• Niemowlęta
• Zakładanie rodziny
• Dzieci
• Ogólne rodzicielstwo
• Noworodki
• Nastolatki
• Maluchy
• Ciąża

Czym jest czas na brzuchu? Dlaczego jest tak ważny?

Trudno uwierzyć, że mały noworodek, którego przyniosłeś do domu, wkrótce zacznie robić niesamowite rzeczy: przekręcać się, siedzieć, popełniać, stać i chodzić. Choć nie musisz robić wiele, by pomóc dziecku osiągnąć te kamienie milowe, eksperci są zgodni co do jednej aktywności, która wzmacnia niemowlęta i wspomaga ich rozwój fizyczny: czasu na brzuchu.

Czym jest czas na brzuchu?

Kiedy rodzice słyszą, że muszą zacząć ćwiczyć z dzieckiem czas na brzuchu, często myślą, że jest to coś skomplikowanego lub wymagającego specjalnego sprzętu. Nic bardziej mylnego – czas na brzuchu jest prosty i nie potrzebujesz niczego specjalnego, by go wprowadzić.

„Czas na brzuchu to kładzenie niemowlęcia na brzuchu przez dłuższy czas, gdy jest przytomne”, wyjaśnia dr Fadiyla Dopwell, pediatra zajmująca się medycyną rozwojową w Pediatrix Developmental Medicine of Dallas. „Idealnie rodzic powinien położyć dziecko na płaskiej powierzchni, np. na macie na podłodze.”

Kiedy Twoje dziecko jest jeszcze bardzo małe, kładzenie go na podłodze może nie zadziałać, mówi dr Dopwell. Połóż noworodka na brzuchu na swojej piersi – to też „liczy się” jako czas na brzuchu. Inną alternatywą dla najmniejszych jest położenie poduszki (np. do karmienia piersią) pod dzieckiem, gdy leży na podłodze, dodaje dr Dopwell.

Ważne: Czas na brzuchu to nie aktywność, którą możesz zostawić dziecku do samodzielnego wykonywania. Powinien odbywać się, gdy niemowlę jest w pełni przytomne i czujne, a zawsze pod nadzorem rodzica lub opiekuna.

Kiedy moje dziecko powinno zacząć czas na brzuchu?

Może to wydawać się dziwne, ale eksperci zalecają rozpoczęcie czasu na brzuchu wcześnie, wkrótce po przyjściu do domu z dzieckiem. „Zalecam formalne ćwiczenia czasu na brzuchu zaraz po odpadnięciu resztki pępowiny – zazwyczaj w około 2. tygodniu życia”, mówi dr Rachel Schlueter, pediatra z Children's Physicians w Omaha.

Na początku będzie trudniej znaleźć chwile, gdy dziecko jest czujne, więc czas na brzuchu może trwać zaledwie kilka minut, a potem stopniowo wydłużać się wraz z wiekiem dziecka.

Dlaczego czas na brzuchu jest ważny?

Głównym celem czasu na brzuchu jest wzmocnienie mięśni szyi i barków – tych samych, których dziecko będzie używać, gdy naucz się przekręcać, popełniać, a w końcu wstawiać i chodzić.

„Czas na brzuchu jest niezbędny dla ogólnoruchowego rozwoju dziecka”, wyjaśnia dr Dopwell. „Niemowlęta spędzające czas na brzuchu wzmacniają mięśnie tułowia i brzucha.” Dr Dopwell dodaje, że ćwiczenie to wzmacnia też mięśnie szyi i głowy, dzięki czemu dziecko lepiej kontroluje głowę i łatwiej ją unosi.

Im więcej czasu dziecko spędza na brzuchu, tym lepszą kontrolę głowy zauważysz, mówi dr Dopwell. Wkrótce będzie mogło podtrzymać się na przedramionach, a potem na wyprostowanych rękach i nadgarstkach. Na końcu zacznie stawiać na czworaki, przygotowując się do popełniania.

„Dzieci, które nie spędzają czasu na brzuchu, mają trudności z przekręcaniem, samodzielnym siedzeniem ze względu na osłabioną siłę tułowia oraz przygotowaniem się do popełniania”, dodaje dr Dopwell.

Dr Schlueter wskazuje dwa inne powody: czas na brzuchu zmniejsza ryzyko spłaszczenia tyłu głowy (plagiocefalii pozycyjnej) i daje doskonałą okazję do zabawy, poznania własnego ciała i otoczenia oraz budowania więzi z rodzicem. Możesz przytulać dziecko na swojej piersi, a gdy urośnie – czytać mu bajki i robić miny.

Ile czasu na brzuchu potrzebuje moje dziecko?

Długość sesji zależy od wieku. Noworodki nie mają dużo czasu ciszy i czujności, więc na początku nie da się robić długich sesji. Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) zaleca 3–5 minut, 2–3 razy dziennie na start.

Ze starszeństwem dziecka zwiększasz czas. Trzymiesięczne niemowlęta mogą wytrzymać nawet do godziny dziennie (sumarycznie). Dr Dopwell podkreśla: cel to ok. 60 minut dziennie, ale podzielonych na interwały – np. 5 minut tutaj, 15 tam, między karmieniami, gdy dziecko jest czujne.

Jak robić czas na brzuchu?

Sposób zależy od wieku i temperamentu dziecka. Zasada jedna: kładziesz niemowlę na brzuchu, gdy jest przytomne, czujne i pod Twoim nadzorem.

Dr Schlueter proponuje dla noworodków połączenie czasu na brzuchu z kontaktem skóra do skóry: uspij się na kanapie z dzieckiem na piersi. To świetny moment na więź, czytanie, oglądanie TV. Możesz czytać głośno dla stymulacji mózgu.

Gdy dziecko urośnie i zyska siłę, możesz wprowadzać bardziej celowe aktywności: czytanie kartonowych bajeczek, śledzenie z oczami zabawek poruszających się przed nim, sensoryczne tkaniny pod rączkami i nóżkami. Można robić to też na zewnątrz – na trawie lub macie w parku, obserwując przejeżdżające samochody.

Wskazówki, jeśli dziecko nie lubi czasu na brzuchu

Częsty problem: dziecko płacze i buntuje się, gdy kładziesz je na brzuchu. Dr Dopwell uspokaja: to typowa reakcja, a nie powód do rezygnacji. „Im więcej czasu na brzuchu, tym bardziej przyzwyczaja się do niego. Jeśli rodzic od razu podnosi dziecko, wzmocnia opór.”

Zamiast przerywać, spraw, by było przyjemniej: siądź na wysokości oczu dziecka, gadaj, śpiewaj, baw się. Puść w zasięg wzroku zabawki albo pokaż twarz w lustereczku – to dobre rozpruwacze.

Słowo na koniec

Rodzice często nadmiernie analizują czas na brzuchu: czy robimy to dobrze, dość często, czy dziecko nabiera umiejętności. Choć jest ważny i pediatrzy zalecają regularność, nie ma sztywnych reguł. Chodzi o to, by codziennie znaleźć chwilę na nadzorowany czas na brzuchu, gdy dziecko może się ruszać.

Większość niemowląt w końcu zaczyna lubić czas na brzuchu – z delikatnym zachęcaniem. Jeśli mimo starań dziecko się opiera, skonsultuj się z pediatrą na najbliższej wizycie. Może mieć dodatkowe pomysły lub sprawdzić, czy nie ma przyczyny rozwojowej.