Rodzaje chwytów pisania u dzieci

W badaniu z 2003 r. na temat chwytu ołówka badaczka Ann-Sofie Selin wskazuje, by pisanie było wydajne, musi być płynne dla piszącego i czytelne dla czytelnika. Piszący musi szybko i łatwo zapisywać myśli, a czytelnik skupiać się na treści, a nie na trudnościach z odczytaniem. Niektóre chwyty lepiej to realizują.

Dojrzałe chwyty pisania

Selin wskazuje, że „chwyt trójpalcowy dynamiczny” powszechnie uważany jest za najlepszy. Kciuk, palec środkowy i wskazujący kontrolują ołówek, a reszta dłoni i ramienia zapewnia stabilność i elastyczność. Badaczka dodaje, że chwyt trójpalcowy boczny, w którym palec serdeczny dodatkowo stabilizuje ołówek, jest też akceptowalnym, dojrzałym chwytem.

Podstawowe umiejętności motoryczne

Według OT-Mom.com, dzieci nie mogą rozwijać dojrzałego chwytu, dopóki nie opanują czterech podstawowych umiejętności motorycznych. Kontrola posturalna to zdolność barków i tułowia do podtrzymywania ręki, co pozwala palcom na swobodny ruch. Percepcja taktylna to zdolność mózgu do interpretacji bodźców z nerwów w palcach i dłoni. Koordynacja bilateralna to używanie obu stron ciała jednocześnie, a funkcja ręki – kontrola małych mięśni ręki, nadgarstka i przedramienia. Jeśli którejś umiejętności brakuje, chwyt będzie niepewny lub nieprawidłowy.

Rozwój chwytu pisania

Chwyty pisania ewoluują z dojrzewaniem dziecka. Selin dzieli niedojrzałe chwyty na prymitywne i przejściowe, w zależności od etapu. OT-Mom.com wymienia cztery podstawowe etapy: chwyt pięściowy (maluch ściska pióro w pięści, rusza barkami), chwyt dłoniowy (przedmiot na dłoni, łokieć wystawiony, ruch mięśniami ramienia), chwyt pięciopalcowy (kontrola palcami i mięśniami nadgarstka), a na końcu dojrzały chwyt trójpalcowy – najpierw z udziałem nadgarstka, potem z precyzją palców.

Zniekształcone chwyty pisania

OT-Mom.com ostrzega: jeśli zmusza się dzieci do pisania za wcześnie, mogą rozwijać zniekształcony chwyt, trudny do oduczenia. Typowe problemy: owijanie kciuka wokół ołówka, nietypowe trzymanie, podnoszenie dłoni od stołu, zbyt mocne ściskanie, niewłaściwe ustawienie palców stabilizujących. Jeśli dziecko ma takie nawyki, delikatnie wyjaśnij mu wygodniejszy chwyt.