być konieczna operacja, by zwolnić ucisk na nerw środkowy. Ta operacja trwa mniej niż godzinę i zazwyczaj nie wymaga noclegu w szpitalu. Bardzo niewielu ludzi jest trwale uszkodzonych przez ZCN. Większość wyzdrowieje i podejmie kroki, by zapobiec powrotowi objawów.

Profilaktyka ZCN

Choć mało dzieci choruje na ZCN, warto wdrożyć dobre nawyki teraz, by zapobiec problemowi w dorosłości. Gdy spędzasz dużo czasu przy komputerze lub piszesz SMS-y, pamiętaj o przerwach i nie przesadzaj. Samo wstawanie, by się rozciągnąć albo zrobić coś innego na chwilę, pomaga. Możesz nawet ustawić alarm lub minutnik kuchenny na co godzinę, by przypomnieć o przerwach.

Przy komputerze dbaj, by stanowisko było wygodne. Użyj krzesła regulowanego pod Twój wzrost, by nie siedzieć za nisko ani za wysoko. Krzesło, ekran i klawiatura powinny być w jednej linii. I staraj się trzymać tych zasad siedząc:

• Trzymaj łokcie przy bokach z nadgarstkami przed sobą, by ustawić wysokość klawiatury.
• Trzymaj przedramiona i nadgarstki prosto i nie gięj nadgarstków w górę.
• Jeśli używasz podkładki pod nadgarstek, nie wciskaj w nią przy pisaniu.
• Trzymaj rzeczy, które często używasz, blisko, żaden przedmiot nie dalej niż długość ręki.

Gdy podejmiesz te kroki, dbasz o swoje nadgarstki. A jeśli kiedykolwiek dostaniesz ZCN, pamiętaj, że zawsze jest światło na końcu cieśni nadgarstka.