• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Kiedy powiedzieć dziecku o adopcji

Dla niektórych rodziców powiedzenie dziecku, że jest adoptowane, to przerażające, budzące lęk zadanie, więc odkładają je na później lub unikają. Jednak w pewnym momencie adoptowane dzieci muszą dowiedzieć się o swoim pochodzeniu, idealnie nawet przed średnim wiekiem dziecięcym.

Wprowadzanie informacji w wieku przedszkolnym

W wieku przedszkolnym dzieci zaczynają pytać: „Skąd biorą się niemowlęta?”. To dobry moment, by zacząć wprowadzać informacje o ich wyjątkowym pochodzeniu.

Co powinieneś powiedzieć?

• Wyjaśnienie proste, bezpośrednie i szczere.
• Wyjaśnij, że nie urodziło się u Ciebie.
• Powiedz, że urodziło się u innych rodziców, którzy nie mogli się o nie opiekować. Następnie opisz, dlaczego zdecydowałeś/aś się na adopcję dziecka.
• Porozmawiaj o tym, jak bardzo Ty i Twój partner/partnerka chcieli tego dziecka, i krótko wyjaśnij proces, przez który przeszliście, by je zdobyć.

Pozwól dziecku zadawać pytania

Np. może chcieć wiedzieć: „Co stało się z moją pierwszą mamą i tatą? Gdzie oni są?”. Możesz podzielić się trochę tej informacji, ale nie ma potrzeby wchodzenia w zbyt wiele szczegółów. Twoje uwagi powinny odpowiadać na pytania w sposób odpowiedni dla poziomu dojrzałości dziecka.

Pomysły na przyszłość

W momencie adopcji powinieneś/aś otrzymać pewne podstawowe informacje o rodzicach biologicznych dziecka – od kwestii medycznych (np. historia chorób serca w rodzinie) po cechy osobowe. (Czy ojciec był wysoki i sportowy? Czy matka była artystyczna?) Pewnego dnia będziesz chciał/a przekazać wszystkie te informacje swojemu dziecku. Jednym przydatnym sposobem na adresowanie pytań o adopcję jest „księga życia” – scrapbook ze wszystkimi informacjami o jego przeszłości. To może być bardzo pomocne dla dziecka ze skomplikowaną przeszłością wielu przemieszczeń. Tę książkę można „czytać” z coraz większym detalicznym dla dziecka, gdy dojrzewa.

Jeśli Twoje dziecko jest już w wieku szkolnym…

Jeśli Twoje dziecko jest już w wieku szkolnym i nie zostało poinformowane, że jest adoptowane, musisz z nim o tym porozmawiać, jak najwcześniej w tym okresie życia.

Adopcja nie powinna być tajemnicą. Każde dziecko potrzebuje uczciwego zrozumienia swojego pochodzenia. Dzieci adoptowane, którym nie powiedziano, wydają się czuć, że jakoś są inne; ta drażniąca intuicja może wpływać na ich samoocenę. Im dłużej czekasz, tym trudniej będzie o tym porozmawiać z dzieckiem.

Również ryzykuje, że dowiedzie się od kogo innego – może przez podsłuchanie rozmów krewnych, lub drąganie przez dzieci z sąsiedztwa, które dowiedziały się od swoich rodziców, że jest adoptowane.

Emocje Twojego dziecka

Jeśli poczekałeś/aś do średniego wieku dziecięcego, by powiedzieć dziecku, że jest adoptowane, może być zdezorientowane, ale to naturalna reakcja. Pozwól mu wyrazić uczucia. Porozmawiaj o tym, dlaczego jest smutne lub złości, i daj mu znać, że akceptujesz i rozumiesz te uczucia. Przypomnij, że Ty i Twój partner/partnerka go kochacie, że to jego rodzina i zawsze będzie.

Twoje własne emocje

Często rodzice, którzy nie chcą opowiedzieć dziecku o adopcji, mają własne trudności z akceptacją, że ich syn lub córka nie jest ich dzieckiem biologicznym. Czasem mogą czuć wstyd lub niewartość, bo nie mogli mieć własnych dzieci, i unikają wyjaśniania adopcji dziecku, by nie musieć wracać do tego tematu.

Czasem rodzice wahają się mówić o adopcji, bo chcą chronić uczucia dziecka, czując, że może zostać zranione dowiedzeniem się, że jest adoptowane. Mogą też bać się odrzucenia przez adoptowanego nastolatka. Myślą: „Co jeśli mój syn powie: ‚Nie chcę już z Wami żyć, chcę iść do mojej prawdziwej mamy’?”. To jednak rzadka reakcja, i nie taka, którą dzieci poważnie realizują.

Pamiętaj, że ważne jest, by dziecko wiedziało o adopcji przed wejściem do szkoły. Twoja szczera komunikacja na ten ważny temat wczesnie może wzmocnić relację z nim, budując silną więź zaufania. Jeśli masz jakiekolwiek obawy o powiedzenie dziecku, spróbuj przełamać je.

Więcej pytań

Po powiedzeniu dziecku, będzie miało więcej pytań w kolejnych dniach, tygodniach i latach. Jego pytania są normalne i nie świadczą o braku afekcji wobec Ciebie. Im więcej dziecko rozmawia z Tobą o tym, tym bardziej komfortowo czuje się z tą myślą, i silniejsza staje się jego relacja z Tobą.

Twoje odpowiedzi na te pytania powinny być bezpośrednie, ale wciąż wrażliwe na poziom dojrzałości emocjonalnej dziecka i to, co już nauczyło się i rozumie o adopcji. Nie odrzucaj tych pytań i obaw, ale też nie reaguj nadmiernie. Przyznaj, że jego sytuacja rodzinna jest inna niż u wielu lub większości jego przyjaciół. Jednocześnie nie powiększaj znaczenia jego szczególnych okoliczności ani nie zastanawiaj się nad nimi nadmiernie. Podstawowe potrzeby dziecka są te same, niezależnie od tego, czy żyje z rodzicami biologicznymi czy adoptującymi, i większość aspektów jego życia będzie taka sama jak u jego rówieśników.

Normalne etapy, przez które przechodzą dzieci adoptowane

Istnieją pewne normalne etapy, przez które Twoje adoptowane dziecko prawdopodobnie przejdzie:

• W wieku 5–7 lat, np. może zrozumieć, że ma „dwie mamy” i „dwoje tatów”, ale zwyczaje społeczne i pełne znaczenie adopcji są wciąż nieco niejasne. Prawdopodobnie zapyta, dlaczego mama biologiczna go nie zatrzymała. I może mieć myśli budzące lęk: „Skoro moja pierwsza mama mnie opuściła, może moja druga też”.
• Gdy Twoje adoptowane dziecko jest nieco starsze – między 7. a 9. rokiem życia – rozwinie lepsze zrozumienie bycia adoptowanym. Możesz spodziewać się konkretnych pytań o rodziców biologicznych. W pewnym sensie będzie próbował/a skonstruować bardziej precyzyjne „wspomnienie” swojej oryginalnej rodziny, co oczywiście jest tylko fantazją o pierwszej mamie i tacie i o tym, jak trafiło do adopcji.
• Później w średnim wieku dziecięcym – w wieku 9–12 lat – wszystkie dzieci, w tym adoptowane, coraz bardziej zależy im na wyglądzie i dopasowywaniu się. Twoje adoptowane dziecko może stać się bardziej ciekawe i wrażliwe na różnice we własnym kolorze włosów lub oczu, jeśli różni się od Twojego. Będzie jeszcze bardziej zainteresowane rodzicami biologicznymi i swoimi oryginalnymi korzeniami kulturowymi. Spodziewaj się wielu pytań o obu rodziny – biologiczną i adoptującą – i drzewo genealogiczne.